Aguah ưm akŏ hruê kăm, knuă druh anôk bruă kriê dlăng răng mgang dliê mrô 8, Krĭng răng mgang lăn dliê Nam Nung (čar Dak Nông) mkŏ mjing hdră hiu răng mgang dliê. Êpul hiu suang dlăng dliê mâo 4 čô, nao êbeh 20km mơ̆ng dlông čŏng čư̆ Nam Jer Bri (dlông giăm 1.600m). Hlăm anăn êdeh knŏng dưi đĭ 6km, tuê êlan adôk bi êbat jơ̆ng găn dŭm čuê dliê. Êlâo kơ nao, Khua anôk bruă Nông Văn Sức jao bruă klam kơ Êpul hiu suang dlăng mbĭt anăn mprăp mnơ̆ng ƀơ̆ng, êa mnăm, êa drao gŭn kơ ƀiă êdi 3 hruê dôk hlăm dliê. Pŏk ba yua “Smart mobile Nam Nung” hlăm đĭng blŭ, ñu thâo bĭt jih anôk nao, ênoh mnuih lehanăn anăn grăp čô hlăm êpul hiu hlăm kmrơ̆ng. Ayŏng Nông Văn Sức brei thâo, ba yua kdrăp anei mâo giăm 1 thŭn hŏng anei lehanăn ba wĭt leh boh tŭ klă sĭt.

“Kdrăp anei jing kdrăp dưi yua mbĭt kơ dŭm anôk bruă răng mgang dliê. Kdrăp anei jăk snăk, đru ksiêm dlăng lehanăn đru mđĭ hnơ̆ng tŭ hdră mă bruă. Drei amâo guôn čih hlăm hră, ƀiă dah dưi kriê pioh hlăm kdrăp anei mtam. Dưi kriê dlăng ayŏng adei ngă bruă klam mơ̆ amâo dah hơăi. Amâo dưi hưn nao ƀiădah amâo nao, kyuadah mâo ênŭm hră mơar, rup ti anăn, čiăng lăm kăn dưi mơh”.

Phạm Thế Mãn, kriê dlăng Adŭ bruă kreh knhâo lehanăn bi hgŭm bruă răng mgang lăn dliê Nam Nung brei thâo, “Smart mobile Nam Nung” jing kdrăp mâo sa anôk bruă ksiêm duah bruă lŏ hma ti Hà Nội mkra kơ êpul êya. Kdrăp anei ngă bruă hluê vệ tinh kyua anăn dưi ngă bruă ti păt čiăng jih anôk, hlăm djăp klei mâo mơ̆ng yan adiê, djŏ guôp hŏng bruă răng mgang dliê, klei lu jơr mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp. Dŭm pŏk rup hlăm hdră hiu suang dlăng dliê, hlô mnơ̆ng, mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp amâo dah klei tlĕ kyâo soh hdră bhiăn, klei bi rai dliê, ksĭng miă lăn dliê… dưi hưn mthâo mtam hlăm kdrăp ksiêm dlăng ti anôk bruă tơdah mâo êlan đĭng blŭ. Hluê hŏng dŭm pŏk rup mơ̆ng êpul hiu suang dlăng mkăp, phung khua kiă kriê anôk bruă srăng pral ba mdah hdră msir guôp hŏng djăp klei bluh mâo. Mbĭt anăn, kdrăp anei dưi ksiêm dlăng klei mă bruă mơ̆ng grăp čô knuă druh. Phạm Thanh Mãn brei thâo:

“Kdrăp smart mobile dưi ksiêm dlăng ayŏng adei hiu suang dlăng răng mgang dliê, ya bruă diñu ngă, ti anôk diñu nao, lehanăn hnơ̆ng nao ksiêm dlăng mơ̆ng ayŏng adei hŏng klei klă nik. Lehanăn hlăm hdră nao ksiêm dlăng tơdah ƀuh dŭm mta mnơ̆ng dhơ̆ng yuôm dưi kriê pioh hlăm kdrăp anei mtam.

Phạm Trọng Thủy, Kiăng Khua anôk bruă răng mgang lăn dliê Nam Nung brei thâo, hŏng ênhă giăm 22.000 ha, ti 3 alŭ wăl kdriêk Krông Nô, Dak Glong lehanăn Dak Song, krĭng anei mâo êbeh 120 mta hlô mnơ̆ng, ana kyâo mtâo yuôm mâo anăn hlăm hdruôm hră hrah Việt Nam lehanăn tar rŏng lăn. Klei ktrŏ mơ̆ng bruă răng mgang dliê, kriê dlăng klei lu jơr mơ̆ng dhơ̆ng hdĭp ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ, hlăk êpul  ngă bruă dôk êdu kƀah, brei êpul êya mâo lu klei bi mlih hĭn hlăm hdră ngă bruă. Krĭng răng mgang lăn dliê Nam Nung ba yua leh kdrăp hiu ksiêm dlăng hŏng êdeh phiơr amâo pô mgăt, ba yua kdrăp mrâo hlăm đĭng blŭ... Čiăng mđĭ boh tŭ bruă răng mgang dliê. Phạm Trọng Thủy mñă klă, hŏng klei đru mơ̆ng kdrăp mrâo, dŭm bruă ngă čhŭ luă hmăi amâo jăk truh kơ bruă răng mgang dliê srăng pral dưi hmao ƀuh lehanăn gang mkhư̆.

“Krĭng răng mgang lăn dliê Nam Nung ba yua kdrăp mrâo hlăm hdră kriê dlăng răng mgang dliê, msĕ si ba yua kdrăp smart, tal dua jing kdrăp êdeh phiơr amâo pô mgăt čiăng mkăp kơ hdră tui ksiêm lăn dliê, tal tlâo jing ba yua kdrăp hưn brei răng kơ klei pui ƀơ̆ng dliê. Mơ̆ng anăn mjing klei găl kơ êpul kriê dlăng răng mgang dliê, bi hrŏ wưng hiu suang dlăng răng mgang, alŭ wăl dưi ksiêm dlăng prŏng hĭn. Bi hrŏ klei hmăi truh kơ dŭm mta hlô mnơ̆ng, mnơ̆ng dhơ̆ng yuôm hin, mkhư̆ dŭm bruă ngă hmăi kơ lăn dliê.”

Ba yua kdrăp mrâo hlăm bruă răng mgang dliê, hdră ngă ba wĭt boh tŭ dưn mâo leh kơiăng khua knŭk kna Trần Lưu Quang čih yap, bi mni hlăk nao ti knăm ksiêm dlăng bruă răng mgang lăn dliê ti Lăn dap kngư hlăk mlan 5 leh êgao. Ti anôk bi kƀĭn kluôm ala kơ hdră kriê dlăng rang mgang dliê mkŏ mjing ti čar Kon Tum, Kơiăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang mñă klă, anei jing gru hmô čiăng kơ anôk bruă dliê kmrơ̆ng kluôm ala tui hriăm.

 “Ba yua kdrăp mrâo, flycam nao răng mgang dliê, flycam phiơr pral snăk hmao ƀuh. Hdră tal dua jăk hĭn jing grăp čô knuă druh bruă dliê kmrơ̆ng, grăp čô nao răng mgang dliê mkŏ dưm sa phần mềm hlăm đĭng blŭ djă hiu, grăp čô bi nao djăp 120km/mlan, hlei pô amâo nao ênŭm jing amâo bi leh hnơ̆ng čuăn, anei jing sa phần mềm điêt dưi mkŏ dưm hlăm đĭng blŭ grăp čô. Dŭm mta klei msĕ si điêt snei đru leh kơ phung knuă druh ngă jăk hĭn bruă pô, bi hrô hŏng bruă lŏ čiăng thiăm mnuih mă bruă, snăn brei drei bi mlih hdră ngă čiăng ba wĭt boh tŭ dưn hĭn.”

Hlăk lăn dliê dôk rai ƀrư̆ hruê ƀrư̆ lu hŏng lu mnêč hgăm, êpul răng mgang dliê dôk êdu kbah, snăn bruă ba yua kdrăp mrâo klă sĭt jing hdră ngă tŭ dưn hlăm bruă kriê dlăng răng mgang dliê, răng mgang klei lu jơr mnơ̆ng dhơ̆ng, djŏ guôp hŏng klei dôk găl mâo ti anăp bruă bi mlih mrô mơ̆ng ala čar.