VOV4.Êđê - Ƀri bi hdơr 50 thŭn mblah dưi Đăk Tô- Tân Cảnh (24/4/1972-24/4/2022), ti ƀuôn prŏng Kon Tum, Phŭn bruă lĭng kahan gĭt gai klei bi kƀĭn hŏng Bruă Đảng čar Kon Tum mkŏ mjing klei bi kƀĭn kreh knhâo gưl Phŭn bruă lĭng kahan hŏng akŏ: “Klei mblah dưi Đăk Tô - Tân Cảng - ênoh yuôm hƀuê ênuk leh anăn klei hriăm”. Klei kƀĭn trông hŏng klei hgŭm mơ̆ng êbeh 250 čô bi ala jing khua kahan leh anăn khua kahan kđăp; pô jhŏng ktang ala ƀuôn; phung bi blah; phung kreh knhâo, kahan hđăp; pô bi ala anôk bruă gưl dlông, čar Kon Tum leh anăn lu čar, ƀuôn prŏng hlăm kluôm ala, bi êdah dŭm ênoh yuôm hƀuê ênuk mơ̆ng kdrăn bi blah Đăk Tô, Tân Cảnh hlăm klei bi blah sui thŭn mơ̆ng djuê ana drei.

Liăp 50 thŭn leh êgao, ti gŭ klei kiă kriê, gĭt gai mơ̆ng Bruă Đảng Gưl dlông, Bruă Đảng kahan gưl dlông, boh nik jing mơ̆ng Knơ̆ng kiă kriê kdrăn mblah Lăn Dap Kngư, hrue 24/4/1972, kahan lehanăn phung ƀuôn sang ksŭng mblah hlăm dŭm boh kđông kahan Sài Gòn dôk ti Đăk Tô – Tân Cảnh lehanăn mâo mă klei dưi.

Klei mblah dưi Đăk Tô Tân Cảnh pŏk leh êlan kơ klei dưi gưl tal sa kdrăn mblah Dưr Lăn Dap Kngư. Anei mơh jing kdrăn bi blah tal êlâo mơ̆ng êpul kahan Lăn Dap Kngư ksŭng mblah hlăm sa klei bi mguôp êpul kahan prŏng, hŏng hdră êlan mblah pral mâo mă klei dưi pral, dưi bi rai leh sa sư đoàn, bi rai anôk jing kđông phŭn hlăm dŭm anôk kahan Sài Gòn dôk ti Dưr Lăn Dap Kngư, pŏk êlan kơ klei anăp srăng truh kơ klei bi blah prŏng, ksŭng mblah sua mă jih Lăn Dap Kngư. Klei mblah dưi Đăk Tô Tân Cảnh dưi mâo mă leh sa krĭng prŏng hlăm čar Kontum hŏng 25 êbâo čô phung ƀuôn sang mơ̆ng Đăk Tô – Tân Cảnh truh kơ Võ Định.

Bi klă klei yuôm bhăn mơ̆ng bruă bi trông kreh knhâo “klei blah dưi Đăk Tô – Tân Cảnh – klei yuôm bhăn kơ hƀuê ênuk lehanăn mă klei hriăm, Thượng tướng, Nai prĭn Lê Huy Vịnh Khua hlăm êpul kiă kriê bruă Đảng gưl dlông, khua hlăm Êpul kiă kriê bruă Đảng kahan gưl dlông, K’iăng khua phŭn bruă lĭng kahan, jing khua kiă kriê klei trông čhai mñă: “Klei bi trông anei jing wưng čiăng kơ jih jang lĭng kahan, lehanăn phung ƀuôn sang lŏ bi hdơr klei bi blah jhŏng ktang mơ̆ng dŭm gưl aê ama pô êlâo, lŏ bi hdơr kơ phung lĭng kahan lehanăn phung ƀuôn sang êngiă leh asei mlei hlăm klei bi blah sui kñăm čiăng sua mă klei êngiê kơ djuê ana, klei hnŭk ênang, lehanăn lăn čar hluh lir. Boh tŭ dưn klei trông čhai srăng đru ksŭl mbŭ ai tiê thâo khăp kơ lăn čar, klei myưng m’ang, mpŭ mđĭ kơ djuê ana, klei mĭn hnŭk êngiê, čŏng kpưn đĭ hlăm klei êpa mhao kơ klei êđăp ênang, bi kjăp klei đăo knang lehanăn klei kut kat hlăm bruă kđi čar mơ̆ng kluôm Đảng, jih jang phung ƀuôn sang, lehanăn lĭng kahan”.

Hŏng êbeh 80 klei hâo mdah, ba bi trông, hlăm anăn mâo lu phung khua kiă kriê, khua kahan êlâo dih mơ̆ng dŭm alŭ wăl, lehanăn phung khua kahan, lĭng kahan tuôm găn leh hlăm klei bi blah, mbĭt hŏng mnuih thâo kơ hƀuê ênuk, mâo wăt phung kreh knhâo hlăm, lehanăn êngao lĭng kahan mơĭt leh kơ anôk trông čhai kñăm čiăng bi mngač mnêč mơ̆ng Mi, lehanăn knŭk kna Sài Gòn; klei găl lehanăn ai ktang mơ̆ng êpul kahan krŭ kdơ̆ng kwar Dhŭng, lehanăn mta kñăm klei ksŭng mblah sua mă klei êngiê, bi rai hĕ hdră êlan mnuih Việt Nam bi blah hdơ̆ng mnuih Việt Nam. Trần Thanh Dân, k’iăng khua bruă Đảng čar Kontum, thŭn anei 96 thŭn leh, săn leh asei mlei kơ bruă bi blah, hrăm mbĭt hŏng phung ƀuôn sang hlăm klei bi blah Đăk Tô – Tân Cảnh: “Mâo mbĭt hŏng phung ƀuôn sang sa ai kgŭ krŭ kdơ̆ng bi blah. Mâo phung ƀuôn sang đru bi gang klei phung bi roh amâo mâo thâo bĭt êlan kih mdoh. Kahan roh tui duah hlăm klei dleh dlan, luič liê lu, lehanăn dưi dôk hơĭt hlăm krah alŭ wăl phung roh kiă kriê. Kahan roh amâo mâo dưi hlăm klei bi blah, ngă kơ knŭk kna diñu toh hroh awăt êdu. Ai lehanăn klei găl mơ̆ng phung ƀuôn sang đĭ nanao, ngă kơ phung roh kruh rai msĕ snăn”.

Jih jang klei ba bi trông mâo sơăi ai tiê bi mngač kơ hdră êlan, kơ klei mĭn mơ̆ng khua kiă kriê, lehanăn gĭt gai hlăm klei bi blah kdơ̆ng hŏng Mi sua wĭt klei êngiê kơ lăn čar, hŏng dŭm hdră êlan djŏ klă, lehanăn pral mơ̆ng Bruă Đảng gưl dlông, boh nik mơ̆ng Êpul khua kiă kriê bruă Đảng kahan, lehanăn phŭn bruă lĭng kahan hlăm klei pŏk êlan klei ksŭng mblah hŏng klei mnêč, pral, mâo dŭm klei hriăm hlăm bruă kiă kriê kdrăn mblah, mđĭ bi lar, lehanăn ba yua jih jang klei mbruă mkŏ mjing alŭ wăl răng mgang, păn kjăp hdră êlan bi blah răng mgang kjăp lăn čar Việt Nam yang ƀuôn ngă phŭn.

Myưng m’ang hŏng knhuah gru êpul kahan knơ̆ng ti Lăn Dap Kngư jhŏng ktang, mơak hŏng anăn jing Binh đoàn Lăn Dap Kngư, jing leh êpul kahan prŏng mơ̆ng lĭng kahan dôk ti Lăn Dap Kngư, Thiếu tướng – Nai prĭn Nguyễn Anh Tuấn, Khua knơ̆ng kiă kriê kahan êpul mrô 3, lač:  “Knuă druh, lĭng kahan Êpul kahan prŏng mrô 3 ƀuh jing myưng m’ang snăk, lehanăn mâo bruă klam prŏng hŏng bruă răng mgang lăn čar. Êpul kahan prŏng anei ngă leh jih djăp hdră mkŏ mjing sa êpul kahan ktang kluôm dhuôm. Phung lĭng kahan jih ai tiê păn kjăp alŭ wăl, mkŏ mjing klei thâo bi mguôp, siă suôr mbĭt msĕ si kđeh êrah hŏng phung ƀuôn sang, bi kjăp hdră êlan bi blah mbĭt hŏng phung ƀuôn sang ti Lăn Dap Kngư mjing ai êwa ktang ba wĭt klei dưi, bi leh bruă kčah jao”.

Klei bi trông kreh knhâo “klei blah dưi Đăk Tô – Tân Cảnh – ênoh yuôm hƀuê ênuk, lehanăn mă klei hriăm yuôm bhăn, mâo leh Phŭn bruă lĭng kahan kiă kriê hgŭm mbĭt, ngă bi mngač jih jang klei pioh hlak mblang, lehanăn mă yua mơ̆ng kdrăn mblah Đăk Tô – Tân Cảnh. Anei jing knơ̆ng kơ klei kreh knhâo pioh ba yua kơ bruă lĭng kahan, đru bi kjăp hlăm bruă răng mgang lăn čar hlăm ênuk ară anei. Lehanăn mjing knơ̆ng kjăp pioh lŏ tăng mblah hŏng djăp mnêč phung bi roh, kñăm mčeh luar kơ hƀuê ênuk, đru hlăm bruă hâo hưn mtô mblang kơ klei krŭ kdơ̆ng, lŏ bi ksul mbŭ ai tiê thâo khăp kơ lăn čar, klei myưng m’ang djuê ana kơ phung knuă druh, lĭng kahan, boh nik hŏng hđeh gưl mrâo mnuih Việt Nam ară anei lehanăn mgi dih./.