VOV4.Êđê- Mơ̆ng akŏ thŭn truh ară anei, klei kƀah mnuih mă bruă thâo bruă ti ndŭm knơ̆ng bruă, anôk bruă duh mkra ti čar Dak Lak mâo lu. Lu anôk bruă knŏng mâo dŭm êtuh čô mnuih mă bruă, hlăk êjai klei čiăng boh sĭt čiăng ngă bruă truh dŭm êbâo čô mnuih. Klei kƀah kjham anei hmaĭ kơ bruă pŏk mlar mkra mjing mnia blei mơ̆ng anôk bruă.

Dăl hlăm lu mlan êgao, anôk duh mkra Hà Thư, hlăm alŭ wal duh mkra Tân An, čar Daklak kƀah nanao mnuih mă bruă. Nguyễn Thị Trang, khua anôk bruă anei lač, ñu čiăng truh kơ 800 čô mnuih ngă bruă mâo klei thâo mbruă, ƀiădah duah leh hŏng lu hdră, knŏng mrâo mâo mă mil 200 čô mnuih ngă bruă. Amâo mâo djăp mnuih ngă bruă, snăn anôk ngă bruă man mkrah dưh, hmăi leh amâo mâo jăk kơ hdră lŏ kơrŭ bruă:

“Kâo bi lar leh hlăm djăp hla pŏk, ƀiădah bruă duah mnuih mâo hriê ngă hră mơar akâo bruă knŏng ƀiă đuič. Hŏng phung mâo klei thâo bruă mơ̆ng dih wĭt mdei kyua klei ruă tưp snăn diñu hriê kơ anei knŏng akâo ngă bruă 1; 2 mlan leh kơ anăn diñu lŏ wĭt mă bruă ti Bình Dương, Đồng Nai, diñu amâo lŏ dôk hŏng pô ôh. Mnuih ngă bruă hlăk hlê yan pĕ tiu, yan kphê snăn diñu lŏ mdei čiăng nao kơ hma, snăn amâo lŏ mâo mnuih hriê mă bruă ôh”.

Msĕ hŏng klei aduôn Trang mơh, Nguyễn Kim Tùng, k’iăng khua knơ̆ng bruă Tùng Bách brei thâo, knơ̆ng bruă ñu ăt kăn dưi lŏ pŏk mlar bruă knuă rei, tơl hnơ̆ng ka mâo mă bruă jih hnơ̆ng ôh, kyua kƀah mnuih mă bruă mâo klei thâo hlăm bruă knuă

        “Mơ̆ng akŏ thŭn truh kơ arăn anei, knơ̆ng bruă pô čiăng bi mâo hlăm brô 50 čô mnuih ngă bruă, snăn iêo jak mâo leh 10 hrue hŏng anei, hŏng lu hdră êlan mdê mdê, ƀiădah nĕ knŏng mâo mă mil 10 čô mnuih. Boh sĭt ară anei kƀah êdi mnuih ngă bruă. Kƀah mnuih ngă bruă msĕ snăn hmăi amâo mâo jăk ôh êdi, sitôhmô anôk pô duh mkra čiăng pŏk mlar đa đa bruă, lehanăn bi kjăp hĕ kdrêč bruă hđăp, ƀiădah boh sĭt amâo mâo jhŏng lŏ pŏk mlar ôh kyua kƀah mnuih mă bruă”.

Tui si anôk duah bruă knuă mă čar Daklak, yap hlăm 3 mlan akŏ thŭn, thŭn anei, mâo 674 anôk bruă hlăm čar lehanăn êngao čar bi tui duah mnuih ngă bruă, hŏng klei čiăng duah truh 30 êbâo čô mnuih ngă bruă. Siămdah, 3 mlan leh êgao, anôk bruă knŏng mrâo kčĕ bruă knuă mă kơ giăm 10 êbâo čô mnuih, lehanăn klei čiăng kơ mnuih ngă bruă mơ̆ng lu anôk duh mkra hlăm alŭ wăl jing prŏng snăk. Nguyễn Văn Cường, k’iăng khua anôk duah brei bruă knuă mă lač, kbiă hriê mơ̆ng klei ruă tưp anăn yơh jing ktrŏ êdi.

“Lu mnuih ngă bruă hlăm wưng anei mâo bi tuôm leh hŏng phung duah mnuih ngă bruă, leh mâo dŭm klei hâo hưn mơ̆ng dŭm boh să, ƀuôn hgŭm kơ klei duah mnuih ngă bruă. Ƀiădah kyua hmăi mơ̆ng klei ruă tưp anăn yơh, mâo lu mnuih ka lŏ jhŏng nao ngă bruă ôh, snăn alŭ wăl duh mkra lĕ hlăm klei kƀah mnuih ngă bruă êdi”.

Lu anôk bruă duh mkra ti dak Lak dôk kƀah mnuih mă bruă thâo mbruă

Tui si knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Daklak yap, hlăm 3 mlan akŏ thŭn anei, mâo 227 anôk duh mkra lŏ wĭt ngă bruă, đĭ hĭn 22,7% mkă hŏng wưng anei thŭn dih. Êngao anăn, mâo 327 anôk duh mkra mrâo mkŏ mjing, jing knar 21,8% hdră kčah, đĭ 19,78% mkă hŏng wưng anei thŭn dih. Siămdah, kyua lĕ hlăm klei dleh dlan kơ klei duah mnuih ngă bruă, boh nik jing mnuih mâo klei thâo hlăm bruă, ngă leh kơ dŭm knơ̆ng bruă tuôm hŏng klei dleh dlan. Tui si Nguyễn Hoàng Giang, Khua knơ̆ng bruă mnuih ngă bruă, phung knap mñai čar Daklak, knơ̆ng bruă hlăk gĭr ƀrư̆ ƀrư̆ ruh mgaih klei dleh dlan kơ bruă duah mnuih ngă bruă, lehanăn mjuăt bi hriăm bruă knuă kơ mnuih ngă bruă. Siămdah, klei tŭ dưn tal êlâo ăt ka mâo djŏ hŏng klei čiăng mơh:

“Knơ̆ng bruă hlăk dôk gĭr bi mguôp hŏng phung duh mkra bi hâo hưn, duah djăp klei găl hŏng dŭm hdră êlan đru, čiăng mƀlum mnuih ngă bruă. Bi hŏng mnuih mâo klei čiăng hriăm bruă, snăn ară anei dŭm anôk mjuăt bi hriăm bruă hlăm čar, ăt mkŏ mjing mơh hŏng dŭm anôk mjuăt bi hriăm nanao ti dŭm kdriêk bi hrŏng ruah čiăng bi hriăm lu mta bruă mdê mdê, ƀiădah truh ti wưng anei, knŏng mrâo mâo mă mil 8,6% đuič. Anăp anei srăng gĭr hĭn čiăng mâo mjuăt bi hriăm bruă kơ mnuih ngă bruă ti čar Daklak anei mtam”.

Êjai hlăm klei dŭm anôk duh mkra hlăk kƀah mnuih mâo klei thâo hlăm bruă, lehanăn klei kƀah anei srăng hmăi amâo mâo jăk ôh kơ hnơ̆ng đĭ kyar bruă duh mkra, snăn bruă hlue ngă dŭm hdră êlan đru kơ mnuih ngă bruă, kñăm ruh mgaih bi hmao kơ phung duh mkra hlăk jing bruă mjêč hĭn êdi ti wưng ară anei./.

Pô mblang: Y-Khem Niê