VOV4.Êđê - Wưng anei, ƀĭng lŏ hma ti čar Dak Lak dôk mprăp mŭt hlăm yan hrui pĕ kphê yan boh mnga thŭn 2023 – 2024. Mbĭt hŏng klei mơak kphê dưi djŏ yan boh mnga, ênoh yuôm, phung pla kphê ti čar dôk mâo klei rŭng răng mkăn msĕ si kƀah phung hrui pĕ, klei hiu tlĕ kphê dôk mâo lu… Čiăng rơ̆ng kơ yan boh mnga êđăp ênang, bruă djŏ tuôm leh anăn mnuih ƀuôn sang dôk gĭr pŏk ngă hdră răng mgang boh kphê thŭn anei.
Y Bhăng Mlô, ti să Ea Tul, kdriêk Čư̆ M’gar mâo 1,5 ha kphê hlăk hlăm thŭn mboh ti alŭ wăl ƀuôn Sah A, bi knông hŏng să Čư̆ Dliê M’nông. Anei jing alŭ wăl kreh bhiông êyăng, kbưi hŏng anôk dôk, dŭm thŭn êlâo kreh lĕ nanao hlăm klei tlĕ dăp kphê. Y Bhăng yăl dliê, mă klei hriăm mơ̆ng dŭm thŭn êlâo, snăn thŭn anei dŭm gŏ êsei mâo kphê hlăm alŭ wăl anei čŏng bi mguôp hŏng kahan ksiêm să mkŏ mjing klei bi gak răng kphê. Grăp hrue hiu suang dlăng, bi răng kriê kphê boh nik êjai mlam. Kyuanăn, klei kphê luič amâo jăk lŏ mâo ôh. Y Bhăng Mlô lač:
“Anôk pô kiă kriê mâo 2 čô phung ngă hma mbĭt bi mguôp hŏng kahan ksiêm să, adiê dơ̆ng mmăt bi hiu suang ti kdriêl plah wah să Čư̆ Dliê M’nông hŏng să Ea Tul hiu suang truh kơ 9h lehanăn wĭt mdei bhiâo lehanăn 11h thâodah 11h30 krah mlam lŏ dơ̆ng đuĕ hiu truh 1h – 2h aguah kơh đuĕ wĭt. Phung knĕ ƀuh phung ayŏng adei hiu gak răng, snăn diñu amâo mâo jhŏng duah mŭt tlĕ kphê hlăm hma ôh”.
Êa Tul jing să mâo ênhă kphê prŏng hĭn hlăm kdriêk Čư̆ M’gar êbeh kơ 2.000 ha. Thiếu tá Đặng Trọng Minh – Khua kahan ksiêm să lač, să mâo 10 boh ƀuôn lehanăn 1 alŭ. Dŭm boh alŭ ƀuôn mâo mkŏ dưm sơăi camera kăp ksiêm, čiăng rơ̆ng dưi mâo klei êđăp ênang. Ƀiădah hlăm thŭn êlâo, alŭ wăl anei kreh mâo nanao klei tlĕ dăp kphê hlăm hma, boh nik ti dŭm alŭ wăl kbưi hŏng ƀuôn sang. Tinăp klei msĕ snăn, kahan ksiêm să kčĕ leh kơ êpul bruă Đảng să mkŏ mjing mtam dŭm êpul hiu gak răng kphê kơ mnuih ƀuôn sang, tơl ruĕ yan hrui pĕ boh kphê. Thiếu tá Đặng Trọng Minh lač:
“Hmei mkŏ mjing phŭn tal êlâo mơ̆ng 3 – 4 anôk hiu gak răng, grăp anôk mơ̆ng 3 - 5 čô mnuih, hlŏng dôk hlăm krĭng pla kphê, amâodah dôk hlăm dŭm anôk mâo mnuih ƀuôn sang mdăp leh, jing ti dŭm anôk kreh luič kphê, tơdah hmư̆ ênai kbiă tiŏ mă mtam. Bruă klam mơ̆ng kahan ksiêm jing knơ̆ng, lehanăn lŏ mâo dŭm êpul êya bi mguôp mbĭt msĕ si: Kahan ƀuôn să, êpul êdam êra, êpul hgŭm phung ngă lŏ hma, êpul kahan hđăp, bruă mặt trận lehanăn mbĭt hŏng jih jang mnuih ƀuôn sang mâo war kphê mbĭt bi răng mgang kphê”.
Kphê yan thŭn 2023 – 2024, kluôm čar Daklak mâo giăm 213.000 ha kphê, mboh kah knar 2,6 – 2,8 tôn/ha, mâo hlăm brô 550.000 tôn, yan pĕ jing mơ̆ng ară anei truh krah mlan 1 thŭn 2024. Hlăm wưng anei mâo hlăm brô 200.000 čô mnuih mơ̆ng dŭm čar nah Dưr, kwar krah... hriê kơ čar Daklak ngă bruă mưn pĕ kphê. Kyua lu mnuih bi kluh hriê duah bruă mưn, mơ̆ng anăn mơh kbiă hriê lu klei amâo mâo hơĭt ênang.
Thượng tá Phan Thanh Cường – Khua adŭ bruă kahan ksiêm klei ngă soh jhat čar Daklak brei thâo, ngă djŏ tui si klei kiă kriê mơ̆ng anôk bruă kahan ksiêm čar Daklak kơ bruă bi kdơ̆ng hŏng phung ngă soh, yap tinei jing phung hiu tlĕ kphê hlăm thŭn anei, adŭ bruă kahan ksiêm čar ngă jih jang dŭm bruă mđrăm mbĭt msĕ si: Hgŭm hŏng kahan ksiêm kdriêk, wăl krah, ƀuôn prŏng kiă kriê bi kjăp phung đing kreh hiu tlĕ, mtă kơ jih jang anôk kăp hrui blei kphê amâo mâo hrui blei ôh kphê mtah, kphê amâo mâo thâo klă phŭn agha, kyua phung knĕ hiu tlĕ. Hâo hưn mtô mblang kơ mnuih ƀuôn sang mâo nanao klei thâo răng, bi mguôp hŏng dŭm êpul êya hlăm alŭ wăl mkŏ mjing klei hiu gak răng, kñăm răng kriê boh mnga mnuih ƀuôn sang mâo... Thượng tá Phan Thanh Cường hưn kơ dŭm bruă čuăn mơ̆ng anôk bruă hlăm klei mkhư̆ phung ngă soh, jing phung truăn hiu duah tlĕ kphê hlăm yan kphê 2023 – 2024.
“Adŭ bruă kahan ksiêm phung ngă soh, čŏng mkŏ mjing leh hdră ksiêm bi jih mnuih mơ̆ng alŭ wăl mkăn hriê ngă bruă mưn, mâo klei kiă kriê kjăp, rang hĕ mơ̆ng kbưi, amâo mâo lui klei ngă soh duah tlĕ dăp ngăn dŏ mnuih mkăn. Mơ̆ng anăn rơ̆ng kơ klei êđăp ênang alŭ wăl, čiăng kơ mnuih ƀuôn sang hơĭt hrui pĕ kphê 2023 – 2024 anei.”./.
Viết bình luận