VOV4.Êđê- Leh klei ruă Covid 19 dưi ksiêm dlăng, bruă duh mkra – ala ƀuôn ti krĭng lăn dap kngư mâo leh klei bi êdah lŏ krŭ wĭt, Hlăm anăn, hdră jak iêu klei duh bi liê mâo leh boh tŭ jăk siam, hnơ̆ng hrui wĭt ngăn prăk ti alŭ wăl đĭ, hdră đru kơ yang ƀuôn dưi rơ̆ng kjăp.

Hlue si klei hưn mdah mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai, bruă duh mkra ala ƀuôn ti alŭ wăl 9 mlan thŭn 2022 mâo lu klei bi knăl kơrŭ wĭt ktang. Hlăm anăn, ênoh anôk bruă duh mkra mkŏ mjing mrâo leh anăn boh tŭ iêô jak phung duh bi liê, mâo klei tŭ dưn jăk. Klă klơ̆ng, mơ̆ng akŏ thŭn truh ară anei, ti čar Gia lai mâo êbeh 740 anôk bruă duh mkra dưi mkŏ mjing mrâo (đĭ giăm 17% mkă hŏng wưng anei thŭn dih), hŏng ênoh prăk bi liê êbeh 7.400 êklai prăk.  Kơ prăk iêô jak duh bi liê, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai bi mklă hdră duh bi liê kơ 6 hdră bruă, hŏng ênoh bi liê êbeh 600 êklai prăk. 15 hdră bruă mkăn, ênoh prăk bi liê êbeh 3.400 êklai prăk klă klơ̆ng bi leh hră mơar, dôk mâo čar ksiêm dlăng. Hlue si Nguyễn Hữu Quế-  Khua knơ̆ng bruă Hdră kčah leh anăn duh bi liê čar Gia lai, čiăng kơ anôk duh bi liê klă mngač, mtăp mđơr hĭn, čar mrâo mđĭ ktang mkra mlih hră mơar, mbĭt anăn gĭr hrui mă hdră bruă hlue ngă amâo djŏ klei ƀuăn rơ̆ng:

“Hlăm 9 mlan akŏ thŭn mjưh mdei bruă ngă mơ̆ng 4 hdră bruă. Adôk, dŭm hdră bruă lŏ dơ̆ng iêo nao mă bruă čiăng bi leh hră mơar mjưh mdei duh bi liê. Adôk 30 hdră bruă êmưt, ƀiădah dôk hlăm klei dưi brei mơ̆ng Hdră bhiăn duh bi liê snăn hmei lŏ dơ̆ng ktuê dlăng, tơdah êgao hruê mmông snăn srăng mjưh mdei duh bi liê. Knơ̆ng bruă Hdră kčah duh bi liê akâo kơ Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar mâo hdră mtrŭn bi mlih Hdră mtrŭn 3232 thŭn 2020, čiăng găl hĭn hlăm hdră pŏk ngă dŭm hdră duh bi liê.”

Ăt kñăm mđĭ ktang iêô jak duh bi liê, mrâo anei čar Gia lai mtrŭn anăn knăl iêô mthưr duh bi liê wưng 2022-2025, hŏng ênoh 35 hdră bruă hnơ̆ng prŏng êbeh 8.300 êklai prăk hlăm dŭm bruă mkŏ mjing anôk bruă nah gŭ, mkra mjing lŏ hma - dliê kmrơ̆ng leh anăn mkra mjing mnơ̆ng rŭ mdơ̆ng, mnơ̆ng yua aguah tlam, sang hră, dhar kreh, mjuăt asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê.

 Ti Dak Lak, 9 mlan thŭn 2022, bruă Jia čar Dak Lak hrui jia êbeh hnơ̆ng kčah, Hdră kčah êbeh 24% mkă hŏng wưng anei thŭn dih, êbeh hnơ̆ng kčah. Klă klơ̆ng, hlăm 9 mlan thŭn 2022, Knơ̆ng bruă jia čar Dak lak hrui mă êbeh 4.520 êklai prăk, đĭ giăm 1000 êklai prăk mkă hŏng wưng anei thŭn dih. Klei tŭ anăn jing kyua êdei klei ruă Covid-19 dưi ktuê dlăng, dŭm anôk bruă duh mkra mŭt hlăm klei hơĭt kjăp mkra mjing mnia blei, mâo wăt ênoh hrui wĭt đĭ ktang.

Dak Lak bi tuôm hŏng phung kăp đru mơ̆ng ala tač êngao

 Hnơ̆ng đĭ dôk hlăm dŭm anôk bruă duh mkra phŭn msĕ si: ƀiêr, êa mmih, mnơ̆ng mkra mjing pui kmlă êran hŏng angĭn, yang hruê, čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma kơ ala tač êngao, prăk hrui wĭt grăp čô…  Bùi Văn Chuẩn –  Khua Knơ̆ng bruă jia čar Dak Lak brei thâo, hnơ̆ng čuăn prăk hrui wĭt thŭn anei jing 4.700 êklai prăk djăp hdră kčah. Hdră kñăm mrâo kčah kơ 3 mlan adôk jing êbeh hlăm brô 700 êklai prăk.

“Hmei lŏ dơ̆ng mđĭ ktang dŭm hdră đru kơ anôk bruă duh mkra pŏk ngă dŭm hdră êlan bi hrŏ, bi kdung, đru kơ dŭm anôk bruă mnia blei lŏ dơ̆ng kơrŭ čiăng mđĭ kyar klei găl jao prăk jia. Tal dua, lŏ dơ̆ng pŏk ngă kriê dlăng jia điện tử. Êngao anăn, hmei ăt srăng lŏ dơ̆ng ngă dŭm ênoh đru mrâo bluh, pŏk ngă hdră hrui mă, bi kdơ̆ng luč liê, čuăl krĭng dŭm êpul hrui mă mâo lu klei huĭ hyưt amâo jăk čiăng hmao msir mgaih. Leh anăn knhal tuič, hmei ăt srăng mđĭ lar bruă ngă dŭm anôk bruă gĭt gai bi kdơ̆ng luč liê prăk jia čar, dŭm kdriêk, wăl krah, leh anăn ƀuôn prŏng čiăng rơ̆ng bi liê mơ̆ng gưl dlông leh anăn alŭ wăl jao.”

Gia lai iêô mthưr duh bi liê kơ wăl kriê pioh čư̆ dliê dap kngư Kon Hà Nừng

Êngao kơ mđĭ ktang bruă mkra mjing - mnia blei, mđĭ kyar bruă duh mkra, dŭm čar hlăm krĭng Lăn Dap Kngư ăt mđing kơ bruă hdĭp mda ala ƀuôn. Mrâo anei, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak Lak mkŏ mjing klei bi tuôm hŏng phung bi liê mơ̆nh ala tač êngao. Blŭ hrăm hlăm klei bi kƀĭn, Võ Văn Cảnh, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak lak bi mklă, alŭ wăl mjing djăp klei găl jăk hĭn čiăng kơ dŭm êpul bruă, phung duh bi liê ala tač êngao bi hgŭm, đru čar hlăm wưng kơ anăp.

“Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar ăt msĕ mơh dŭm knơ̆ng, dhar bruă mơ̆ng čar Dak lak srăng gĭt gai dŭm pô hdră bruă bi hgŭm tliêr kjăp hĭn hŏng ƀĭng hgŭm, mđĭ ktang mkra mlih hră mơar čiăng dŭm hdră bruă dưi hlue ngă pral hĭn, tŭ dưn hĭn leh anăn klă sĭt hĭn. Kyua anăn, kâo čang hmăng dŭm êpul bruă ngă leh, leh anăn dôk bi hgŭm hŏng Dak Lak dlăng čar jing sa ƀĭng hgŭm sĭt suôr leh anăn năng đăo knang, mđĭ hĭn hlăm dŭm hdră bruă, đru hlăm mđĭ kyar dŭm bruă duh mkra- ala ƀuôn ti čar.”

  Hlue si klei hưn, 2 thŭn êgao, čar iêô jak leh êbeh 6 êklăk 5 êtuh êbâo USD hlue si hdră mđĭ klei bi hgŭm leh anăn mđĭ klei đru êngao knŭk kna. Hlăm anăn, yap truh mlan 8 thŭn anei, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar bi mklă tŭ mă 51 ênoh đru hŏng ênoh iêô mthưr mâo giăm 3 êklăk 7 êtuh êbâo USD. Ară anei adôk 7 ênoh đru hŏng ênoh ƀuăn rơ̆ng giăm 2 êklăk 9 êtuh êbâo USD hưn srăng đru. Dŭm alŭ wăl đru jing kƀĭn hlăm dŭm să krĭng taih kbưi, krĭng dleh dlan hlăm dŭm kdriêk mâo ênoh gŏ êsei ƀun hĭn čar msĕ si Lăk, Krông Bông, Mdrak, Ƀuôn Đon, Ea Sup. Bruă đru phŭn jing mdrao mgŭn, sang hră, ngăn dŏ wăl hdĭp mda, mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn leh anăn msir mgaih bruă ala ƀuôn./.

                                                                                                Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă