VOV4.Êđê - Gia Lai mâo klei găl mđĭ kyar bruă duh mkra pral leh anăn kjăp ƀiădah lŏ mâo lu klei êdu kƀah, hlăm anăn anôk bruă êlan klông amâo jăk jing mta phŭn ngă kơ čar amâo đĭ kyar. Anei jing sa hlăm dŭm boh phŭn yuôm bhăn dưi lač hlăm mmông mă bruă mrâo anei mơ̆ng Khua knŭk kna hŏng khua gĭt gai kmeh gơ̆ng čar Gia Lai. Hlue anăn, Gia Lai akâo kơ Khua knŭk kna leh anăn dŭm phŭn, dhar bruă ksiêm dlăng, đru kơ čar hnưm pŏk ngă êlan dơ̆ng êran pral Pleiku- Quy Nhơn, pŏk phai êlan čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng dap kngư Gia Lai truh kơ kdrŭn ksĭ.

Hlăm mmông mă bruă, khua bruă Đảng čar Hồ Văn Niên mâo leh dŭm klei bi êdah, klei akâo hŏng gưl dlông, knŭk kna djŏ tuôm hŏng bruă duh bi liê mkŏ mkra êlan klông leh anăn dŭm hdră kñăm mkăn hlăm alŭ wăl. Boh nik, bi êdah hŏng gưl dlông, knŭk kna mkăp brei ngăn prăk duh bi liê wưng thŭn 2026 -2030 amâodah jao kơ dŭm phŭn, dhar bruă gưl dlông đru kơ čar Gia Lai duah ƀĭng hgŭm čiăng hnưm mkŏ mjing êlâo kơ thŭn 2030 hŏng hdră mkra êlan dơ̆ng pral Pleiku-Quy Nhơn. Mñă kơ dŭm phŭn, dhar bruă gưl dlông đru kơ čar Gia Lai iêo klei duh bi liê mơ̆ng ênoh prăk ODA, msĕ si: Hdră mđĭ kyar êlan klông ƀuôn prŏng Pleiku leh anăn dŭm alŭ wăl dưn yua ênoh prăk lĭng čan mơ̆ng Knơ̆ng bruă ngăn prăk mđĭ kyar Asi (ADB) leh anăn dŭm hdră duh bi liê dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa, êlan klông yua ngăn prăk lĭng čan mơ̆ng knơ̆ng bruă ngăn prăk dlông rŏng lăn (WB).

Mơ̆ng thŭn 2020, 3 čar jing Gia Lai, Kon Tum, Bình Định ngă leh hră hưn mdah mbĭt čiăng kơ Khua knŭk kna ksiêm dlăng, bi klă hdră mkra êlan dơ̆ng pral Pleiku-Quy Nhơn, mâo boh taih 160 km, hŏng 4 grông êlan êdeh, nao mđrông hŏng êlan dơ̆ng mrô 19 ară anei, ênoh prăk duh bi liê mĭn tĭng 56.000 êklai prăk, mă mơ̆ng ngăn prăk knŭk kna, prăk lĭng čan ODA leh anăn iêo mkrum mơ̆ng lu anôk mkăn. Anei jing êlan dơ̆ng jăk găl čiăng dŭ mdiăng mnơ̆ng dhơ̆ng plah wah dŭm čar Dưr krĭng Lăn Dăp Kngư, Dhŭng Lao, ngŏ Dưr Campuchia hŏng kdrŭn ksĭ prŏng Quy Nhơn. Čiăng hmư̆ dưn yua klei găl đĭ kyar mơ̆ng Gia Lai, Hồ Văn Niên- khua bruă Đảng čar Gia Lai hưn mdah hŏng gưl dlông, knŭk kna mkăp brei ngăn prăk duh bi liê wưng thŭn 2026 -2030 amâodah jao kơ dŭm phŭn, dhar bruă gưl dlông đru kơ čar Gia Lai duah ƀĭng hgŭm čiăng hnưm mkŏ mjing êlâo kơ thŭn 2030. “Hmei ăt mâo leh klei bi trông hŏng phung khua êmua ti čar Bình Định, 2 alŭ wăl ăt gĭr jih ai hluê ngă mkŏ mkra êlan dơ̆ng pral anei. Tơdah êlan dơ̆ng pral ti alŭ wăl ala čar, krĭng Lăn Dăp Kngư ka mâo sa met ôh. Anei jing klei kƀah prŏng kơ dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư. Hmei mâo klei mĭn, tơdah bruă mkŏ mkra, boh nik jing bruă mkra êlan klông dưi mâo klei uêñ mĭn duh bi liê, tla êlâo hĭn jing êlan dơ̆ng pral ti čar Gia Lai, wăt kơ krĭng Lăn Dăp Kngư mkŏ hŏng dŭm alŭ wăl krĭng kwar krah, krĭng Ngŏ Dhŭng, Yŭ Dhŭng leh anăn dŭm čar krĭng kwar Dưr srăng mâo dŭm klei dleh kpăk mkăn”.

Blŭ hlăm mmông mă bruă, Khua knŭk kna Phạm Minh Chính yap yuôm bhăn leh anăn pah mni dŭm klei gĭr ktưn mơ̆ng bruă Đảng čar, bruă sang čư êa leh anăn mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana hlăm čar dưi mâo leh hlăm hruê mmông êgao. Êngao kơ anăn, Khua knŭk kna Phạm Minh Chính ktrâo klă leh dŭm klei dôk mâo leh anăn klei awăt êdu, klei dleh kpăk, ktrâo lač čiăng kơ čar Gia Lai đĭ kyar pral leh anăn kjăp, Khua knŭk kna mñă klă: “Bruă mkŏ mkra hdră êlan ăt dôk mâo klei kƀah êdu, dleh kpăk, leh anăn ngă bruă mkŏ mkra hdră êlan anei čiăng kơ krĭng Lăn Dăp Kngư mâo êa ksĭ, čiăng kơ čar Gia Lai mâo êa ksĭ ăt dôk mâo lu klei dleh dlan. Knŏng mâo mă êlan dơ̆ng mrô 19 đuč, ƀiădah êlan dơ̆ng mrô 19 điêt leh anăn kniă msĕ sơnăn, si ngă srăng mđĭ kyar bruă mkŏ mkra čiăng kơ čar Gia Lai dưi mkŏ hŏng dŭm čar riêng gah, čiăng kpưn đĭ mơ̆ng ai pô mâo leh ƀiădah ka lu ôh. Kâo mñă kơ phung hgŭm srăng mâo klei jhŏng hĭn, kjăp hĭn čiăng čŏng nao mă pô. Ară anei klei gĭr ktưn tal êlâo jing klei mĭn, tal 2 jing srăng gĭr ktưn hĭn hlăm klei ngă bruă, ti bruă ngă srăng bi leh bruă anăn.

Khua knŭk kna kah mbha hŏng čar Gia Lai ka mâo ôh klei đĭ kyar knar hŏng klei găl pô, hlăm anăn bruă mkŏ mkra hdră êlan, mkŏ bruă mkŏ mkra hdră êlan dôk mâo klei dleh dlan, jing anôk dleh kpăk čiăng mâo klei ruh mgaih. Bi kơ klei bi êgah mkŏ mkra êlan dơ̆ng pral Pleiku- Quy Nhơn, gưl dlông leh anăn dŭm phŭn, dhar bruă srăng hrăm mbĭt hŏng alŭ wăl. Khua knŭk kna Phạm Minh Chính mtă kơ čar Gia Lai, êlâo hĭn čiăng bi lar ai tiê čŏng pô, ksiêm dlăng, bi klă hŏng hdră djŏ guôp bi mguôp duh bi liê kơ bruă: “Jao kơ Gia Lai jing anôk bruă mâo klei dưi ksiêm duah duh bi liê êlan dơ̆ng pral mơ̆ng gang mkhư̆ truh kơ Bình Đinh, nao truh ti kdrŭn ksĭ prŏng Quy Nhơn, čar Bình Định leh anăn wĭt ti ƀăng jang knông lăn Lệ Thanh, čar Gia Lai hŏng hdră bi mguôp duh bi liê kơ bruă. Diñu srăng bi liê sa kdrêč čiăng ruh mgaih anôk ala, bi kơ adôk, gưl dlông srăng iêo mthưr, duah ƀĭng hŏng diñu. Mâo klei sa ai jih hnơ̆ng, ngă ktang hnưm ktang jăk, amâo guôn mâo klei jưh knang. Tơdah drei mă ngăn prăk knŭk kna srăng truh kơ êdei thŭn 2030, đa truh ti thŭn 2045 ăt ka dưi ngă mơh. Ƀiădah tơdah yua ngăn prăk bi mguôp duh bi liê kơ bruă, diih srăng mkiêt mkriêm ngăn prăk duh bi liê kơ bruă anăn.

Mbĭt hŏng dŭm klei bi êdah kơ bruă mkŏ mkra êlan klông, hlăm mmông mă bruă hŏng Khua knŭk kna Phạm Minh Chính, khua kiă bruă Đảng čar Gia Lai Hồ Văn Niên ăt bơ̆k bâo kơ bruă mkŏ mkră knơ̆ng kdơ̆ng êa Ia Mơr ti kdriêk Čư̆ Prông. Klă klơ̆ng, truh kơ ară anei mâo êbeh 4.700 ha dliê čiăng mâo klei mkra mlih, mñă kơ knŭk kna hưn mdah hlăm klei kƀĭn tal 3 kơ boh sĭt hluê ngă hdră êlan. Mbĭt hŏng ană, čar ăt bi êdah hŏng Khua knŭk kna brei mkŏ mlih ênhă lăn ana ksu djiê leh anăn amâo mâo đĭ kyar pla mjing dŭm mta ana kyâo mkăn, mbĭt anăn čiăng mâo klei ksiêm dlăng dŭm hdră êlan djŏ guôp hŏng boh sĭt ară anei čiăng lŏ dơ̆ng mtrŭt klei đĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn, rơ̆ng klei êđăp ênang, bruă djuê ana, klei đăo knang, mkŏ mjing bruă kđi čar krĭng Lăn Dăp Kngư.