VOV4.Êđê- Wưng anei Gia Lai ăt dôk hlăm wưng yan không, lu anôk dôk mâo klei đaŏ knăl pui ƀơ̆ng dliê huĭ hyưt leh anăn bŏ hŏng huĭ hyưt. Čiăng gang mkhư̆ ti hnơ̆ng ƀiă hĭn klei pui ƀơ̆ng dliê, êpul bruă djŏ tuôm čar Gia Lai bi hgŭm tliêr kjăp hŏng dŭm pô dliê pral gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê hluê si hdră “4 tinăn mtam”.

         Êpul gŏ êsei Phạm Đăng Ngọc, dôk ti wăl krah Kon Dơng. Kdriêk Mang Yang dôk tŭ mă phăn jao kriê dlăng, răng mgang 250 ha dliê hlăm Anôk bruă dliê kmrơ̆ng Mang Yang, sa hlăm dŭm anôk huĭ srăng bluh mâo klei pui ƀơ̆ng. Hlăm wưng anei, êngao kơ hdră dlăng kriê, răng mgang, êpul gŏ sang mơ̆ng Ngọc kreh bi hgŭm hŏng êpul djŏ tuôm nao mŭt hlăm dliê hiu suang dlăng lehanăn čuh hĕ rơ̆k rung kñăm gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Êngao anăn, êpul anei lŏ mtô mblang, mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang amâo bi rai dliê, čuh dliê ngă pưk hma giăm dliê.

 “Hluê ngă bruă klam phăn jao răng mgang dliê hmei mkŏ mjing leh êpul bi mlih tuôr nao ksiêm dlăng nanao hlăm dliê kmrơ̆ng, ksiêm dlăng kjăp klei arăng čuh pui hlăm dliê ti yan bhang thu krô. Mbĭt anăn, kreh bi hgŭm hŏng phung knuă druh kriê dlăng hiu suang dlăng dliê, ti anôk mâo hla kyâo krô luh êdi hlŏng mkăm lehanăn čuh amâo lui pui ƀơ̆ng hlăm yan bhang”.

        Nguyễn Văn Hùng, Khua anôk bruă kriê dlăng dliê Mang Yang brei thâo, êpul kreh bi hgŭm kjăp hŏng anôk bruă djŏ tuôm mơ̆ng čar nao ksiêm dlăng, msir mghaih klei ngă soh hŏng Hdră bhiăn dliê kmrơ̆ng. Mkŏ dăp êpul gak răng jih hruê mlam čiăng mđing hmư̆ klei hâo hưn tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng dliê, mơ̆ng anăn pral mâo hdră msir mghaih:

 “Anôk kriê dlăng dliê Mang Yang iêu mtrŭt jih jang êpul nao ksiêm dlăng hlăm wưng yan bhang thu krô. Mbĭt hŏng dŭm gŏ êsei tŭ mă phăn jao răng mgang dliê, mnuih ƀuôn sang ƀuăn rơ̆ng klei êđăp ênang amâo lui pui lar ƀơ̆ng hlăm dliê. Mđrĭng hŏng anăn, hmei ăt hluê ngă dŭm hdră ngă bruă hlăm dliê kmrơ̆ng, msĕ si čuh hla kyâo krô ƀiădah mâo pô kăp ksiêm dlăng kñăm bi hrŏ klei pui ƀơ̆ng hlăm yan bhang”.

        Kdriêk Mang Yang ară anei mâo êbeh 47.000ha dliê, hlăm anăn, êbeh 40 êbâo ha dliê čŏng mâo lehanăn êbeh 7.400 ha dliê pla. Mơ̆ng klei bi mklă, kluôm kdriêk mâo êbeh 6 êbâo ha lu jing dliê čŏng mâo hlăm 6 krĭng phŭn mâo: Ayun, H’Ra, Đăk DJrăng, Đê Ar, Đăk Trôi, Kon Chiêng.

Dŭm êpul dưi phăn jao răng mgang dliê pral cuh rŏk rung čiăng gang mkhŭ pui ƀŏng dliê

        Trần Tất Đắc, K’iăng khua anôk bruă dliê kmrơ̆ng kdriêk Mang Yang brei thâo: Čiăng pral mâo hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê, mơ̆ng akŏ yan bhang, alŭ wăl bi mklă leh hdră mă bruă mơ̆ng Anôk gĭt gai hdră gang mkhư̆, truih mdjiê klei pui ƀơ̆ng dliê gưl să, hluê anăn mkŏ mjing dŭm êpul gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê hŏng 4 tinăn mtam:

 “Anôk bruă dliê kmrơ̆ng jing anôk bruă bi hgŭm hŏng kahan ksiêm kdriêk lehanăn dŭm anôk bruă djŏ tuôm mơ̆ng kdriêk, adŭ bruă lŏ hma čiăng nao ksiêm dlăng dŭm êpul êya pô dliê lehanăn dŭm să. Anôk bruă dliê kmrơ̆ng nao ksiêm dlăng lehanăn mđĭ hdră mtô mblang êbeh 12 să, wăl krah, mbĭt hŏng 4 anôk bruă kriê dlăng dliê, Đang dliê knŭk kna mkuôm Kon Ka Kinh pŏk leh lu hdră mtô mblang, mtrŭt mjhar hdră kriê dlăng, răng mgang dliê, gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê.

        Gia Lai ară anei mâo êbeh 226 êbâo ha dliê huĭ srăng mâo klei pui ƀơ̆ng, khă snăn, hlăm ênoh anei knŏng mâo mkrah wah dưi duh bi liê dŭm hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Kyua anăn, hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê hlăm alŭ wăl mơ̆ng ară anei truh kơ knhal jih yan bhang mâo nanao êpul bruă djŏ tuôm gĭr hluê ngă kñăm mdrơ̆ng hŏng djăp klei mâo. Trương Văn Nam, Khua adŭ bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng čar Gia Lai, lač snei:

         “Anôk bruă dliê kmrơ̆ng gĭt gai leh anôk bruă dliê kmrơ̆ng lehanăn dŭm êpul êya pô dliê hluê ngă kjăp hdră gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê 24/24. Mkra leh hlăm brô 250km êlan gang pui hlô̆ ƀơ̆ng bi knar hŏng 700 ha, grăp blư̆ čuh pui mâo pô ksiêm dlăng nanao, kñăm bi hrŏ tuič hnơ̆ng klei pui hlô̆ ƀơ̆ng hlăm dliê. Êngao anăn, knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng kreh hưn mthâo mrô đĭng blŭ mơ̆ng grăp čô mă bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng, êpul thơ̆ng kơ bruă ti alŭ wăl čiăng pral mâo hdră msir mghaih tơdah mâo klei pui ƀơ̆ng dliê”./.

Pô mblang: H’Nêč Êñuôl