VOV4.Êđê- Čŏng kiă kriê ngăn prăk jing hdră êlan kñăm mâo klei čŏng pô kơ dŭm anôk bruă mdrao mgŭn knŭk kna, đru mguôp mđĭ hnơ̆ng mkă dlăng, mdrao mgŭn klei ruă. Ƀiădah, boh sĭt ti čar Gia Lai, bruă anei ka mâo ôh boh tŭ dưn, ngă lŏ lu anôk bruă mdrao mgŭn mơ̆ng knŭk kna lĕ hlăm klei dleh dlan hĭn. Klei truh jing klei hŭi hyưt amâo mâo mnuih mă bruă mâo hnơ̆ng tŭ jăk leh anăn hmăi truh kơ hnơ̆ng tŭ jăk bruă mkă dlăng leh anăn mdrao mgŭn.

Sang êa drao mdrao hluê knhuah djuê ana leh anăn kơrŭ wĭt klei suaih pral čar Gia Lai hlue ngă klei čŏng duah ngăn prăk mơ̆ng thŭn 2018 truh ară anei. Ƀiădah ăt mơ̆ng anăn, boh klei hrui mă amâo djăp bi liê, thŭn êdei hrui ƀiă hĭn kơ thŭn êlâo khăng mâo nanao. Nguyễn Thanh Hùng-  Khua Sang êa drao brei thâo mta phŭn, anôk bruă mâo hnơ̆ng 150 jhưng đih mdrao, ƀiădah knŏng mkrah wah hlăm ênoh anei khăng dưi ba yua. Kyua anăn, lu wưng, knuă druh mdrao mgŭn sang êa drao khăng dôk guôn prăk mlan hlăm lu mlan. Ăt mơ̆ng leh hlue ngă klei čŏng duah bruă, bruă knuă druh amâo mâo prăk mưn hlăm dŭm knăm mơak, Tết jing mưng leh.

“1 thŭn bi liê 12 êklai prăk, ƀiădah ară anei sang êa drao mâo 6 êklai. 1 gưl, prăk ênua mdrao mgŭn mrâo ba prăk sa blư̆, mgơ̆ng 80%. Si tô hmô snăn mă êlâo 800 êklăk prăk. Mă êlâo snăn si ngă čiăng dưi tla kơ phung knuă druh, phung mă bruă. Kyua anăn knŭk kna brei tuh prăk. Tết amâo sa prăk ôh, ti mâo prăk lŏ pah mưn”

Phung aê mdrao nao hlăm hdră gang mkhư̆ Covid-19 ti Gia Lai

 Ti Sang êa drao prŏng čar Gia Lai - Sang êa drao gưl dua, mâo hnơ̆ng prŏng hĭn ti alŭ wăl, bruă čŏng duah ngăn prăk ăt kăn ênưih mơh. Hlăm 2 thŭn mâo klei ruă Covid-19 (thŭn 2020-2021), prăk hrui wĭt mơ̆ng bruă ksiêm mkă, mdrao mgŭn mơ̆ng sang êa drao hrŏ 60%, ngă kơ anôk bruă akâo kơ prăk knŭk kna tla 44,7 êklai prăl čiăng tla hlue si klei dưi kơ phung knuă druh. Phạm Bá Mỹ-  Khua sang êa drao brei thâo, amâo djăp prăk, ngă bruă mtô bi hriăm mnuih mă bruă leh anăn blei kdrăp mnơ̆ng čiăng mprăp pŏk ngă dŭm hdră mrâo hlue si hdră kčah mơ̆ng anôk bruă ăt hmăi mbĭt. Mi lač klei bi mklă, ară anei, čiăng dưi ngă klei mđĭ kyar, klei čiăng kơ phung knuă druh, aê mdrao ti sang êa drao nao hriăm hlăm brô 30 čô mnuih. Ƀiădah amâo mâo prăk, ară anei knŏng mâo 11 čô aê mdrao nao hriăm hŏng prăk digơ̆ pô. Amâo mâo prăk snăn klei duh bi liê sui thŭn ăt mkhư̆ mơh, ba truh kơ bruă dleh pŏk ngă hdră bruă mâo, dleh mđĭ prăk hrui wĭt; amâo mâo prăk hrui wĭt snăn dleh duh bi liê. Anei jing klei tĭng yap wĭr wĭr amâo djŏ knŏng hjăn ti Sang êa drao prŏng Gia Lai ară anei ôh:

“Tơdah êbeh prăk snăn mă bruă pô êjai, brei nao hriăm êjai. Nao hriăm kơh thâo đĭ kyar, mâo klei thâo hdră mnêč mrâo, klei thâo mă bruă, lŏ wĭt mdrao kơ mnuih ruă. Bi ară anei, anôk bruă mrâo nai 1 bĕ jơ̆ng, amâo nao hriăm ôh, êpul knuă druh khua thŭn jing amâo lŏ dưi hriăm ôh. Djăp bruă mâo mta phŭn leh anăn boh jhat sơăi. Mâo leh snăn ară anei knŏng gĭr yơh”.

 Mơ̆ng thŭn 2018 truh ară anei, 27 anôk bruă mdrao mgŭn ti čar Gia Lai hlue ngă klei bhiăn čŏng duah ngăn prăk. Hlăm anăn, mâo 4 anôk bruă gưl čar hlue ngă klei čŏng bi liê prăk nanao, 21 anôk bruă hluê ngă 1 kdrêč. Khăsnăn, hlue si klei ksiêm dlăng mơ̆ng Knơ̆ng bruă mdrao mgŭn Knơ̆ng bruă mdrao mgŭn Gia Lai, ară anei knŏng mâo 3 anôk bruă rơ̆ng čŏng duah bruă mă. Mơ̆ng 2019 truh ară anei, ênoh prăk čar Gia Lai bi liê čiăng mkăp prăk mlan hlue si klei dưi dưn kơ phung knuă druh mdrao mgŭn ti dŭm anôk bruă amâo rơ̆ng čŏng duah ngăn prăk jing êbeh 158 êklai prăk.

Aê ndrao H’Ni -Sang êa drao prŏng Gia Lai dôk ksiêm mkă kơ mnuih ruă

Lý Minh Thái-  K’iăng Khua Knơ̆ng bruă mdrao mgŭn Gia Lai brei thâo, lu mta phŭn ngă bruă čŏng duah prăk mơ̆ng dŭm knơ̆ng bruă mdrao mgŭn knŭk kna ka tŭ dưn.  Bruă kriê dlăng mơ̆ng lu sang êa drao ka dưi ngă klei kčah leh. Boh sĭt, ti Gia Lai ară anei êbeh 90% prăk hrui wĭt mơ̆ng dŭm anôk bruă čŏng duah truh kơ bruă ksiêm mkă, mdrao mgŭn phung ruă mâo hră ênua mdrao mgŭn. Kơ klei mkăn, ară anei, ênoh ksiêm mkă, mdrao mgŭn dưi dưm hlăm jar ênoh hlue si klei Phŭn bruă mdrao mgŭn kčah. Hlăk êjai ênoh anei ăt ka bi leh, kyua kƀah dŭm ênoh bi liê kơ hnơ̆ng ngăn drăp kjăp leh anăn prăk bi liê mtô bi hriăm. Kyua anăn, hlue si Lý Minh Thái, čiăng ngă bruă čŏng duah ngăn prăk sang êa drao knŭk kna ti čar tŭ dưn hĭn, brei mâo wăt klei čŏng ngă mơ̆ng dŭm anôk bruă leh anăn klei ruh mgaih mơ̆ng klei bhiăn:

“Mkhư̆ hdră bruă jing mta phŭn mơ̆ng klei mkhư̆ prăk hrui wĭt, klei anăn tăp năng hmaĭ kơ ênoh lu hĭn.  Leh anăn hdră kriê dlăng mơ̆ng khua gĭt gai anôk bruă anăn. Bi duh bi liê kơ kdrăp mnơ̆ng, anak mnuih jing brei mâo hdră sui thŭn, Amâo dưi hjăn păn msir mgaih klei anăn ôh. Čiăng pŏk ngă hdră bruă jăk snăn brei mâo anôk bruă jăk, mnuih mă bruă jăk, kdrăp mnơ̆ng mdrao mgŭn jăk. Klei anăn jưh hlăm bruă duh bi liê mơ̆ng knŭk kna.”

Čŏng duah ngă prăk ti sang êa drao knŭk kna jing hdră msir phŭn kơ lu mta bruă mơ̆ng bruă mdrao mgŭn ară anei. Khădah snăn, boh sĭt amâo tŭ dưn ti Gia Lai hlăk brei ƀuh klei huĭ hyưt. Tơdah amâo dưi hmao msir mgaih srăng dleh dưi gang mkhư̆ klei mnuih mă bruă thâo srăng lui bruă, hmaĭ kơ klei hơĭt kjăp bruă mdrao mgŭn hlăm hdră kriê dlăng klei suaih pral mnuih ƀuôn sang./.

Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă