VOV4.Êđê - Hruê kăm êgao, ti krĭng Lăn Dăp Kngư, ênoh mnuih mâo klei ruă tưp Covid-19 đĭ hmar. Dŭm alŭ wăl hlăm krĭng mâo leh klei djŏ guôp, ngă hŏng klei mbruă hlăm bruă mdrao mgŭn kơ mnuih ruă leh anăn bruă mtô mjuăt bi hriăm. Bruă anei đru kơ phung ruă mâo ai tiê hơĭt hĭn, bi hrŏ klei ktrŏ kơ dŭm sang êa drao, mbĭt anăn đru rơ̆ng klei êđăp ênang hlăm bruă mtô mjuăt, bi hriăm.

Mơ̆ng klei test pral ti sang êa drao ƀuôn hgŭm Yên Thế, amai Bùi Thị Như Hoa sang dôk mrô 79 êlan Lê Văn Sỹ, ƀuôn prŏng Pleiku, čar Gialai djŏ kman Sar Cov 2. Ñu tlŏ leh truh kơ 3 aruăt vaccine gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid 19, amâo mâo ƀuh klei bi knăl mtŭk, êngoh ôh, snăn brei ñu ngă klei bi ktlah, dôk mdrao mgŭn kơ sang. Grăp hrue, ñu čŏng răng kriê asei mlei ñu pô, mđĭ klei suaih pral, lehanăn mkă hnơ̆ng h'uh, hưn mthâo jih klei anăn kơ knuă druh nai êa drao ƀuôn hgŭm. Hŏng đĭng blŭ, ñu brei thâo, hŏng hdră êlan mdrao mgŭn kơ sang msĕ snei jing jăk hĭn: “Grăp hrue kâo mkŏ zalo blŭ hrăm hŏng nai êa drao. Kâo ka ƀuh ôh dŭm klei bi knăl amâo mâo jăk, snăn kâo gĭr mđĭ klei suaih pral kâo, hŏng hdră huă ƀơ̆ng bi ktang, bi djăp ênŭm mnơ̆ng tŭ jăk, mnăm lu êa boh kruĕ msăm, mnăm lu êa ngač, bi mbŏ êa kơ asei mlei, čiăng mđĭ ai ktang kdơ̆ng hŏng kman ruă. Pô čŏng mdrao kơ sang, bi tơdah nao mdrao kơ sang êa drao ênưih lŏ bi mtưp kơ mnuih mkăn, amâodah klei ruă đĭ kjham hĭn. Snăn kâo ƀuh klei mdrao kơ sang jing jăk lehanăn djŏ guôp”.

Aê mdrao Lê Thị Thanh, k’iăng khua anôk bruă mdrao mgŭn ƀuôn prŏng Pleiku lač, mơ̆ng krah mlan 2 truh kơ ară anei, alŭ wăl mâo leh êbeh 600 čô mnuih ruă ti hnơ̆ng hdjul dôk mdrao ti sang mdê mdê. Ară anei, knŏng kgŭ 1/5 ênoh mnuih ruă hlăm hrue, lu jing phung khua thŭn, mnuih mâo leh klei ruă êlâo ba kơ sang êa drao. Thanh brei thâo, êjai dôk găn klei dleh dlan, kƀah mnuih mă bruă, dŭm boh sang êa drao să, ƀuôn hgŭm hlăk tiŏ nao knuă druh bi mguôp hŏng dŭm êpul mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp Covid 19 hlăm yang ƀuôn bi ksiêm dlăng klei suaih pral mnuih ruă, rơ̆ng mă bruă hŏng klei pral dŏng mdrao, ba mnuih ruă kơ sang êa drao tơdah klei ruă đuĕ nao kơ kjham hĭn: “Phung nai êa drao ti sa ƀuôn hgŭm knŏng mâo mơ̆ng 5-6 čô, ngă djăp mta bruă, grăp hrue blŭ iêo nanao hŏng phung mâo klewi ruă tưp, đru kčĕ hdră mdrao kơ mnuih ruă đĭ êngoh, mtŭk, dleh bi êwa, snăn hmei ăt mkŏ mjing mâo 3 êpul kăp dŏng mdrao mjêč, kăp mprăp huĭdah êgao hnơ̆ng snăn lŏ ngă mtam bruă wưng pral hĭn. Mơ̆ng dŭm anôk mdrao mgŭn hơĭt snăn kdŭn đuĕ, nao kơ anôk mkăn”.

Ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Daklak, ti anăp klei ruă tưp hlăk đĭ lêč hlăm sang hră mơar, lu sang hră pral mâo hdră djŏ guôp, bi mlih hdră mtô bi hriăm dơ̆ng mơ̆ng hriăm ti sang hră, nao hlăm klei hriăm online. Ba yua hdră “Dua hlăm sa” sitôhmô hriăm ti sang hră êjai, lehanăn hlŏng mđung online mơh, jing kñăm čiăng bi hơĭt ai tiê phung nai mtô, lehanăn hđeh hriăm, êjai ênoh mnuih djŏ hlăk hlê dôk đĭ lu.

Mrâo lŏ dơ̆ng wĭt hriăm ti sang hră mâo sa hrue kăm, snăn ênoh mnuih tưp djŏ Covid 19 đĭ măng ai hlăm sang hră mơar, knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt mâo leh hră mtrŭn mtă kơ djăp sang hră mơar mơ̆ng sang hră hđeh điêt, gưl sa, lehanăn hđeh hriăm adŭ 6 nao mlih hriăm hŏng online. Gŏ sang amai Trần Thị Đông ti ƀuôn hgŭm Tân Thành, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt mâo 2 čô anak lŏ wĭt hriăm hŏng online. Amai Đông lač tŭ ư hŏng hdră êlan anei:  “Hŏng klei ruă tưp msĕ si ară anei, kâo tŭ ư hŏng bruă hriăm hŏng online, ƀiădah hmăng hmưi hlăm wưng kơ anăp jih klei ruă tưp, snăn phung hđeh lŏ wĭt nao hriăm kơ sang hră, kyua klei mtô bi hriăm ti sang hră srăng jăk hĭn, snăn amĭ ama srăng hơĭt ai tiê hĭn”.

Ti anăp klei ruă tưp hlăk hlê lêč knư̆ hrue knư lu hlăm sang hră, knŏng hlăm wang sa hrue kăm, ƀuôn prŏng ƀuôn Ama Thuôt mâo leh êbeh 40 čô nai mtô djŏ klei ruă tưp, lehanăn êbeh 430 čô hđeh hriăm hră. Adŭ bruă sang hră mơar ƀuôn prŏng, kčĕ leh kơ knơ̆ng bruă sang čư̆ êa ƀuôn prŏng brei mdei êjai phung hđeh nao hriăm kơ sang hră hlăm jih jang dŭm boh adŭ ti dŭm gưl, knŏng brei hđeh adŭ 9 lehanăn 12 nao hriăm ti sang hră. Siămdah, tui si klei čih yap, hlăm adŭ 9 lehanăn adŭ 12 ti lu boh sang hră, dŭm boh jhưng hriăm huông kduông. Ară anei phung hđeh adŭ 9 sang hră gưl 2 Lạc Long Quân ăt dôk hriăm ti sang hră hŏng ênoh truh mkrah phung hđeh nao hriăm, dŭm adôk jing hriăm online kơ sang. Sang hră mâo truh 38 čô nai, lehanăn hđeh hriăm hră djŏ klei ruă tưp. Phan Thanh Thuỷ, khua sang hră gưl dua Lạc Long Quân, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Daklak brei thâo: “Mnuih djŏ klei ruă tưp đĭ pral hlăm sang hră, jing hlăm dŭm anôk hlŏng jưh dôk, hmei mâo leh klei bi tuôm hŏng dŭm anôk anăn rông ba dlăng kriê hđeh hriăm hră mâo phung djŏ klei ruă tưp, čiăng mâo hdră hưn mthâo khŏn dŭm anôk bruă djŏ tuôm, kñăm đru kơ phung hđeh hơĭt ai tiê hriăm hră mơar”.

Tui si Mai Thị Hồng Hà, Khua adŭ bruă sang hră mơar ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Daklak, klei ruă tưp Covid 19 ti Daklak hlăk đĭ lêč pral truh êbâo čô mnuih djŏ hlăm sa hrue. Ti dŭm boh sang hră, khădah mâo leh hdră êlan mprăp êlâo kơ ênoh mnuih djŏ klei ruă tươ, ngă hmăi amâo mâo jăk hŏng ai tiê klei mĭn phung nai mtô, lehanăn hđeh hriăm hră, lehanăn amĭ ama hđeh. Mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp êjai, hriăm hră mơar êjai bi mâo klei tŭ dưn, lehanăn ngă bi hơĭt mơh ai tiê hđeh hriăm hră, amĭ ama hđeh hriăm hră, nai mtô, anăn jing mta kñăm tal êlâo mơ̆ng djăp boh sang hră ară anei: “Ênoh mnuih djŏ klei ruă tưp jing hđeh hriăm hră lehanăn phung nai mtô ăt ngă hmăi amâo mâo jăk mơh kơ hnơ̆ng mtô lehanăn hriăm, snăn hmei mâo hdră ktrâo atăt ênoh mnuih djŏ, boh nik hŏng phung nai mtô kñăm mâo hdră êlan đru bi hmăr, dhar bruă sang hră mơar ăt ktuê ksiêm, lehanăn mâo hră gĭt gai ktrâo atăt hlue ngă bi kjăp hnơ̆ng mtô bi hriăm, kñăm bi leh gưl hriăm thŭn 2021 – 2022”./.