Phạm Văn Thể, ti čar Hà Nam, khădah 94 thŭn leh ƀiădah ăt dôk suaih pral leh anăn dôk êngal. Lŏ wĭt hdơr êjai nao hlăm klei bi blah ti kdrăn mblah Điện Biên Phủ mâo hŏng anei 70 thŭn êlâo, ñu yăl dliê, thŭn 1953, ñu nao mŭt hlăm êpul lĭng kahan phŭn, mblah êjai, hâo hưn êjai dôk hlăm sư đoàn 301. Wưng ñu hdơr hĭn mbĭt hŏng ƀĭng kahan gang hĕ êlan ba mnơ̆ng ƀơ̆ng, boh phao, tiŏ nao lĭng kahan Prăng mơ̆ng Lào hriê kơ anôk bi blah Điện Biên, boh nik jing nao mblah ti kđông kahan phung roh leh anăn mă phao ktuang diñu:

“Kđông kahan mơ̆ng Prăng kreh mâo 3 kiêng, kjăp êdimi, mâo 7 tal mnư̆ gang êruê, mnư̆ msĕ, mnư̆ ñuăl, ti gŭ diñu kuai ƀăng taih 2m, prŏng 2m, kdâo tinăn amâo mâo dưi ôh, ti gŭ anăn jing krŏng sơăi”.

Dleh dlan sơnăn ƀiădah hŏng klei gĭr čiăng mâo mă phao ktuang phung roh kyuanăn yơh lĭng kahan drei gĭr hŏng klei loa mnah phung roh êjai mlam:

“7 mmông mmăt, hmei gĭr nao jĕ kđông kahan, phung diñu mtrang pui, sui sui mnah hĕ sa asăr boh phao, 3 kiêng jing 3 lô cốt, 3 čô roh, tlâo đĭng diñu ayŭ. Ti anôk aao mâo ênai ky jing diñu pĭt leh. Pô dôk guôn nah tač, mâo klei găl srăng mă boh mtuh kă ti mnư brei mtuh tloh jih, mmông anăn kơh pô dưi mŭt. Hmư̆ ênai ktang diñu êran, mlam mmăt hmei čuh pui kdâo hlăm lô cốt, phao ktuang hmei mă păt čiăng jih. Truh kơ giăm mâo mă jih Điện Biên, dŭm kđông kahan điêt điêt hmei bi rai jih.”

Kyua kƀah phao ktuang, mnơ̆ng ƀơ̆ng huă, klei mkiêt mkriêm dưi hyuă kjăp hlăm jih jang lĭng kahan. Nguyễn Văn La, 93 thŭn, ti Tuyên Quang, tuôm jing sa čô kahan mnah knong Sư đoàn 351 lŏ wĭt hdơr, bruă rơ̆ng djăp phao ktuang kơ klei bi blah  drei tuôm hŏng klei dleh dlan êdi, lu hruê, mâo knŏng adôk mă 5 asăp boh phao.

“3 bĕ knŏng hlăm mkrah ênoh anăn lui boh sơnăn, ñu yuôm truh hnơ̆ng bi klă anôk mnah, 4 bĕ knong knŏng dưi mnah sa bĕ sa asăr đuč. Amâo dưi mnah arăr tal dua, liê boh knong. Sa asăr boh knong, êjai anăn mâo ênoh knar hŏng sa gŏ sang ngă hmar ƀơ̆ng huă sa thŭn”.

Ti anăp boh sĭt anei, Khua gĭt gai hdră bhiăn Điện Biên Phủ mtrŭt mjhar hdră “Plah adŭ, mă boh phao” hdră anei mâo dŭm anôk bruă sa ai êdi. Găn lu gưl bi blah, dŭm anok bruă mă klei hriăm leh anăn hluê ngă hdră “mă phao ktuang, masin, êa drao gŭn êlâo, mnơ̆ng ƀơ̆ng êdei. Mă giăm roh êlâo, kbưi hŏng roh êdei, amâo mâo dưi mă kơh bi rai”. Nguyễn Văn La yăl dliê:

“Tơdah diñu phưi dŭ mâo boh phao, knŏng ñu ktrŏ, lĕ pral amâo mâo dưi truh kơ pô ôh, ƀiădah tơdah phưi mnơ̆ng ƀơ̆ng gơ̆ hdjul, gơ̆ phiơr. Êjai diñu phưi pô ktuê dlăng, tơdah phao ktuang pô guôn krah mlam pô tlĕ mă. Amâo djŏ pô mă hlŏng mâo ƀơ̆ng ôh, hdră bhiăn anôk bi blah ktang phĭt êdi, amâo djŏ ôh mă boh phao roh, mă phao mdjiê roh, amâo djŏ mă hlŏng yua mtam ôh, ƀiădah srăng hưn hŏng khua gĭt gai, brei yua kơ dưi yua”.

Hlăm hdră mblah anei, lĭng kahan drei mâo mă 5000 boh knong 105mm mơ̆ng dŭ mplĕ mơ̆ng roh hlăm anôk bi blah. Jih jang dŭm boh knong anăn dưi mâo dŭm anôk bruă ba yua hlăm klei bi blah, mgaih msir klei kbah boh phao. Jih jang mâo hrui mă ti anôk bi blah hlăm brô 1.000 tôn phao ktuang. Đại tá Nguyễn Hữu Tài, 92 thŭn Trung đoàn 209, Đại đoạn 312 lŏ wĭt bi hdơr dŭm blư̆ plah mă boh phao hlăm hdră mbah Điện Biên Phủ, ala ñu lŏ mngač klei ktưn hưn kơ hdră mnha mơ̆ng kbưi hrui mă mnơ̆ng dhơ̆ng:

“Kliêng mnah kbưi jing sa hdră êlan, hdră mnêč mơ̆ng gĭt gai gai kơ dŭm anôk bruă,nao đuĕ dăp giăm kđông kahan roh, kuai mnuôr bi jăk, brei phung mnah êmăt hĭn, tơdah phung roh kbiă mă mnơ̆ng pô srăng mnah. Bruă anăn jing hdră kliêng mnah mtuk mtlak êdi. Khădah diñu phưi ti krah drei hŏng roh, mmông ñu phưi di mnư̆, pô kliêng mnah sơnăn, dŭm mta mnơ̆ng anăn ñu amâo mâo mă krah mlam pô srăng ktŭng mă. Kyuanăn kliêng mnah, bi mguôp hŏng plah dŭ leh anăn klei mnuôr, 3 bruă anăn ñu jăk êdi, nao mnah phung roh, wĭt mâo mă mnơ̆ng”.

Klei tŭ dưi mơ̆ng klei bi blah Điện Biên Phủ mâo ba wĭt lu klei hriăm yuôm bhăn hŏng dŭm klei bi blah mbruă, mgaih msir klei dleh dlan, mjing klei arưp aram jing klei găl. Dŭm klei hriăm anăn srăng lŏ dơ̆ng ksiêm duah, lŏ čuê leh anăn dưn yua mbruă hlăm bruă mkŏ mjing leh anăn răng mgang ala čar ară anei.