K’kiêng leh anăn đĭ hriê kơ prŏng hlăm ênuk êđăp ênang, Ayŏng A Phun, dôk mă bruă ti anôk mtô mjuăt bruă mă – mtô mjuăt nanao kdriêk Tu Mơ Rông, čar Kon Tum mâo nanao klei hdơr knga kơ dŭm gưl ayŏng ama săn asei kyua klei êngiê, klei êđăp ênang ala čar. Grăp wưng bi hdơr hruê sua wĭt klei êngiê krĭng kwar Dhŭng hluh hlir ala čar 30/4, ayŏng lŏ ba gŏ sang, mô̆ anak nao čuă wăl knhuah gru hƀuê ênuk anôk phŭn bruă krŭ kdơ̆ng bruă Đảng čar Kon Tum ti să Măng Ri. Ti nei hlăm wưng thŭn 1960 – 1972, bruă Đảng čar Kon Tum gĭt gai tŭ jing 4 gưl klei kƀĭn prŏng bruă Đảng čar (mơ̆ng klei kƀĭn prŏng tal 1, hruê 09/03/1960 truh kơ klei kƀĭn prŏng tal 4, hruê 26/10/1971) ba mdah dŭm hdră êlan yuôm bhăn, gĭt gai lĭng kahan leh anăn mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ala krŭ kdơ̆ng hŏng Mi, đru dŏng ala čar. Ayŏng A Phun yăl dliê: “Kâo pô jing ênuk mda asei, mâo klei hdơr êdi kơ dŭm klei đru mguôp mơ̆ng phung ayŏng ama, ba leh klei hdĭp jăk siam msĕ si ară anei. Hŏng ai tiê hur har tui hriăm, kah mbha klei thâo, klei tal êlâo hĭn kâo mĭn jing srăng hluê ngă djŏ hŏng hdră êlan, hdră mtrŭn mơ̆ng Đảng, klei bhiăn ala čar, mâo nanao klei ksiêm hriăm čiăng mđĭ hĭn klei thâo, pŏk phai klei thâo kơ yang ƀuôn, mđing hmư̆ hŏng klei mbruă dŭm klei đĭ kyar kreh knhâo mrâo mrang ară anei čiăng đru mguôp mkŏ mjing ala čar ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar, năng hŏng klei đĭ kyar ala čar. Kâo sa ai hluê Đảng, hluê Awa Hồ, srăng đru mguôp ai điêt pô čiăng mkŏ mjing alŭ wăl ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar, jăk siam hĭn.”
Gĭr ktưn tui duah, ksiêm hriăm, dưn yua klei kreh knhâo mrâo mrang hlăm pưk hma, gŏ sang pô, Ayŏng Điểu Nanh, ti ƀuôn Bu N’Jang, să Trường Xuân, kdriêk Dak Sông, čar Dak Nông mâo leh klei hdĭp h’uh mđao. Điểu Nanh brei thâo, thŭn 2021, ayŏng jhŏng čan prăk knơ̆ng bruă ngăn prăk mblei mjeh ana pla mjing, hbâo pruê, duh bi liê kơ 8 ha kphê, tiu leh anăn grăp thŭn pla pluă êtak lăn, ktơr čiăng mă đŭt rông dlông. Mơ̆ng hruê đang kphê, tiu mâo boh hrui pĕ hơĭt, bruă duh mkra gŏ sang ñu ƀrư̆ hruê mbrư̆ kjăp, dưi rŭ mdơ̆ng sang dôk kdrưh kơang, blei êdeh ôtô leh anăn brei anak nao sang hră mơar. Mbĭt hŏng bruă mđĭ kyar bruă duh mkra, ayŏng lŏ brei kơ mnuih ƀuôn sang čan prăk amâo mâo mă mnga truh kơ dŭm êtuh klăk prăk čiăng mâo prăk ngă bruă leh anăn đru leh kơ 6 gŏ sang hlăm ƀuôn tlaih mơ̆ng klei knap mñai, Ayŏng Điểu nanh yăl dliê: “Kyua mâo klei uêñ mĭn mơ̆ng Đảng, knŭk kna, klei hdĭp kâo ară anei mâo leh klei đĭ kyar lu mkă hŏng êlâo. Kâo čoh bruă ngă hma, pla mjing kphê, ksu mâo prăk ba wĭt hơĭt. Mnuih ƀuôn sang ăt mâo klei đăo knang kơ kâo, ruah kâo ngă khua ƀuôn čiăng lŏ dưi đru kơ lu mnuih mkăn mđĭ kyar klei hdĭp mda.”
Amâo mâo myun êwiên hĕ jơ̆ng kyua klei truh bruă mdrao mgŭn hlăk dôk điêt, ayŏng Y-Phăng Mlô, ti ƀuôn Jŏk, să Ea H’Đĭng, kdriêk Čư̆ M’gar, čar Dak Lak dưi gĭr ktưn găn hgao klei dleh dlan čiăng čŏng mă bruă, kriê dlăng asei pô. Ñu pô čŏng tui hriăm, pŏk snag mkra mjing bŭ pla mnga, tlŏ mnga čiăng duah prăk kăk, đru kơ gŏ sang. Truh kơ ară anei, leh giăm 8 thŭn čô̆ kơ bruă, ñu mâo leh anôk ba čhĭ hơĭt, kah knar grăp thŭn mkra mjing leh anăn ba čhĭ truh kơ dŭm êtuh boh, ba wĭt prăk mnga grăp thŭn truh kơ êbeh êtuh êklăk prăk.
Mrâo anei, ayŏng jing sa hlăm 50 čô gru hmô hđeh êdam êra êwiên êwu mâo klei pah mni hlăm hdră “Mtrang mngač ai tiê gĭr ktưn Việt Nam” thŭn 2021 mơ̆ng êpul hđeh êdam êra gưl dlông Việt Nam bi mguôp hŏng Dhar bruă ala čar kơ mnuih êwiên êwu Việt Nam mkŏ mjing. Y-Phăng Mlô yăl dliê:Kâo pô srăng gĭr ktưn kyua amâo čiăng ôh amĭ ama leh anăn ayŏng adei rŭng răng kơ pô. Msĕ si ară anei bruă mă ăt mâo leh klei hơĭt leh anăn kâo ăt hmăng hmưi êdei anăp dưi đĭ kyar, pŏk phai prŏng hĭn, mâo lu mnuih thâo kơ anôk bruă pô hĭn. Leh dưi pŏk phai klei mkra mjing kâo srăng lŏ duah thiăm mnuih mă bruă, mkŏ mjing bruă mă kơ pô mkăn ka mâo bruă mă.
Viết bình luận