70 thŭn leh êgao, lŏ bi hdơr kơ dŭm hrue mlam dleh dlan knap mñai, ƀiădah bŏ hŏng klei jhŏng ktang kdrăm k’ah, klei anăn ñu jiă leh hlăm ai tiê klei mĭn phung tuôm găn leh dŭm boh klei hlăm hƀuê ênuk hlăk anăn, lehanăn klei myưng m’ang kơ dŭm gưl ênuk ară anei.

 Kčŭn čư̆ Lũng Lô dôk hlăm să Thượng Bằng La, kdriêk Văn Chấn, čar Yên Bái. Mprăp kơ klei bi blah Điện Biên Phủ hlăm ênuk bi kdơ̆ng mblah hŏng Prăng, bruă Đảng gưl dlông bi mklă leh pŏk êlan mrô 13A kčưm mơ̆ng čar Tuyên Quang găn kčŭn čư̆ Lũng Lô truh kơ kang êlan ktlah mtlâo Cò Nòi, čar Sơn La lehanăn mkŏ hŏng êlan 41 (ară anei jing êlan dơ̆ng prŏng mrô 6). Jih jang êlan pŏk anăn mâo boh taih êbeh 120 km, lu jing găn čư̆ čhiăng troh trôk êlam, găn truh kơ 3 hnoh krông prŏng jing hnoh krông Chảy, krông Hồng lehanăn krông Đà.

Bi klă bruă čuăn kđi čar jing čiăng mâo êlan truh kơ kdrăn mblah, mơ̆ng mlan 4/1953, čar Yên Bái bi mklă leh tă êlan mrô 13. Hlăm anăn, kčŭn čư̆ Lũng Lô dưi yap jing sa hlăm dŭm kdrêč êlan dleh dlan hĭn êdi hlăm klei mkra mjing, kyuadah dôk hlăm anôk čư̆ čhiăng troh trôk êlam.  Hà Văn Hổ, giăm 80 thŭn ti alŭ Thắm, să Thượng Bằng La brei thâo, truh kơ ară anei ñu adôk hdơr kơ jih jang klei suăi dleh ênuk mphŭn dô, jih jang mnuih ƀuôn sang lehanăn lĭng kahan gĭr hlăk anăn:

Mnuih ƀuôn sang nao bi đru mơ̆ng să Thượng Bằng La ăt êbeh 300 čô mnuih nao pŏk êlan, ênoh mnuih anăn mâo mbha ngă 3 êpul pia jing T100, grăp êpul mâo sa mta bruă mă mdê mdê. Mâo sa kdrêč anôk mdê mdê. Tơdah tăm tuôm hĕ hŏng êdeh phiơr roh hriê mâo leh anôk đuĕ dăp hŏng klei pral, hlăm sa êpul mâo tinăn kăp đru êdeh êdâo găn hriê huĭdah dleh kpăk hĕ, mâo sa êpul ngă bruă kăp đru dŏng mdrao mnuih êka, lehanăn kăp dŭ mdiăng phao ktuang”.

Hŏng klei gĭr jih ai tiê mơ̆ng êbeh 124 êbâo gưl čô mnuih hlăm anăn mâo wăt lĭng kahan lehanăn mnuih ƀuôn sang bi nao đru tă êlan, bi mkrum lu mnơ̆ng mnuă đa alê m’ô, mñam kđuh păng lăn, koh kyâo pơ̆ng knơ̆ng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, leh êbeh 200 hrue mlam mă bruă knuă êlan găn kčŭn čư̆ Lũng Lô dưi bi hluh leh, mkŏ hŏng alŭ wăl Việt Bắc truh hŏng dŭm boh čar ti krĭng yŭ dưr, đru leh kơ dŭm pluh boh êdeh ô tô, êdeh wai jơ̆ng trŭt phao ktuang mkăp kơ kdrăn mblah, hŏng klei pral.

Dŭm pluh êbâo tôn mnơ̆ng ƀơ̆ng huă, kdrăp lĭng kahan, lehanăn êa drao gŭn mâo dŭ ba truh kơ alŭ wăl Thượng Bằng La (Văn Chấn, Yên Bái) dưi găn leh ping čư̆ truh kơ kdrăn mblah hŏng klei êđăp ênang, êjai găn lu klei huĭ hyưt mơ̆ng boh phao ktuang. Hà Văn Hổ lŏ bi hdơr:

Čiăng dưi pŏk êlan truh kơ anei, kdrêč găn alŭ Thẳm mâo kdrêč jing êlan čuôr kdlŭt, tinăn mnuih ƀuôn sang bi dŭ kyâo, mñam kđuh păng gang tuh lăn mkra êlan. Êdeh phiơr roh hriê lu, dơ̆ng mơ̆ng ƀuôn Dạ hlŏng truh kơ čŏng čư̆ Lũng Lô pătdah êdeh phiơr yŏ hrue mtam yơh čuă êwăng mnah bi rai”.

Leh mâo klei êđăp ênang, hrue 27/4/2011, kčŭn čư̆ Lũng Lô – kdrêč êlan hing ang đưm, bi êdah leh ai tiê klei jhŏng ktang bi blah kdơ̆ng hŏng roh plah ala mơ̆ng djuê ana Việt Nam mâo leh phŭn bruă dhar kreh mjuăt asei mlei tŭ yap jing knhuah gru hƀuê ênuk lăn čar. Ară anei čŏng čư̆ Lũng Lô mâo leh mdhă bi knăl kơ klei bi hdơr, mâo leh anôk čiăng kơ mnuih ƀuôn sang, lehanăn phung tue truh kơ anei nao čuh brui mngưi bi hdơr kơ phung aê ama pô êlâo dih săn leh asei mlei djiê êngiă. Tinei jing leh sa anôk hrah pioh kơ bruă mjuăt bi hriăm kơ knhuah gru cách mạng, klei bi blah sua mă klei êngiê, klei hnŭk ênang, răng mgang lăn čar hŏng dŭm gưl hđeh mrâo.

Să Thượng Bằng La – jing anôk mâo leh êlan kčŭn čư̆ Lũng Lô găn nao, jing leh sa hlăm dŭm alŭ wăl tal êlâo mơ̆ng kdriêk Văn Chấn truh anăp hlăm bruă mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo hlăm thŭn 2016. Hoàng Đình Mưu, Khua să   Thượng Bằng La, kdriêk Văn Chấn, čar Yên Bái brei thâo, truh thŭn 2023, să knŏng adôk êbeh 2,9% gŏ êsei ƀun:

Hlăm thŭn 2024 anei hmei čoh čuăn srăng truh anăp yơh kơ bruă mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo. Čiăng dưi bi leh mta kñăm anei să bi mklă leh lŏ dơ̆ng mđĭ kyar klei hdĭp mda ala ƀuôn, lŏ dơ̆ng mđĭ mlih krĭng pla mjing ana boh kroh, msĕ si boh kruĕ mmih, pla ana čê, pla ana rông hluăt mrai, lŏ pla alê kram pioh mă êbŭng, lehanăn mâo čhĭ wăt hŏng ana, wăt hla, snăn yap anei jing klei găl kơ alŭ wăl pla mjing”.

Kčŭn čư̆ Lũng Lô ară anei mâo lŏ mkra mđĭ, lu kdrêč êlan pŏk mrâo, khăt bi đŭt êlan dar, anôk kjoh đăk, mtrŭn hnơ̆ng klŭt dơ̆ng... čiăng kơ êlan ti kčŭn čư̆ anei jing êlan jăk găl prŏng mngač đru leh kơ Thượng Bằng La lehanăn dŭm alŭ wăl krĭng yŭ dưr mâo klei găl jăk hlăm klei êrô êbat čhĭ mnia, đru sa kdrêč kơ bruă mđĭ kyar klei duh mkra ala ƀuôn, bi năng hŏng ai tiê klei săn leh asei mlei djiê êngiă mơ̆ng aê ama pô êlâo./.