VOV4.Êđê- Hlăm hdră bi tuôm plal wah Gia Lai – Japon thŭn 2022, mrâo anei, knơ̆ng bruă hŏng tač êngao čar Gia Lai bi mguôp hŏng anôk bruă hŏng tač êngao leh anăn klei kƀĭn tar rŏng lăn – FSC (mơ̆ng knơ̆ng bruă hŏng tač êngao Hồ Chí Minh) leh anăn anôk bruă mjĕ êrô Việt Nam – Japon mkŏ mjing klei kƀĭn trông “Klei găl leh anăn mmông găl duh bi liê plah wah čar Gia Lai hŏng dŭm alŭ wăl mơ̆ng Japon”. Klei kƀĭn dưi iêo jak dŭm êtuh čô mnia mblei hlăm čar leh anăn dŭm knơ̆ng bruă mơ̆ng Japon nao hgŭm leh anăn ksiêm hriăm kơ dŭm klei găl duh bi liê, bi mguôp bruă duh mkra mnia mblei.

Gia Lai ară anei mâo êbeh 800 êbâo ha lăn hrah bazan, mbĭt hŏng yan adiê êđăp drưm, djŏ guôp hŏng bruă mđĭ kyar mnơ̆ng pla sui thŭn, rông mnơ̆ng, bruă dliê kmrơ̆ng. Ară anei, čar mâo êbeh 500 êbâo ha mnơ̆ng pla phŭn mâo kphê, ksu lehanăn tiu, hŏng hnơ̆ng mâo grăp thŭn truh dŭm êtuh, dŭm êbâo ton djăp mta. Mbĭt anăn, Gia Lai ăt mđing rŭ mkra dŭm anôk bruă nah gŭ čiăng mđĭ kyar bruă tuh tia mkra mjing msĕ si 3 krĭng lehanăn 21 wăl tuh tia mkra mjing hŏng hnơ̆ng giăm 1 êbâo ha; mđrĭng hŏng anăn jing anôk bruă êlan klông mâo 1 tač êdeh phiơr lehanăn 3 ktuê êlan prŏng, dŭm pluh êlan mlir čar, đru kơ bruă mnia mblei hlăm dŭm krĭng mơ̆ng ala čar lehanăn hŏng ala čar ƀĭng găp Lao, Campuchia jăk găl hĭn. Ti čar mâo ai angĭn lehanăn hnơ̆ng mđiă ktang grăp thŭn, djŏ guôp hŏng bruă mđĭ kyar pui kmlă êran hŏng pil yang hruê lehanăn ai angĭn. Mbĭt anăn, čar ăt mâo lu klei găl mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê. Kyua, anei jing čar ăt mâo knhuah dhar kreh Čing čhar lăn dap kngư dưi bi mklă jing Knhuah dhar kreh amâo êdah klă mơ̆ng anak mnuih tar rŏng lăn, Krĭng kriê pioh lăn êa mnơ̆ng dhơ̆ng hdĭp tar rŏng lăn mơ̆ng krĭng lăn dlông Kon Hà Nừng, dŭm knhuah gru ala čar mdê hjăn Tây Sơn Thượng đạo, krĭng wăl đưm Rộc Tưng – Gò Đá lehanăn lu anôk hiu čhưn jăk siam.

Ti anôk bi trông, phung duh bi liê mơ̆ng Japon mâo leh klei êmuh hŏng Anôk bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai, anôk bruă hdră kčah duh bi liê, tuh tia mnia mblei, bruă lŏ hma lehanăn dhar kreh mjuăt ktang asei mlei, hiu čhưn ênguê čiăng bi mklă klei dôk mđing mĭn kơ wăl anôk duh bi liê, bruă răng mgang wăl hdĭp mda lehanăn bruă ba yua klei jăk găl kơ prăk jia, klei ngă hră m’ar hŏng phung duh bi liê ala tač êngao. Shimizu Akira – Khua bi ala adŭ bruă bi hgŭm hŏng lu ala čar mơ̆ng Japon (JICA) bi êdah klei čang hmăng, Gia Lai srăng lŏ mkra mlih dŭm bruă čiăng kơ anôk bruă duh mkra Japon h’ĭt ai tiê duh bi liê sui thŭn:

 “Čar brei mjing klei găl čiăng kơ hdră duh bi liê dưi hluê ngă kjăp. Klă klơ̆ng, čar srăng đru kơ anôk bruă duh mkra duh bi liê lehanăn ruah mnuih mă bruă, amâo dah sang maĭ srăng dưi mđing mkăp klei jăk găl čiăng rơ̆ng hdră mă bruă. Dŭm klei gĭr ktưn msĕ snăn klă sĭt srăng đru kơ anôk bruă duh mkra h’ĭt ai tiê duh bi liê hlăm bruă duh mkra mnia mblei mơ̆ng čar”.

Anôk bi kƀĭn

Ti anôk bi trông, Hồ Phước Thành – K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai brei thâo, bruă mtrŭt mđĭ hdră jak iêu djăp ai dưi, klei mâo hlăm hdră duh bi liê, mđĭ kyar bruă lŏ hma, bruă tuh tia mkra mjing, bruă pui kmlă êran hŏng pil yang hruê, hŏng ai angĭn lehanăn hiu čhưn ênguê mâo čar bi mklă jing sa hlăm dŭm bruă klam phŭn hlăm wưng thŭn 2020-2025. Gia Lai čang hmăng dưi jak iêu lu anôk bruă duh mkra ala tač êngao, hlăm anăn mâo Japon hriê duh bi liê hlăm dŭm anôk bruă. Klei anei đru kơ anôk bruă duh mkra ba yua, mjing boh tŭ dưn mơ̆ng dŭm klei găl mâo ti čar, mbĭt anăn đru kơ čar tui ksiêm hriăm klei thâo kriê dlăng, ba yua hdră mnêč mrâo. Čar Gia Lai ƀuăn srăng hrăm mbĭt, đru kơ anôk bruă duh mkra:

 “Hmei đăo knang srăng hrăm mbĭt hŏng anôk bruă duh mkra lehanăn mjing klei găl, đru, ruh mtlaih klei dleh dlan kơ anôk bruă duh mkra. Mbĭt anăn hmei srăng mkra mlih wăl anôk duh bi liê, si srăng ngă čiăng mjing klei jăk găl hĭn kơ anôk bruă duh mkra. Mơ̆ng hdră anei, hmei m’ak êdi, mâo leh lu anôk bruă duh mkra Japon, wăt anôk bruă dôk ti Japon tui ksiêm knăm anei hluê hdră online. Hmei mrâo ba mdah hdră kčah, bi klei ngă bruă, anôk bruă duh mkra srăng tui ksiêm gŏng dŭm anôk bruă, êpul group”.

Knơ̆ng bruă hŏng tač êngao čar Gia Lai, Anôk bruă hŏng  tač êngao leh anăn Klei bi kƀĭn quốc tế (FCS) leh anăn Anôk bruă mjĕ êrô Japon – Việt Nam bi sine klei bi hgŭm

Čiăng pŏk ngă tŭ dưn hdră kčah ti anôk bi kƀĭn trông, Hồ Phước Thành, K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai bi mklă, Japon amâo djŏ wăl anôk ênưih mŭt ôh, dŭm anôk bruă duh mkra Gia Lai amâo djŏ hlŏng mâo mtam klei kuôl kă blei mnơ̆ng dhơ̆ng ƀiădah brei mâo knhuang nao ƀrư̆ ƀrư̆, klă nik mbĭt anăn brei mlih mrâo, ba yua kdrăp kreh knhâo – mrâo mrang hlăm bruă pla mjing, amâo mdei mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk mnơ̆ng dhơ̆ng.

Ƀri gưl anei, Knơ̆ng ksiêm dlăng bruă hŏng tač êngao čar Gia Lai, Anôk bruă hŏng tač êngao lehanăn bi kƀĭn hŏng lu ala čar (FSC) lehanăn Anôk bruă bi mjĕ mjuk Japon - Việt bi mklă leh hdră bi hgŭm phŭn; 8 anôk bruă duh mkra ti Gia Lai lehanăn Japon bi mklă leh hră m’ar bi hdơr hgŭm bruă hlăm hdră mkăp, blei yua mnơ̆ng dhơ̆ng bruă lŏ hma lehanăn ba jao hdră kdrăp mkra mjing mrâo…/.

Pô mblang: H’Nêč Êñuôl