Jing sa hlăm phung nao êlâo hlăm bruă rông čim iăt ti čar Dak Lak, Bùi Văn Thức, ti wăl krah Phước An, kdriêk Krông Pač, čar Dak Lak hơ̆k mơak êdi ti anăp klei hâo hưn kơ hră mtrŭn kơ klei ksiêm dlăng klei ruă tưp, ksiêm dlăng klei doh mnơ̆ng rông hŏng hruh čĭm iăt ba čhĭ mơ̆ng Việt Nam kơ China dưi ba yua. Hluê si ñu, khădah anôk mnia mblei hlăm lăn čar mâo klei hơĭt, ƀiădah bruă hruh čĭm iăt dưi ba čhĭ êlan phŭn kơ China pŏk sa klei găl kơ anôk mnia mblei prŏng, ênoh srăng đĭ hĭn, prăk mnga srăng lu hĭn.
“Dak Lak jing alŭ wăl mâo klei găl hlăm bruă mđĭ kyar krĭng rông čĭm iăt, hnơ̆ng tŭ jăk hruh čĭm iăt mâo lu. Hlăm 10 thŭn hŏng anei, rông čĭm iăt jing leh sa mta bruă, lu mnuih mâo hnư hrui wĭt lu mơ̆ng bruă rông čĭm iăt, kyuanăn, tơdah ênŭm klei găl mnia mblei srăng čhĭ mâo ênoh hĭn, hnư hrui wĭt srăng lu hĭn”.
Dŭm knơ̆ng bruă mkra mjing mnia mblei hruh čĭm iăt ti čar Dak Lak ăt bi ênŭm leh dŭm klei čuăn ala čar blei mnia čiăng kpăt mă klei găl. Aduôn Phạm Thị Phương Dung, pô sa knơ̆ng bruă ti kdriêk Krông Pač brei thâo: Leh mâo klei hưn hruh čĭm iăt dưi ba čhĭ êlan phŭn kơ China, knơ̆ng bruă kčưm mtam kơ bruă ngă hră mơar mnơ̆ng dhơ̆ng, pŏk phai sang mkra mjing, bi mguôp hŏng phung rông čĭm iăt ti alŭ wăl kñăm mprăp phŭn mkăp kơ anôk mnia mblei. Truh kơ ară anei, hruh čĭm iăt Thanh Dung jing sa hlăm 4 knơ̆ng bruă mơ̆ng Việt Nam dưi ba čhĭ êlan phŭn truh kơ China.
“Hmei ngă leh jih jang dŭm hră mơar ba čhĭ hruh čĭm iăt tal êlâo kơ China. Bi kơ wưng sui, hmei čiăng jih jang dŭm knơ̆ng bruă dưi mnia mblei srăng bi mguôp leh anăn mkŏ mjing anăn knăl hruh čĭm iăt Việt Nam, hrăm mbĭt mđĭng kơ mgi dih, brei kơ mnơ̆ng dhơ̆ng mơ̆ng hruh čĭm iăt Việt Nam dưi jăk hĭn”.
Hluê si Phạm Văn Hậu, khua kiă kriê êpul hgŭm phung rông čĭm iăt čar Dak Lak, klei găl mđĭ kyar bruă rông čĭm iăt ti alŭ wăl jing lu êdi. Hnơ̆ng tŭ jăk mơ̆ng hruh čĭm iăt ti čar Dak Lak dưi bi klă knŏng dôk nah tluôn čĭm iăt plao ksĭ. Čiăng dưi bi mâo djăp klei čuăn mnia mblei, Êpul hgŭm phung rông čĭm iăt Dak Lak srăng lŏ dơ̆ng đru kơ phung ƀĭng hgŭm ăt msĕ hŏng phung pô anôk rông čĭm iăt mđĭ hĭn klei thâo, duh bi liê dưn yua klei kreh knhâo mrâo mrang čiăng mâo hnơ̆ng tŭ jăk hĭn. Mbĭt hŏng anăn, êpul srăng đru mkŏ anôk rông čĭm iăt hŏng knơ̆ng bruă čiăng hrăm mbĭt nao hgŭm hlăm dŭm klei bi mguôp đru mđĭ ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng. Phạm Văn Hậu lač:
“Êpul mtrŭt mjhar mnuih ƀuôn sang srăng đĭ kyar hluê êlan kjăp. Anăp anei êpul srăng mkŏ mjing sa klei kƀĭn trông mkŏ klei mkăp brei, iêo jak dŭm knơ̆ng bruă mnia mblei diñu srăng kčĕ kơ mnuih ƀuôn sang hdră mkra mjing, bi êran sang rông čĭm iăt, ăt msĕ hŏng hdră bhiăn ngă bruă hŏng êpul. Dưi ksiêm dlăng phŭn mkăp, hnơ̆ng tŭ jăk mphŭn mŭt leh anăn phŭn kbiă dưi ksiêm dlăng rơ̆ng hnơ̆ng tŭ jăk hruh čĭm iăt.”
Hlăm čar Dak Lak ară anei mâo êbeh 1.000 gŏ sang rông čĭm iăt, hŏng hlăm brô 1.300 sang rông, lu hĭn ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt leh anăn dŭm kdriêk Ea Kar, Ea Sup, Krông Pač…Dak Lak jing čar ba anăp ti krĭng Lăn Dap Kngư leh anăn hlăm top 10 čar, ƀuôn prŏng mâo ênoh sang rông čĭm iăt lu hĭn hlăm lăn čar. Hnơ̆ng hruh čĭm iăt mơ̆ng čar mâo mơ̆ng 10 – 13 tôn hlăm sa thŭn, mâo 6,6% hnơ̆ng hruh čĭm iăt hlă lăn čar. Truh kơ ară anei, čar Dak Lak mprăp ênŭm leh dŭm klei găl, guôn dŭm anôk bruă djŏ tuôm ksiêm dlăng, bi klă čiăng ba hruh čĭm iăt Dak Lak nao hlăm anôk mnia mblei êklai mnuih ƀuôn sang hŏng êlan phŭn.
Mbĭt hŏng anăn, Êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Dak Lak ăt ba mdah leh hdră mtrŭn bi klă anôk amâo mâo brei rông, krĭng rông čĭm iăt, hdră êlan đru mbĕ mđuê̆ mơ̆ng anôk amâo dưi rông ti čar Dak Lak. Klei čuăn kñăm bư̆ mkra boh klei mnuih ƀuôn sang duh bi liê rŭ mdơ̆ng sang rông čĭm iăt pla plia hlăm anôk mâo lu mnuih ƀuôn sang leh anăn yua măi ênai iêo čĭm iăt hmăi truh kơ mnuih ƀuôn sang riêng gah. Mbĭt anăn hmăng hmưi dŭm gưl, dhar bruă, dŭm alŭ wăl hlăm čar hluê ngă hdră mtrŭn anei hŏng klei ktang phĭt, kñăm mkŏ wĭt hdră bhiăn hlăm bruă rông mnơ̆ng, hlăm anăn mâo wăt rông čĭm iăt, amâo mâo brei mâo sang rông čĭm iăt hlăm anôk mâo lu mnuih ƀuôn sang, hmăi kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang msĕ hŏng kơ ktluôn.
Viết bình luận