VOV4.Êđê - Dŭm čar Lăn Dap Kngư dôk mŭt hlăm yan hjan leh anăn hlue si klei đaŏ knăl mơ̆ng dŭm anôk bruă đaŏ knăl yan adiê thŭn anei srăng dleh ktuê dlăng, hnơ̆ng hjan srăng lu hĭn đar thŭn. Klei anei ngă kơ lu alŭ wăl ti Lăn Dap Kngư rŭng răng hlăk êjai lu knơ̆ng kdơ̆ng êa amâo êđăp ênang.

Leh dŭm blư̆ hjan prŏng akŏ yan, knơ̆ng kdơ̆ng êa Dak Sak, kdriêk Dak Mil, čar Dak Nông dưi bi kdơ̆ng 7 êklăk m³ êa dơ̆ng bŏ leh. Knơ̆ng kdơ̆ng êa anei tuôm mâo klei êa hram kjham hlăm knơ̆ng leh anăn dưi mkra wĭt bi kjăp mâo hŏng anei 30 thŭn. Mơ̆ng hruê anăn truh kơ ară anei, knơ̆ng kdơ̆ng êa anei amâo mâo ôh klei ksiêm dlăng leh anăn hdră êlan mkra wĭt. Nguyễn Trương, khua kiă kriê anôk bruă ti Dak Mil, knơ̆ng bruă knơ̆ng kdơ̆ng êa Dak Nông brei thâo, Knơ̆ng kdơ̆ng êa Dak Sak ară anei mâo bruă klam yuôm hĭn êlâo dih, kyua mâo ñu mâo dŭm knơ̆ng mkăp êa, knơ̆ng kdơ̆ng êa bi êran pui kmlă dưi mkra mjing ti nah tluôm. Truh leh mmông čiăng mâo hdră mkra bi kjăp knơ̆ng kdơ̆ng êa anei čiăng rơ̆ng mâo klei êđăp ênang:“Tơdah knơ̆ng kdơ̆ng êa anei dlưh srăng hmăi truh kơ 5 să, ti kdriêk Dak Mĭl mâo 3 să leh anăn kdriêk Krông Knô jing 2 să, ka lač ôh kơ dŭm bruă mkŏ mkra nah tluôn ñu, kdơ̆ng kdơ̆ng êa bi êran pui kmlă ăt lu mơh”.

Ăt msĕ hŏng anăn, ênao êa Dak Pin ti să Quảng Sơn, kdriêk Dak Glong, dưi mkŏ mkra mơ̆ng êbeh 20 thŭn êlâo. Ênao êa anei dưi bi kdơ̆ng 600.000 m³ êa, đru kơ bruă krih êa 350 ha ana kyâo pla mjing. Ƀiădah, ară anei ênao êa anei mâo klei klưh hroh guôi gang êa, mâo klei huĭ hyưt lu êdi. Êlan mđoh mđuê̆ êa, bê tông ăt rai jih leh.

Hluê si knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Dak Nông, alŭ wăl mâo êbeh 260 knơ̆ng kdơ̆ng êa, hlăm anăn knơ̆ng bruă ba yua knơ̆ng mkăp êa Dak Nông kriê dlăng êbeh 250 knơ̆ng kdơ̆ng êa, bi kơ adôk mơ̆ng bruă sang čư êa kdriêk, ƀuôn prŏng kriê dlăng. Truh kơ ară anei mâo 18 knơ̆ng kdơ̆ng êa jhat rai, hrŏ hnơ̆ng. Lê Viết Thuận, khua kiă kriê ba yua knơ̆ng mkăp êa Dak Nông brei thâo, klei hŭi luč klei êđăp ênang jing năng hưn brei răng hlăm ênoh jih jang êbeh 250 knơ̆ng kdơ̆ng êa anôk bruă anei kriê dlăng. Hlăm anăn, hŭi hyưt hĭn jing dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa điêt leh anăn man dưn, mkŏ mjing mơ̆ng dŭm pluh thŭn êlâo:“Dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa ti čar Dak Nông lu jing knơ̆ng kdơ̆ng điêt leh anăn dưi mkŏ mkra mâo hŏng anei êbeh leh 20 thŭn. Knơ̆ng kdơ̆ng êa leh 5 thŭn srăng mâo klei ksiêm dlăng kơh dưi thâo mâo êa mŭt hlăm knơ̆ng, muôr ƀơ̆ng, hrŏ hnơ̆ng, dlưh guôi amâodah kđang hlăm bê tông… Bi ti nei kâo ƀuh êbeh 200 dŭm pluh knơ̆ng kdơ̆ng êa ka mâo ôh klei ksiêm dlăng. Kyuanăn, srăng mâo klei truh hruê anei, hruê dih jing pô tŭ yơh”.

Bi knông hŏng čar Dak Nông jing čar Dak Lak mâo 785 knơ̆ng kdơ̆ng êa. Ară anei ăt mâo êbeh 300 knơ̆ng êa mâo klei jhat rai, lu guôi knơ̆ng kdơ̆ng êa mâo klei klưh hroh, êa mŭt êlam hlăm knơ̆ng… Nguyễn Hoài Dương, khua kiă kriê knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar Dak Lak brei thâo, kyua kƀah ngăn prăk čiăng mkra wĭt bi jăk, knŏng mrâo mkra bi jăk 77 knơ̆ng kdơ̆ng êa, ƀiădah jih jang anăn jing knơ̆ng kdơ̆ng êa điêt đuč. Ngăn prăk mơ̆ng alŭ wăl dôk kƀah, bruă mkra wĭt bi jăk knŏng akâo mơ̆ng gưl dlông đru brei, kyuanăn hdră êlan tal êlâo hĭn čiăng rơ̆ng klei êđăp ênang kơ dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa hlăm yan hjan hlĭm ăt srăng ngă mơ̆ng nah gŭ. Hŏng dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa prŏng mâo klei jhat rai kjham, čar mâo leh klei bi êdah hŏng phŭn bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang, knŭk kna ksiêm duah đru hlăm bruă mkra wĭt, mkra bi jăk hlăm hruê mmông kơ anăp.“Leh lu thŭn ba yua, dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa mâo klei hrŏ hnơ̆ng, jhat rai, luč klei êđăp ênang hlăm yan hjan hlĭm. Anei jing boh klei prŏng êdi, êjai ană, ngăn prăk hlăm čar ăt dôk kƀah êdi. Ăt mâo klei mñă kơ gưl dlông srăng uêñ mĭn jih ai, mkăp brei ngăn prăk čiăng mkra bi jăk dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa hrŏ hnơ̆ng, jhat rai.”

Kluôm krĭng Lăn Dăp Kngư ară anei mâo hlăm brô 2000 knơ̆ng kdơ̆ng êa. Klei hŭi hyưt luč klei êđăp ênang ti dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa hlăm yan hjan hlĭm mâo leh Phŭn bruă lŏ hma leh ăñ mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang hưn brei răng hlăm lu thŭn hŏng anei. Hlăm gưl nao ksiêm dlăng knơ̆ng kdơ̆ng êa ti krĭng Lăn Dăp Kngư mrâo anei Nguyễn Văn Tỉnh, khua kiă kriê anôk bruă knơ̆ng kdơ̆ng êa brei thâo, hlăm lu alŭ wăl, yan hlĭm hjan, ti dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa knŏng bơ̆k bâo mă kơ klei mđuê̆ êa msĕ hŏng yăng đar, ƀiădah ka mĭn ôh kơ klei dlưh knơ̆ng kdơ̆ng êa. Êjai anăn, păt čiăng jih dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa dôk hlăm klei luč klei êđăp ênang. Boh nik jing dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa mâo hŏng lăn mâo leh lu thŭn. Anei jing klei arưp aram ti yan hjan hlĭm leh anăn dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư čiăng mâo klei mđing:“Hmei mâo klei rŭng răng êdi kơ dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa, ênao êa jing điêt leh anăn man dưn, hŏng dŭm knơ̆ng dưi bư̆ hŏng lăn leh anăn mkŏ mkra mơ̆ng sui amâo mâo ngăn prăk, kdrăp yua amâo mâo djăp ênŭm hnơ̆ng čoh čuăn. Hŏng mta bruă jing ngă lu thŭn ƀiădah kƀah ngăn prăk čiăng mkra wĭt, mkra bi jăk, kyuanăn hnơ̆ng tŭ jăk dŭm knơ̆ng kdơ̆ng êa anei amâo mâo dưi rơ̆ng ôh.

Klei mlih yan adiê ƀrư̆ hruê brư̆ dleh dưi ksiêm dlăng, klei hjan hlĭm pô kăn thâo đăo knăl mơh, êjai anăn dŭm êtuh knơ̆ng kdơ̆ng êa ti krĭng Lăn Dăp Kngư dôk hlăm klei hŭi hyưt luč klei êđăp ênang, mâo đa đa truh kơ kơ dlưh knơ̆ng, ngă truh klei hmăi prŏng kơ krĭng nah tluôn. Êjai dôk guôn klei mkăp brei mơ̆ng gưl dlông čiăng mkra wĭt bi jăk, dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư čiăng čŏng hluê ngă dŭm hdră êlan rơ̆ng klei êđăp ênang kơ knơ̆ng kdơ̆ng êa, kñăm hnưm hmao ƀuh leh anăn mâo klei hâo hưn kơ mnuih ƀuôn sang.