Jing leh klei mưng, ti hruê 10/3 hlue hruê mlan blĕ, aduôn Tạ Thị Ka, ti ƀuôn hgŭm Thống Nhất, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt lŏ mâo ƀô̆ mta ti wăl ala čar kriê pioh Đình Lạc Giao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuô̆t nao hlăm knăm bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng. Aduôn Tạ Thị Ka brei thâo, ƀuôn phŭn ñu ti Hưng Yên dih, hriê hdĭp mda ti čar Dak Lak mâo hŏng anei giăm 50 thŭn. Dŭm thŭn adôk suaih pral, grăp thŭn ñu wĭt ti krĭng lăn phŭn Phú Thọ nao hlăm knăm bi hdơr hruê djiê mtao Hùng. Ƀiădah hlăm brô 10 thŭn hŏng anei, ñu nao hgŭm mbĭt hŏng êpul phung khua mduôn ti Đình Lạc Giao. Kyuanăn, ƀrư̆ dơ̆ng truh kơ hruê knăm, bruă mprăp pui čuh, brui ngưi, mnơ̆ng myơr jing mtluk mtlak hĭn.

Kâo ƀuh ai êwa mprăp kơ hruê knăm jing kdrưh kơăm leh anăn jih jang mnuih ƀuôn sang mđing sơăi kơ hruê bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng, kdrưh kơăm leh anăn mơak mñai. Ai êwa mơ̆ng jih jing mnuih ƀuôn sang ti nei mâo klei mơak mñai leh anăn čiăng wĭt ti anôk kkuh kơ Mtao Hùng čiăng čŏng pô čuh brui mgưi mđing kơ phŭn agha.

Ti wăl ala čar kriê pioh Đình Lạc Giao, grăp thŭn truh hruê bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng dưi mkŏ mjing kdrưh kơăm hŏng klei nao hgŭm mơ̆ng phung khua gĭt gai čar, dŭm knơ̆ng, dhar bruă leh anăn dŭm gưl mnuih ƀuôn sang. Grăp čô mnuih ƀuôn sang hŏng klei mpŭ myơr brui mgưi bi hdơr, mpŭ mni kơ phung Mtao Hùng. Nao hlăm knăm anăn, amai Nguyễn Ngọc Hà, ti ƀuôn hgŭm Thống Nhất, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt brei thâo:

Knăm bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng 10/3, hŏng kâo jing sa čô đoan viên, êdam êra ti alŭ wăl ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, kâo ƀuh klei mơak mñai, ktưn hưn dưi nao hgŭm hlăm hruê knăm. Hluê anăn hmei mâo mmông găl ksiêm hriăm kơ knhuah gru djuê ana Việt Nam, mbĭt anăn jing klei găl čiăng kơ hmei nao hgŭm hlăm dŭm mta bruă dhar kreh yang ƀuôn čiăng đru bi lu jơr knhuah dhar kreh djuê ana Việt Nam.

Amâo djŏ knŏng ti Dak Lak, ƀiădah kluôm Lăn Dap Kngư, Knăm bi hdơr hruê djiê kơ Mtao Hùng dưi mkŏ mjing kdrưh kơăm. Ti Lâm Đồng, mơ̆ng thŭn 2002, sang yang Âu Lạc dưi rŭ mjing ti čư̆ Phượng Hoàng, dôk hlăm wăl hiu chưn ênguê drai Prenn, ƀuôn hgŭm mrô 3, ƀuôn prŏng Đà Lạt, čar Lâm Đồng. Hlue si amai Phan Thị Thúy Vi, Pô hiu atăt tuê hiu čhưn ênguê ti ƀuôn prŏng Đà Lạt hưn mdah, sang yang anei dưi rŭ mjing hluê si sang bi hdơr kơ mtao Hùng ti Phú Thọ hŏng klei “êman čuôn, êmông tŭ, anak rai kkuh”, jing anôk iêo jak lu mnuih ƀuôn sang leh anăn phung tuê hiu čhưn ênguê hlăm wưng bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng grăp thŭn.

Nah dlông jing sang mpŭ mni kơ Lạc Long Quân leh anăn Âu Cơ, dôk ti anôk dlông hĭn mkă hŏng êlah êa ksĭ jing 1.250m, êbat jơ̆ng mơ̆ng gŭ truh kơ anôk anei jing 630 boh êñan, hlŏng truh ti čŏng Phượng Hoàng, Leh anôk kkuh mpŭ nah dlông jing anôk kkuh mpŭ ti krah, anôk kkuh kơ Mtao tal 7 leh anăn truh ti anôk kkuh mpŭ ti gŭ jing anôk kkuh kơ dŭm gưl Mtao Hùng. Ti nei mâo wăl tač prŏng kreh mkŏ mjing dŭm knăm mơak, pơ̆ng nưh, klei bi lông đŭng điŏ grăp thŭn. Bi kơ sang kkuh nah dlông ti hruê 10/3 hruê mlan blĕ grăp thŭn mâo knăm myơr brui ngưi, kkuh kơ phung Mtao Hùng.

Akŏ thŭn anei, bruă sang čư êa čar Dak Lak mâo leh hră mơĭt kơ Khua knŭk kna kơ bruă rŭ mjing sang kkuh kơ Mtao Hùng krĭng Lăn Dap Kngư ti alŭ wăl. Hlue anăn, čar srăng iêo mkrum ai dưi mơ̆ng yang ƀuôn čiăng rŭ mjing sang anei ti ênhă lăn hlăm brô 20ha, ti čŏng čư̆ Mblĭm, să Ea Kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuô̆t leh anăn să Ea Tiêu, kdriêk Čư Kuiñ. Bruă anei kñăm bi êdah klei hdơr kơ phung aduôn aê nao êlâo mâo ai mkŏ mjing ala čar leh anăn krơ̆ng kơ ala car, mtô kơ knhuah gru “Mnăm êa hdơr kơ hnoh”. Mbĭt anăn đru kơ klei đăo knang knhuah gru djuê ana, jing klei hmăng hmưi mơ̆ng lu mnuih ƀuôn sang čar Dak Lak ăt msĕ hŏng dŭm čar Lăn Dap Kngư. Lại Đức Đại, k’iăng khua kiă kriê knơ̆ng bruă Dhar kreh mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê čar Dak Lak brei thâo, adŭ bruă knŭk kna mâo leh klei wĭt lač mñă brei bi mbŏ dŭm mta phŭn djŏ tuôm čiăng bi leh hră mơar.

Bruă sang čư êa čar ăt jao leh kơ Knơ̆ng bruă Dhar kreh, muăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê akâo klei blŭ mơ̆ng dŭm knơ̆ng dhar bruă, ngă dŭm mta bruă kơ anăp čiăng rŭ mjing sang kkuh kơ Mtao Hùng alŭ wăl Lăn Dap Kngư ti Dak Lak. Truh kơ ară anei dŭm mta bruă dôk hluê ngă dŭm knhuang knhal tuč hluê si klei mñă mơ̆ng adŭ bruă knŭk kna. Ti gưl čar mâo leh klei kƀĭn, dŭm knơ̆ng, dhar bruă lŏ akâo klei blŭ leh anăn bi tŭ ư dŭm mta bruă kơ anăp čiăng hưn mdah hŏng Khua knŭk kna bi klă.

Mơ̆ng thŭn 2012, Êpul bruă UNESCO klă klơ̆ng tŭ yap klei đăo kkuh mpŭ kơ Mtao Hùng ti Phú Thọ, Việt Nam jing mnơ̆ng kriê pioh dhar kreh amâo êdah klă bi ala mơ̆ng anak mnuih. Klei anei lŏ dơ̆ng bi klă klei yuôm bhăn mơ̆ng klei bhiăn mpŭ kơ aduôn aê atâo tiêt mơ̆ng êpul êya dŭm djuê ana Việt Nam. Ăt msĕ hŏng mnuih ƀuôn sang hlăm kluôm ala, dŭm hruê anei, mnuih ƀuôn sang ti Lăn Dap Kngư ăt mđĭng kơ knăm bi hdơr hruê djiê Mtao Hùng hŏng klei tiê mpŭ leh anăn hdơr.