VOV4.Êđê- Hlăm dŭm thŭn êgao bruă pla ana kyâo hdơr nanao kơ Awa Hồ khăng mâo čar Kon Tum mkŏ mjing leh anăn mâo klei mđing mơ̆ng dŭm gưl mnuih ƀuôn sang hlăm čar. Thŭn anei Knăm pŏk ngă bruă pla ana kyâo hdơr nanao kơ Awa Hồ mâo Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar mkŏ mjing djŏ hruê wăl hdĭp mda dlông rŏng lăn 5/6 ti wăl krah Đăk Tô, kdriêk Đăk Tô. Hlăm knăm pŏk ngă, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum ăt klă sĭr pŏk ngă bruă pla mrâo êbeh 4.500 ha dliê hlăm yan hjan thŭn anei.

Thŭn anei, ƀri wưng mlan 6 mrâo êgao, ti wăl krah Đăk Tô, kdriêk Đăk Tô, bruă sang čư êa čar Kon Tum mkŏ mjing knăm mtrŭt mjhar bruă pla ana kyâo hdơr nanao kơ Awa hồ thŭn 2022 leh anăn sa ai hŏng hruê wăl hdĭp mda tar rŏng lăn. Leh knăm mtrŭt mjhar, khua gĭt gai čar Kon Tum, phung knuă druh dŭm anôk bruă, dhar bruă, êpul êya mbĭt hŏng lu mnuih ƀuôn sang kdriêk Đăk Tô hlŏng trŭn kơ bruă pla mjing dŭm êtuh ana kyâo mtah ti wăl tač 24/4 leh anăn đa đa anôk mkăn ti wăl krah Đăk tô. Đặng Hoàng Nam, khua bruă sang čư̆ êa kdriêk Đăk Tô brei thâo, hlăm dŭm thŭn giăm anei, bruă sang čư̆ êa kdriêk mâo klei uêñ mĭn kơ bruă pla kyâo, mjing dliê kñăm mkŏ mjing klei siam leh anăn răng mgang wăl hdĭp mda.

“Hluê ngă mta kñăm kơ bruă pla dliê guôm êyui lăn huâng kbuôn čư̆ kla, kdriêk Đăk Tô dưi pla leh êbeh 500ha leh anăn êbeh 50.000 phŭn kyâo mtah. Anăp anei, čiăng hluê ngă jăk hdră mtrŭn mrô 16 mơ̆ng bruă Đảng čar leh anăn hdră mtrŭn klei kƀĭn bruă Đảng kdriêk tal 17, truh ti thŭn 2025 kdriêk srăng lŏ pla mjing êbeh 1.000ha dliê leh anăn êbeh 50% hnơ̆ng bi êyui dliê ti alŭ wăl kdriêk Đăk Tô. Anei jing sa bruă klam mơ̆ng bruă Đảng, bruă sang čư êa leh anăn mnuih ƀuôn sang kdriêk Đăk Tô srăng gĭr ktưn ngă jăk leh anăn srăng bi leh.”

Boh sĭt brei ƀuh hlăm dŭm thŭn giăm anei, hdră pla ana kyâo hdơr nanao kơ Awa Hồ leh anăn sa ai hŏng hruê wăl hdĭp mda tar rŏng lăn mâo nanao dŭm gưl bruă, dhar bruă leh anăn mnuih ƀuôn sang čar Kon Tum sa ai, nao hgŭm hur har. Knŏng hlăm knăm mtrŭt mjhar pla ana kyâo hdơr nanao kơ Awa Hồ leh anăn sa ai hŏng hruê wăl hdĭp mda tar rŏng lăn hruê 5/6, keh prăk răng mgang dliê čar Kon Tum jao leh ngăn prăk kơ knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang čar blei, mkăp brei êbeh 157.700 phŭn mjeh kyâo dliê, mâo lu mta msĕ si: ana êgiêr, ana mkŭl, ana hngô, ana săn… kơ dŭm anôk bruă, alŭ wăl. Hồ Thanh Hoàng, khua kiă keh prăk răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum, brei thâo:

“Hmei mkăp brei leh ngăn prăk mă mơ̆ng ngăn prăk dŭm anôk mkra mjing êa doh leh anăn dŭm anôk bruă tuh tia yua êa hŏng ênoh prăk jing 650 êklăk prăk, đru kčĕ hŏng bruă sang čư êa čar mkăp brei kơ knơ̆ng bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang blei ana mjeh. Hŏng klei sa ai mơ̆ng bruă kđi čar, mnuih ƀuôn sang, čar Kon Tum srăng pla dliê tŭ jing”.

Hlăm yan hjan thŭn anei, čar Kon Tum mdưm mta kñăm pla mrâo êbeh 4.500ha dliê. Leh bruă sang čư êa čar jao hdră kčah, 10 kdriêk, ƀuôn prŏng hlăm čar leh anăn dŭm anôk bruă pô dliê mkŏ mjing leh hdră ngă bruă. Đa đa alŭ wăl bi klă srăng pla dliê êgao kơ hdră kčah, msĕ si kdriêk Đăk Hà bi klă pla mrâo 450 ha, êgao 152ha mkă hŏng hdră kčah dưi jao, ƀuôn prŏng Kon Tum bi klă pla mrâo 500ha, êgao 302ha mkă hŏng hdră kčah dưi jao… Võ Sỹ Chung, khua kiă kriê anôk bruă răng mgang dliê čar Kon Tum brei thâo, mbĭt hŏng bruă mkŏ mjing klei mtô, ruah mjeh ana kyâo djŏ guôp čiăng pla dliê, anôk bruă dôk mtrŭt mđĭ bruă kriê dlăng čiăng răng mgang ênhă lăn dliê dôk mâo ăt msĕ hŏng ênhă dliê pla mrâo.

“Ti alŭ wăl čar ară anei hmei dôk mtrŭt mjhar trŭn kơ bruă mbĭt hŏng dŭm gưl, dhar bruă mơ̆ng dŭm kdriêk, ƀuôn prŏng ngă jăk bruă ksiêm dlăng, răng mgang dliê. Mâo hdră răng mgang dliê dôk mâo leh anăn srăng lŏ pla mrâo lu hĭn.

Kluôm čar Kon Tum ară anei mâo êbeh 780.000ha dliê leh anăn lăn dliê, mâo giăm 80% ênhă lăn dliê hrông hlăm čar. Hlăm thŭn 2021 mrâo êgao, dŭm alŭ wăl leh anăn phung pô dliê hlăm čar dưi pla mrâo êbeh 4.800ha dliê leh anăn 701.000 ana kyâo asăr thâo đung, dưi êgao hdră kčah mâo leh. Klei tŭ prŏng mơ̆ng dliê ba wĭt kơ klei hdĭp, hlăm anăn mâo boh tŭ bruă hluê ngă hdră tla prăk răng mgang dliê dôk mkŏ mjing boh kdrŭt kơ bruă pla dliê leh anăn răng mgang dliê ti čar Kon Tum.

Pô mblang: Y-Ƀel Êban