Knưng Awa Hồ hŏng dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư: Klei bi hmô mơ̆ng klei bi mguôp
Thứ hai, 08:14, 02/09/2024 VOV Tây Nguyên VOV Tây Nguyên
VOV4.Êđê - Khua gĭt gai Hồ Chí Minh ka tuôm hriê ôh ti Lăn Dap Kngư, ƀiădah hlăm klei mĭn, klei khăp Ñu, kwar Dhŭng hlăm anăn mâo Lăn Dap Kngư mâo nanao hlăm ai tiê. Hŏng mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă Lăn Dap Kngư, Awa jing khua gĭt gai, jing pui mtrang êlan, ktrâo atăt mnuih Lăn Dap Kngư hŏng kluôm ala găn jih klei dleh dlan, čiăng mâo klei hdĭp jăk mơak trei mđao. Hlue si klei čiăng mnuih ƀuôn sang Lăn Dap Kngư, Phŭn bruă kđi čar, Anôk dlăng bruă Đảng tŭ ư mkŏ mjing Knưl Awa Hồ hŏng dŭm djuê ana Lăn Dap Kngư ti Wăl tač Đại Đoàn Kết, ƀuôn prŏng Pleiku, čar Gia Lai. Anei jing hdră bruă dhar kreh yuôm bhăn, bi êdah klei khăp Awa hŏng mnuih djuê ƀiă Lăn Dap Kngư leh anăn mơ̆ng mnuih djuê ƀia Lăn Dap Kngư hŏng ñu.

Grăp tlam, Wăl tač klei bi mguôp ƀuôn prŏng Pleiku, čar Gia Lai mâo mtluk mtlak mơak mñai mnuih nao hlăp lêñ, mjuăt asei mlei leh anăn čuă dlăng. Êjai phung aduôn, phung aê êbat jơng, hrip êwa êđăp leh anăn doh, phung êdam êra bi ểan, bi phung hđeh bi hlăp lêñ, blŭ tlao. Mâo đa đa phung êdam êra pĕ brô̆ mmuñ, ênai guitar mbĭt hŏng ênah mmuñ kwang ti gŭ ana kyâp mtah jŭm dar Knưng Awa Hồ, Ayŏng Siu THơm, ti Plei Ku Rŏ, ƀuôn prŏng Pleiku brei thâo, wăl tač amâo djŏ knŏng jing anôk hlăp lêñ aguah tlam, ƀiădah lŏ jing anôk mâo lu klei kdŏ mmuñ, anôk mkŏ mjing dŭm hdră prŏng mơ̆ng čar:

“Mơ̆ng hruê wăl tač Bi Mguôp dưi rŭ mjing, lu hdră bruă dhar kreh, kdŏ mmuñ dưi mkŏ mjing, bi mni kơ Awa Hô leh anăn knhuah gru dhar kreh dŭm djuê ana msĕ si Jarai, Bahnar, Sêdang. Ƀuôn Plei Ku Rŏ hur har nao hgŭm hŏng dŭm klei tông čing, kdŏ mmuñ, hưn mdah kơ knhuah gru dhar kreh truh hŏng mah jiăn giăm kbưi. Dŭm mta bruă anăn đru mtô knhuah gru dhar kreh kơ phung mda asei leh anăn mđĭ ai diñu hriăm leh anăn kriê pioh knhuah gru dhar kreh djuê ana pô.”

Ti anôk dlông hĭn mơ̆ng wăl tač jing rup Awa Hồ. Rup dlông 10,8m, dưi mkra hŏng kông, mdưm ti dlông boh tlâo dlông 4m mkrah. Aduôm Rơ Chăm H’Réo- khua kiă kriê hđăp Dhar bruă mặt trận čar Gia Lai lŏ wĭt hdơr hlăk thŭn 2012, mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana drông rup krah awa wĭt hŏng ƀuôn sang:

"Hlăk anăn, êjai eup krah Awa Hồ dưi ba wĭt truh kčŭn čư̆ An Khê, mnuih ƀuôn sang dôk dua nah êlan tông čing leh anăn lu mnuih bi ur driâo: “Awa wĭt leh hŏng ƀuôn sang drei” Leh mdơ̆ng rup Awa ti wăl tač, mnuih ƀuôn sang bi kƀĭn tông čing, kdŏ čhuang jum dar rup awa. Leh anăn mơ̆ng năn, Awa Hồ klă sĭt wĭt hŏng mnuih Jarai, wĭt hŏng mnuih ƀuôn sang krĭng Lăn Dap Kngư. Leh anăn mơ̆ng anăn, mnuih ƀuôn sang đăo knang kơ klei hdĭp, gĭr ktưn mkŏ mjing klei hdĭp mrâo, bi mguôp dŭm djuê ana, bi đru kpưn đĭ, čiăng kơ ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ đĭ kyar hĭn.”

Ti wăl tač Bi mguôp, mbĭt hŏng rup krah lŏ mâo lu bruă mkŏ mkra nao mbĭt hŏng rup Awa Hồ. Êdah êdi jing knưng boh tâo, hŏng rup Awa dôk ti krah êpul êya dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư dôk hlăm knăm mơak, hlăm wưng mă bruă…Leh anăn hră Awa mơĭt hlăm klei kƀĭn kluôm dŭm djuê ana mnuih djuê ƀiă krĭng Dhŭng thŭn 1946 dưi krah dlông boh tâo, kruăk knăl hƀuê ênuk kơ klei uêñ mĭn mơ̆ng ñu leh anăn knŭk kna hlăm dŭm djuê ana mnuih djuê ƀiă.

Êngao kơnăn, Sang kriê pioh hƀuê ênuk Hồ Chí Minh anôk bruă Gia Lai – Kon Tum rang mdah lu mta mnơ̆ng yuôm bhăn kơ klei hdĭp, klei ngă bruă Awa. Sang kkuh kơ Awa Hồ ti wăl tač jing anôk mnuih ƀuôn sang Gia Lai čuh brui mgưi hdơr kơ Awa, hưn klei thâo hŏng Awa hlăm dŭm wưng yuôm bhăn. Hà Sơn Nhin – Khua hđăp bruă Đảng čar Gia Lai mgei ai tiê êjai yăl dliê kơ Knưng Awa Hồ ti wăl tač Bi mguôp:

“Awa lač djăp djuê ana mơ̆ng Mường, Mán, Jrai, Êđê, Bahnar, Sêdang jing ayŏng adei hlăm sang. Knŭk kna uêñ mĭn, kyuanăn dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư hdơr kơ Awa, hmư̆ klei awa mtă. Ƀuôn prŏng Pleiku leh anăn dŭm dhar bruă hlăm čar mâo knăm mơak, bruă prŏng srăng mkŏ mjing tinei, wăt kơ festival, bruă hiu čhưn ênguê, dŭm êpul lĭng kahan mâo bruă prŏng ăt hriê hưn hŏng Awa, bi êdah klei hdơr, klei ƀuăn lŏ dơ̆ng gĭr ngă bruă klam kluôm dhuôm hĭn, đru mkŏ mjing lăn čar mdrŏng siam, kdrưh kơăm hĭn.”

Knưng Awa Hồ hŏng dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư ti ƀuôn prŏng Pleiku, čar Gia Lai jing hdră dhar kreh mâo boh tŭ dưn yuôm bhăn. Anei jing mnơ̆ng mđup brei mâo Đảng, knŭk kna kơ bruă Đảng čar leh anăn mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana čar Gia Lai, dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư bi êdah klei khăp mơ̆ng Đảng, mơ̆ng Awa Hồ hŏng mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư leh anăn ai tiê mơ̆ng mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana krĭng Lăn Dap Kngư hŏng Đảng, hŏng Awa. Hŏng jih jang klei khăp pô hŏng Awa Hồ khăp hơiêng, knưng Awa Hồ hlăm grăp ai tiê mnuih ƀuôn sang krĭng Lăn Dap Kngư srăng đru ksul mblŭ klei khăp lă lar hlăm wăl hƀuê ênuk – dhar kreh mơ̆ng krĭng Lăn Dap Kngư.

VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC