VOV4.Êđê - Dŭm čar krĭng Lăn Dăp Kngư găn leh sa thŭn bŏ hŏng klei dleh dlan kyua klei ruă tưp Covid-19, dưi mâo boh tŭ dưn hlăm djăp mta hnơ̆ng čoh čuăn bruă klam hlăm thŭn. Dŭm klei anăn kyua mâo klei gĭr ktưn dưi mâo, mâo klei răng hlăm dŭm klei lông dlăng kơ anăp, krĭng Lăn Dăp Kngư dôk bŏ hŏng klei hmăng hmưi leh anăn gĭr hlăm sa thŭn mrâo, dưi mgaih msir dŭm klei hmăi amâo jăk, gang mkhư̆ dŭm klei arưp aram mrâo, mâo klei đĭ kyar hmar.

Giăm Tết Nhâm Dần, bruă hiu čhưn ênguê ƀuôn prŏng Đà Lạt, čar Lâm Đồng msĕ si ƀrơ̆k mdih leh sa mlam pĭt sui. 1840 sang jưh mâo arăng kčah nao dôk jưh hlăm mlan 1, dŭm homestay bi msiam čiăng drông tuê. Đang mnga ƀuôn prŏng leh anăn dŭm wăl hlăp lêñ hao hao ênai phung tuê blŭ tlao nao hriê. Phan Minh Trường, Khua gĭt gai Đang pui trang mngač Đà Lạt, sa hlăm dŭm anôk hlăp lêñ mrâo leh anăn mrâo mrang brei thâo: ñu ktuê dlăng kjăp klei ruă Covid-19, ƀuh klei ruă ti dŭm ƀuôn prŏng dưi ktuê dlăng jăk. Ñu ƀuh klă bruă hiu čhưn ênguê mphŭn lŏ kơrŭ wĭt hlăm hdră mrâo. Leh anăn čiăng ksŭl mbŭ kơ klei găl jing sĭt, anôk bruă duh mkra mkŏ mjing leh sa hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp tliêr kjăp. “Hmei mprăp djăp ênŭm dŭm kdrăp gang mkhư̆ klei ruă tưp kơ mnuih mă bruă, mơ̆ng čhiăm guôm ƀô̆ truh kơ ală king gang ƀô̆ mta, gang kngan. Phung tue hriê ti Đang pui mtrang mngač snăn dưi mkă hnơ̆ng hlơr asei mlei, brei rao kngan mdjiê kman êlâo kơ mŭt dlăng. Hmei mprăp leh djăp ênŭm wăt hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp, amâo djŏ knŏng mâo hlăm anôk bruă ôh ƀiădah lŏ čih anăn hŏng Anôk bruă mdrao mgŭn ƀuôn hgŭm 8 leh anăn Knơ̆ng bruă mdrao mgŭn čar Lâm Đồng.”

Ăt msĕ si Lâm Đồng mơh, čar Dak Lak hlăk mâo dŭm klei bi knăl korŭ wĭt ktang phĭt mơ̆ng bruă duh mkra ala ƀuôn. Klei ruă Covid-19 dưi ktuê dlăng leh hlăm êbeh 2 mlan knhal jih thŭn, ênoh mnuih ruă mrâo amâo đĭ hĭn ôh ênoh dưi kbiă mơ̆ng sang êa drao; dŭm hdră bruă prŏng kơ êlan klông, knơ̆ng kdơ̆ng êa dưi mđĭ hnơ̆ng; krĭng ƀuôn sang mrâo dưi mkŏ mjing pral hĭn hdră kčah, ngă kơ lu phung duh bi liê mâo ai đaŏ knang tui duah klei tŭ jing ti čar. Nguyễn Thị Thanh Thuỷ, sa čô duh bi liê ti ƀuôn prŏng Biên Hoà, čar Đồng Nai brei thâo, hgao klei ruă Covid-19, Dak Lak leh anăn dŭm čar Lăn Dap Kngư bi mklă ênoh yuôm hjăn, jing dŭm anôk năng hdĭp, anăn mâo klei bi ktưn klă mgač snăk: “Hlăm 5 čar ti Lăn Dap Kngư snăn Dak Lak mâo klei găl bi ktưn prŏng snăk, mâo yan adiê, lăn ala, čư̆ êa msĕ si Lâm Đồng. Mbĭt hŏng anăn jing anôk bruă nah gŭ ti Dak Lak mâo Knŭk kna mđing dlăng, mâo ktuê êlan dơ̆ng êran pral, anôk bruă êlan klông ti dŭm să, anôk bruă mdrao mgŭn djăp ênŭm hĭn. Ênoh knŏng mkrah wah amâodah 1/3 mkă hŏng Lâm Đồng ară anei leh anăn ka mâo pô mđĭ ênoh ôh”.

Hlăm thŭn 2021, dŭm čar Lăn Dap Kngư tuôm hŏng dŭm klei dleh dlan ka tuôm mâo ôh, ƀiădah ăt jing thŭn bi leh jăk dŭm hdră kñăm bruă duh mkra- ala ƀuôn. Dŭm mta bruă hgao leh klei dleh dlan rŭng răng, mphŭn wưng tŭ jing mrâo. Msĕ si Dak Nông, klei ênguôt mơ̆ng bruă tiu dưi bi juh, bruă ba čhĭ tiu kơ ala tač êngao ti čar hlăm thŭn 2021 đĭ 30 blư̆ mkă hŏng thŭn 2020; ti Dak Lak, Kon Tum leh anăn Gia Lai, bruă ksu hlăk ram lu thŭn ăt lŏ dưi mâo ênoh yuôm hŏng prăk ba čhĭ êbeh 400 êklăk đôlar. Mŭt hlăm thŭn 2022, hŏng klei mkra mđĭ klei găl bruă tuh tia mkra mjing mâo leh, Lăn Dap Kngư ăt bi leh lu hdră bruă pui kmlă mkra mjing, tuh tia mkra mjing leh anăn iêô jak thiăm dŭm êtuh mta bruă mrâo.  Bruă ksiêm dlăng mơ̆ng dŭm čar brei ƀuh, wăl duh bi liê lu, hră mơar klă mngač jing klei dŭm anôk bruă duh mkra čang hmăng hĭn hlăm wưng kơ anăp. Leh anăn ăt jing klei ƀuăn rơ̆ng ktrang phĭt mơ̆ng dŭm alu wăl krĭng Lăn Dap Kngư, knăm hluê ngă dŭm hdră kñăm mdua hlăm thŭn 2022. Nguyễn Hưũ Quế, Khua Knơ̆ng bruă Hdră kčah du bi liê Gia Lai, brei thâo: Hmei dôk bi hgŭm hŏng Knơ̆ng bruă ngăn dŏ wăl hdĭp mda ktrâo lač phung duh bi liê hrŏng ruah dŭm anôk bruă găl ênưih, si bĕ ngă čiăng dưi tla hnô hŏng ênoh ƀiă hĭn, čiăng dưi mâo klei tŭ dưn jăk. Čiăng dưi ngă hdră kñăm anăn hmei srăng mkra mlih hră mơar jih hnơ̆ng leh anăn ktuê dlăng dŭm hdră ngă hră mơar, ya klei adôk gun kpăk, amâo djŏ guôp hŏng hdră kčah mơ̆ng hdră bhiăn snăn jhŏng kčĕ hŏng dŭm gưl mâo klei dưi lăm lui, čiăng mjing klei jăk hĭn kơ phung duh bi liê.

Covid-19 mphŭn dưi ktuê dlăng, dŭm mta bruă duh mkra mâo klei găl dưi kơ rŭ wĭt, lu kei găl mrâo dưi pŏk mlar, dŭm čar Lăn Dap Kngư mâo tur knơ̆ng čiăng čang hmăng hlăm sa thŭn đĭ kyar. Khădah, dŭm čar bi mklă Covid-19 ăt jing klei arưp aram prŏng, ngă gun kpăk kơ dŭm hdră kčah đĭ kyar. Čiăng mjing klei čang hmăng truh kơ klei sĭt, brei mâo ai tiê đua klam prŏng snăk mơ̆ng jih bruă kđi čar leh anăn klei hrăm mbĭt mơ̆ng mnuih ƀuôn sang leh anăn anôk bruă duh mkra. Hluê si Nguyễn Đình Trung, Hlăm boh klei ƀrư̆ mâo lu klei dleh dlan, lông dlăng, snăn bruă klam leh anăn klei ngă bruă mơ̆ng dŭm gưl bruă Đảng leh anăn bruă sang čư̆ êa ƀrư̆ prŏng; phung knuă druh, đảng viên brei bi hmô ba anăp. Dak Lak srăng ngă jih jang čiăng mjing klei čang hmăng 2022 jing sĭt: Ƀrư̆ mâo lu klei dleh dlan lông dlăng snăn ƀrư̆ brei mđĭ lar bruă klam bi hgŭm jih ai tiê hlăm bruă pŏk ngă dŭm bruă klam kčah leh; mkŏ mjing êpul đảng viên mâo klei găl djŏ hŏng bruă ngă. Thŭn 2022 đaŏ knăl boh klei lŏ dơ̆ng dleh ktuê dlăng. Kyua anăn, Anôk bruă Đảng čar gĭt gai jih jang bruă kđi car ngă dŭm bruă klam, čiăng ngă jăk bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp êjai mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn êjai ti alŭ wăl.

Mŭt hlăm yan mnga Nhâm Dần 2022, dŭm čar Lăn Dap Kngư dưi mbŏ klei dưi, mprăp kơ dŭm klei lông dlăng phă anăp. 2022 srăng jing sa thŭn đĭ kyar, thŭn dưi bi hlao. Anăn amâo djŏ knŏng jing klei čang hmăng ôh ƀiădah lŏ jing klei gĭr kđi čar leh anăn klei mprăp djăp ênŭm dŭm klei găl čiăng bi leh dŭm bruă klam prŏng./.