Têt truh, khua mduôn Y Thành ti să H’Ra, kdriêk Mang Yang, čar Gia Lai kreh nao čuă čhưn, h’êč hmưi Têt mnuih ƀuôn sang alŭ wăl. Jing mnuih ba akŏ, mâo k’hưm hlăm ƀuôn, Khua mduôn amâo wơr mtă mtăn klei jăk čiăng kơ mnuih ƀuôn sang h’ĭt ai tiê mă bruă knuă, mđĭ kyar bruă duh mkra, đru hrăm mbĭt hŏng Đảng, Knŭk kna mkŏ mkra ƀuôn sang ƀrư̆ hruê ƀrư̆ sah mdrŏng. Akŏ thŭn mrâo, khua mduôn Y Thành m’ĭt asăp h’êč hmưi Têt truh kơ mnuih ƀuôn sang:

 “Hruê anei khua mduôn alum m’ĭt asăp h’êč hmưi truh kơ jih jang mnuih ƀuôn sang, thŭn mrâo tuôm hŏng lu klei myun, mbhă mbhai, ngă bruă jăk găl, trei mđao, yâo m’ak. Mnuih ƀuôn sang brei hluê ngă kjăp hdră êlan mtrŭn mơ̆ng Đảng, Knŭk kna, gĭr mă bruă knuă jăk, čiăng mđĭ hnư hrui wĭt, mkra mđĭ klei hdĭp. Hlăm thŭn mrâo, h’êč hmưi kơ mnuih ƀuôn sang suaih pral, mă bruă tŭ dưn, mâo mnơ̆ng ƀơ̆ng mnơ̆ng pioh, klei hdĭp trei mđao, yâo m’ak, gŏ sang đĭ kyar… hgŭm kngan mkŏ mkra ƀuôn sang hluê kjăp Đảng, Knŭk kna”.

 Ti ƀuôn Drai Hling, să Hòa Xuân, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak, thâo s’aĭ Y-Duen Niê, mnuih mâo k’hưm ti ƀuôn. Amâo djŏ knŏng đru kơ mnuih ƀuôn sang hlăm djăp mta ra bruă hlăm klei hdĭp, Y-Duen Niê lŏ jing Đảng viên mâo bruă klam hlăm hdră mkŏ mkra lehanăn mđĭ kyar Đảng gưl nah gŭ. Hŏng ya k’hưm, ya bruă klam, Y -Duen Niê bi leh jih bruă klam mơ̆ng pô. Hluê si ñu, klei jĕ giăm, hgŭm mguôp mbĭt jing mta phŭn čiăng mtrŭt mnuih ƀuôn sang hluê ngă. Mŭt hlăm thŭn mrâo, ñu čang hmăng ƀuôn sang pô kjăp klei đăo knang hlăm Đảng, Knŭk kna.

 “Kâo mâo lu klei čang hmăng hlăm thŭn mrâo. Čang hmăng mnuih ƀuôn sang suaih pral, mă bruă tŭ jing. Mnuih ƀuôn sang drei hluê ngă kjăp Hdră bhiăn mơ̆ng Đảng lehanăn Knŭk kna. Bi Đảng lehanăn Knŭk kna mđing dlăng nanao kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn mđĭ kyar bruă duh mkra msĕ si mkăp prăk duh pla kphê, dlăng kriê boh durian, rông mnơ̆ng…

Điểu Kêu, đảng viên, pô mâo kơhưm ti ƀuôn Bu Ndrung, să Dak Drung, kdriêk Dak Song, čar Dak Nông kreh ktuê dlăng dŭm hdră klei mrâo mơ̆ng Sang mđung asăp blŭ Việt Nam leh anăn dŭm kdră hâo hưn ala ƀuôn. Điểu Kêu brei thâo, hlăm klei ktuê dlăng brei ƀuh boh sĭt hlăm alŭ wăl, tar rŏng lăn hlăm thŭn 2023 mâo lu klei mlih, klei dleh dlan, ƀiădah hŏng klei gĭt gai mơ̆ng Đảng, knŭk kna, ala čar drei ăt dưi rơ̆ng klei hơĭt. Kyuanăn, klei hdĭp, bruă duh mkra mơ̆ng mnuih ƀuôn sang ti ƀuôn ăt hơĭt kjăp leh anăn đĭ kyar. Mnuih ƀuôn sang drông thŭn mrâo hŏng lu klei hơ̆k mơak. Điểu Kêu đăo knang thŭn êdei lăn čar lŏ dơ̆ng đĭ kyar hơĭt kjăp.

           “Hŏng klei gĭt gai mơ̆ng Đảng, knŭk kna bruă duh mkra ala ƀuôn lăn čar drei kâo ƀuh mâo klei hơĭt. Mnuih ƀuôn sang mâo klei hơ̆k mơak, mâo klei hơĭt mă bruă knuă, mđĭ kyar bruă mkra mjing. Hlăm thŭn 2024, hmei đăo knang hŏng klei gĭt gai mơ̆ng Đảng, knŭk kna, thŭn mrâo lăñ čar drei lŏ dơ̆ng đĭ kyar hơĭt kjăp.”

Thŭn mrâo Giáp Thìn 2024 mâo čar Kon Tum bi klă jing thŭn mâo boh tŭ yuôm bhăn, đru hluê ngă tŭ jing hdră mtrŭn klei kƀĭn kluôm tal 13 mơ̆ng Đảng, hdră mtrŭn klei kƀĭn kluôm bruă Đảng čar gưl 16 ba mdah leh. Hŏng dŭm hnơ̆ng čuăn phŭn hlăm bruă duh mkra ti thŭn 2024 msĕ si: Klei đĭ kyar GRDP mơ̆ng čar mâo mơ̆ng 10% kơ dlăng, GRDP kah knar grăp čô mâo 63,7 êklăk prăk. Hnư knŭk kna hrui wĭt ti alŭ wăl mơ̆ng 4.600 êklai prăk kơ dlăng, ênoh prăk duh bi liê ala ƀuôn mơ̆ng 30.000 êklei prăk kơ dlông…Čiăng dưi mmâo mta kñăm đĭ kyar ane, mơ̆ng dŭm hruê tal êlâo, mlan tal êlâo hlăm thŭn 2024, bruă sang čư êa čar Kon Tum mñă kơ dŭm gưl bruă, dhar bruă, alŭ wăl hluê ngă ktang phŭn lu hdră êlan čiăng dưi bi lê mta kñăm mâo leh.

A Phai, ti ƀuôn Tâm Ba, să Tê Xăng, kdriêk Tu Mơ Rông yap yuôm bhăn dŭm hdră mơ̆ng čar hluê ngă čiwng bi leh dŭm mta kñăm đĭ kyar msĕ: tiŏ nao leh anăn ba yua tŭ dưn dŭm ai dưi, klei găl, klei ktang mơ̆ng čar, mtrŭt mđĭ bruă pla mjing ana êa drao, bruă lŏ hma dưn yua kdrăp mrâo mrang nao mbĭt hŏng bruă tuh tia mkra mjing, kriê pioh leh anăn bi lar knhuah gru dhar kreh djuê ana mơ̆ng dŭm djuê ana ti alŭ wăl…Bi êdah klei đăo knang pô, ayŏng A Phai brei thâo, gŏ sang ayŏng leh anăn dŭm gŏ sang ti ƀuôn Tân Ba hlăm thŭn mrâo srăng gĭr jih ai, lŏ dơ̆ng hriăm, kreh kriăm mă bruă knuă čiăng mđĭ kyar klei hdĭp mda gŏ sang, đru bi leh dŭm mta kñăm mbĭt mơ̆ng čar:

 “Čiăng dưi tlaih ƀun, tal êlâo hĭn gŏ sang kâo srăng gĭr pla lu kphê hbei ƀlang, Sâm Ngọc Linh leh anăn dŭm mta ana pla jing mkăn. Tơdah mâo klei găl srăng blei thiăm dŭm mta mnơ̆ng rông čiăng mđĭ kyar, ƀiădah kyua yan adiê tinei êăt, kdrăn rơ̆k, wăl dliê lu anôk bư̆ mnư̆ kyua lăn pla mjing mơ̆ng mnuih ƀuôn sang, amâomâo anôk phưi ăt dleh mơh. Ară anei, kâo mĭn si srăng ngă čiăng kơ grăp čô hlăm sng mâo hnư hrui wĭt 10 êklăk prăk jing tlaih ƀun leh. Hlăm thŭn mrâo, kâo mĭn srăng kñăm pla mjing dŭm mta ana mâo ênoh čiăng ba wĭt klei hdĭp hơĭt hĭn kơ gŏ sang”.

5-Jing čar adôk mâo lu klei dleh dlan, ƀiădah hlăm thŭn êgao, čar Kon Tum ăt mâo klei đĭ kyar 7,32% lu hĭn mkă hŏng hnơ̆ng kah knar mơ̆ng lăn čar. Hnư hrui wĭt kah knar grăp čô mâo êbeh 58 êklăk prăk. Anei jing klei gĭr mơ̆ng bruă Đảng čar, bruă sang čư êa, lĭng kahan leh năn mnuih ƀuôn sang čar Kon Tum. Yăl dliê kơ klei uêñ mĭn mơ̆ng Đảng, knŭk kna hŏng mnuih ƀuôn sang krĭng taih kbưi, krĭng mnuih djuê ƀiă leh anăn dŭm boh tŭ bruă duh mkra ala ƀuôn mơ̆ng alŭ wăl, A Ninh, khua adŭ bruă djuê ana kdriêk Kon Plông, čar Kon Tum hơ̆k mơak brei thâo:

 “Hlăm thŭn êgao, kyua klei uêñ mĭn mơ̆ng Đảng leh anăn knŭk kna đru kơ mnuih ƀuôn sang msĕ si ana pla mjing, mnơ̆ng rông, đru mkŏ mjing bruă mkŏ mkra. Mnuih ƀuôn sang jing mnuih djuê ƀiă ti alŭ wăl hơ̆k mơak êdu kyua knŭk kna mâo klei đru, boh nik jing mđĭ kyar bruă duh mkra kơ mnuih ƀuôn sang. Hlăm thŭn mrâo 2024 anei, hmăng hmưi Đảng, knŭk kna lŏ dơ̆ng uêñ mĭn, čiăng đru kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ kyar bruă duh mkra lu hĭn”.

Mơ̆ng thŭn 2021 truh thŭn 2023, ênoh prăk bi liê mơ̆ng Hdră kñăm ala čar bi hrŏ ƀun kjăp ti kdriêk Čư̆ Pah giăm 15 êklai prăk. Mơ̆ng anăn, kdriêk jao kơ dŭm să, wăl krah đru kơ êmô ana mđai, hbâo pruê, ana mjeh leh anăn kdrăp mnơ̆ng yua kơ bruă mkra mjing…kơ gŏ êsei ƀun. Mbĭt anăn, mđĭ ktang hâo hưn mtô mblang kñăm đru kơ phung ƀun mâo klei gĭr ktưn, lăm lui klei mĭn dôk čang guôn hlăm klei Knŭk kna, ala ƀuôn đru. Kyua anăn, bruă bi hrŏ ƀun mâo klei tŭ jăk, thŭn 2023, ênoh gŏ êsei ƀun kluôm kdriêk adôk 1.488 gŏ êsei mâo 7,16% (hrŏ 3,82% mkă hŏng thŭn 2021). Ayŏng Rơ Châm Thuân- să Ia Ka, kdriêk Čư̆ Pah brei thâo, hdră bi hrŏ ƀun kjăp mjing leh anôk knang kơ mnuih ƀuôn sang Jrai ti alŭ wăl gĭr ktưn hĭn:

Hlăm thŭn 2023 mrâo êgao, ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma mâo kphê mâo ênoh ba kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang mâo klei bi mlih lu hĭn dŭm thŭn êlâo. Kyua êa krih adôk kƀah anăn klei hdĭp mnuih ƀuôn sang mkra mdiê sa yan đuč, leh anăn kƀĭn hlăm ana kphê, durian amâodah dŭm mta ana boh kroh mkăn čiăng mâo thiăm prăk hrui wĭt. Knŭk kna ăt mđing kơ bruă đru sang dôk kơ dŭm gŏ sang dleh dlan. Hlăm thŭn 2023 ăt mkra mrâo 10 boh sang ti să Ia Ka anei, đru sang dôk kơ mnuih ƀuôn sang dleh dlan ti Ia Ka anei. Hlăm thŭn 2024, hmei srăng mkra êlan kơ dŭm ƀuôn anăn jing ƀuôn Bui, Joăng, Build…ăt čang hmăng bruă sang čư̆ êa alŭ wăl mđing kơ bruă mkra mđĭ anei, rŭ mdơ̆ng êlan klông čiăng găl ênưih kơ bruă găn êrô.”

7-Să Phú Hội, kdriêk Đức Trọng, čar Lâm Đồng mâo êbeh 42% mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă, hlăm anăn lu jing mnuih K’Ho. Kyua mtrŭt mnuih ƀuôn sang hgŭ mkra mjing bruă lŏ hma kdrăp mrâo, mkra mjing lŏ hma hlue hdră mđĭ ênoh yuôm anăn Phú Hội ba ênoh gŏ êsei mkra mjing hlue hră akâo blei truh 900 gŏ êsei. Bi hgŭm mkra mjing hŏng anôk bruă duh mkra, êpul hgŭm bruă anăn mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma hơĭt kjăp nanao, ba prăk hrui wĭt lu kơ mnuih ƀuôn sang. Hlue si Kră Jăn K’Suynh,  \K’iăng Khua Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să Phú Hội, kluôm să mâo 6.700 ha ênhă lăn mkra mjing lŏ hma, hlăm anăn mâo êbeh 2.700ha lăn mkra mjing lŏ hma hlue kdrăp mrâo. Anei jing klei găl yuôm bhăn čiăng kơ alŭ wăl lŏ dơ̆ng pŏk mlar tiăm lu gru hmô bi hgŭm mkra mjing plah wah mnuih ƀuôn sang leh anăn anôk bruă duh mkra, ba bruă duh mkra să lŏ dơ̆ng đĭ kyar lu hĭn hlăm thŭn mrâo 2024 anei.

 “Alŭ wăl hmei mkra mjing lŏ hma jing phŭn, ênhă ana sui thŭn pla kphê leh anăn tiu, adôk jing kƀĭn mđĭ kyar dŭm mta djam tam hlue hdră bi hgŭm hŏng dŭm êpul hgŭm bruă. Kyua bi hgŭm mkra mjing anăn anôk ba čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma mơ̆ng mnuih ƀuôn sang dưi kjăp. Anăp anei să  srăng lŏ dơ̆ng tă hdră kơ ƀĭng lŏ hma mkra mjing hlue si hră akâo blei, mđĭ ktang klei bi hgŭm mkra mjing leh anăn ba čhĭ mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma čiăng ba prăk hrui wĭt hơĭt kjăp kơ ƀĭng lŏ hma”.

 Alŭ Ea Nur, wăl krah Pơ̆ng Drang, kdriêk Krông Ƀuk mâo 317 gŏ êsei, êbeh 1.500 čô mnuih, hlăm anăn mâo 2/3 jing mnuih djuê ƀiă, lu jing Êđê. Kyua klei mđing dlăng mơ̆ng Đảng, Knŭk kna leh anăn bruă sang čư̆ êa alŭ wăl, mnuih ƀuôn sang kreh kriăng mă bruă, mđĭ kyar bruă duh mkra. Hlăm dŭm thŭn giăm anei, bruă duh mkra đĭ kyar, klei hdĭp mnuh ƀuôn sang dưi mđĭ. Lu gŏ sang mkŏ mjing sang kjăp, blei êdeh pui, êdeh p’phŭt leh anăn kdrăp mnơ̆ng mkăn yua kơ klei hdĭp. Mbĭt anăn, dŭm klei bhiăn kơ klei êđăp ênang, dhar kreh, êlan klông, êlan klei pui mtrang ăt dưi mđing dlăng, bi liê. Y Lina, Khua alŭ Ea Nur brei thâo: klei mđing dlăng, bi liê mơ̆ng Đảng leh anăn Knŭk kna đru kơ mnuih ƀuôn sang đăo knang, hơĭt ai tiê mă bruă, mkra mjing.

Ƀuôn sang ư ai, đăo knang snăk hlăm Đảng, Knŭk kna. Hmei hâo hưn kơ mnuih ƀuôn sang tui hlue Hdră êlan mơ̆ng Đảng, knŭk kna, răng kriê klei bhiăn hdĭp mda anak Êđê. Hlue ngă klei djŏ amâo hmư̆ ôh klei phung jhat mplư. Mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn kreh kriăng mă bruă knuă.