VOV4.Êđê - Alŭ wăl krĭng Lăn Dăp Kngư dôk ti anăp klei hmăng hmưi kdlưn hĭn, hŏng 4 hlăm 5 čar srăng mâo dŭm bit êlan dơ̆ng pral hlăm hruê mmông kơ anăp. Ară anei, bruă sang čư êa alŭ wăl dôk bi mguôp hŏng dŭm phŭn, dhar bruă djŏ tuôm mtrŭt mđĭ bi hmar dŭm hdră mkŏ mkra êlan dơ̆ng pral. Mâo lu knơ̆ng bruă leh anăn mnuih ƀuôn sang mdưm lu klei hmăng hmưi kơ klei đĭ kyar kdlưn hĭn hlăm êlan klông anei.

Ti anăp klei čiăng mjêč mơ̆ng Hdră bruă mkŏ mjing êlan dơ̆ng êran pral Khánh Hoà - Ƀuôn Ama Thuôt hŏng hdră mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn, mlan 7 mrâo êgao, Êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Khánh Hoá bi kƀĭn leh Klei bi kƀĭn thơ̆ng kơ bruă, leh anăn mơ̆ng Hdră mtrŭn kơ klei ƀuăn rơ̆ng mbha ênoh duh bi liê wưng thŭn 2021-2025, mơ̆ng prăk knŭk kna alŭ wăl mĭn tĭng giăm 350 êklai prăk čiăng hluê ngă hdră bruă. Trần Mạnh Dũng, K’iăng Khua Êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang čar Khánh Hoà brei thâo: “Anei jing hdră bruă phŭn, mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn mơ̆ng 2 čar Dak Lak leh anăn Khánh Hoà. Boh nik drông klei đĭ kyar mơ̆ng Wăl duh mkra Vân Phong, kdrŭn ksĭ Vân Phong kơ bruă ba čhĭ kơ ala tač êngao lu mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma nơ̆ng Dak Lak. Knŭk kna leh anăn bruă kƀĭn ala ăt mâo leh klei mđing dlăng, bruă klam čar rơ̆ng prăk bi liê hŏng gưl dlông. Bruă klam mơ̆ng Êpul gơ̆ng bruă ƀuôn sang hŏng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa.

Hdră bruă rŭ mdơ̆ng êlan dơ̆ng êran pral Khánh Hoà - Ƀuôn Ama Thuôt jing sa hlăm dŭm hdră bruă yuôm bhăn mơ̆ng ala čar mâo Knŭk kna akâo kơ Bruă kƀĭn ala bi mklă hdră êlan duh bi liê hluê hdră duh bui liê knŭk kna. Ênoh boh dlông jih ktuê êlan hlăm brô 117 km hŏng hnơ̆ng 4 grông êlan êdeh leh anăn mĭn tĭng mphŭn rŭ mdơ̆ng thŭn 2023, klă klơ̆ng bi leh thŭn 2025. Hdră bruă găn dua čar Khánh Hoà srăng đru kơ alŭ wăl hnưm kơrŭ wĭt, mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn; mjing klei bi hgŭm, mđĭ klei bi hdŭm plah wah Khánh Hoà leh anăn dŭm čar Lăn Dap Kngư.

Nah dhŭng Lăn Dap Kngư, čar Lâm Đồng mprăp djăp ênŭm dŭm klei găl, mprăp rŭ mdơ̆ng ktuê êlan dơ̆ng êran pral Tân Phú - Bảo Lộc leh anăn Bảo Lộc - Liên Khương leh Khua knŭk kna bi mklă hdră êlan duh bi liê. Ktuê êlan dơ̆ng êran pral Dầu Giây - Liên Khương mâo boh dlông hlăm brô 200km, dưi mbha 3 hdră bruă mâo: Dầu Giây - Tân Phú, Tân Phú - Bảo Lộc leh anăn Bảo Lộc - Liên Khương. Trần Văn Hiệp, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Lâm Đồng brei thâo, čar srăng dăp 15.300 êklai prăk kơ 2 hdră bruă êlan dơ̆ng êran pral ti alŭ wăk, jing kdrêč Tân Phú - Bảo Lộc leh anăn Bảo Lộc - Liên Khương. “Êlan dơ̆ng êran pral ngă bruă tơdah hnưm snăn hlăm knhal jih thŭn 2025, tơdah hnui snăn hlăm mlan 6/2026. Kâo bi mklă ñu srăng mâo hlăm êdei anăn mđĭ kyar čar Lâm Đồng, bi mlih ƀô̆ mta čar Lâm Đồng. Mơ̆ng ară anei nao ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh 8-9 mông, knăm mơak snăn 10-12 mmông srăng ƀiă adôk 3-3,5 mmông, êmưt hĭn jing 4 mmông. Bruă dŭ mdiăng djam tam, mnơ̆ng dhơ̆ng lŏ hma ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh găl ênưih, leh anăn mdiăng mnơ̆ng dhơ̆ng, masin, kdrăp mnư̆ng… ăt pral mơh.”

Msĕ snăn mơh, hruê 17/8 mrâo êgao, Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông leh anăn Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Bình Phước mâo leh mmông mă bruă hŏng Êpul grup Vingroup leh anăn Knơ̆ng prăk mnia blei Việt Nam kơ hdră duh bi liê mkŏ mjing êlan dơ̆ng êran pral Dưr - Dhŭng nah Yŭ găn kdrêč Gia Nghĩa - Chơn Thành, hŏng boh dlông mĭn tĭng hlăm brô 130 km. Hlăm mmông mă bruă, khua gĭt gai dŭm knơ̆ng, dhar bruă leh anăn dŭm alŭ wăl anôk mâo hdră bruă găn bi mklă sơăĭ hnơ̆ng yuôm bhăn mơ̆ng ktuê êlan dơ̆ng êran pral Dak Nông - Chơn Thành. Klei anei srăng mjing wăl mđĭ kyar kơ 2 alŭ wăl, ngă djŏ klei čang hmăng mnuih ƀuôn sang 2 čar. Blŭ hrăm hlăm mmông mă bruă, Khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông Hồ Văn Mười bi mklă hrăm mbĭt hŏng Bình Phước hlăm hdră pŏk ngă Hdră bruă. Bruă hlue ngă ktuê êlan dơ̆ng êran pral anei kñăm mjing boh kdrŭt mđĭ kyar bruă duh mkra- ala ƀuôn mơ̆ng čar Dak Nông leh anăn Lăn Dap Kngư.

Bi ti Dưr Lăn Dap Kngư, mrâo anei Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai ăt mâo leh hră mơar jao Knơ̆ng bruă êlan klông dŭ mdiăng čar bi hgŭm hŏng dŭm anôk bruă pŏk ngă ksiêm hriăm hdră duh bi liê, ngă hră mơar kčĕ Hdră bruă êlan dơ̆ng êran pral Pleiku - Quy Nhơn (čar Bình Định).   Hlue si hră hưn mdah thŭn 2020 mơ̆ng 3 čar Gia Lai, Kon Tum, Bình Định mơĭt kơ Knŭk kna, mĭn tĭng êlan dơ̆ng êran pral Pleiku -Quy Nhơn dlông 160 km, hŏng ênoh bi liê mĭn tĭng 56 êbâo êklai prăk. Hruê 22/5/2022, blŭ hrăm hlăm mmông mă bruă hŏng Khua knŭk kna Phạm Minh Chính, Hồ Văn Niên Khua dlăng bruă Đảng čar Gia Lai akâo kơ Knŭk kna dăp prăk bi liê wưng 2026-2030 amâodah jao kơ dŭm phŭn, dhar bruă gưl dlông đru kơ čar Gia Lai duah ƀĭng hgŭm čiăng hnưm pŏk ngă hdră bruă êlâo thŭn 2030: “Hmei ăt bi trông hŏng phung mă bruă ti Bình Định, 2 alŭ wăl jih ai tiê pŏk ngă mkŏ mjing êlan dơ̆ng êran pral anei. Tơdah lač êlan dơ̆ng êran pral ti ala čar, Lăn Dap Kngư ka mâo ôh. Anei jing klei luič liê prŏng kơ dŭm čar Lăn Dap Kngư. Hmei bi mĭn, tơdah anôk bruă nah gŭ, boh nik anôk bruă êlan klông amâo dưi mđing duh bi liê, boh nik êlan dơ̆ng êran pral snăn krah Gia lai, Lăn dap Kngư hŏng dŭm alŭ wăl ktuê hang ksĭ kwar Krah, Ngŏ kwar Dhŭng, Yŭ kwar Dhŭng leh anăn dŭm čar nah Dưr srăng mâo klei êdu kƀah”

Hŏng dŭm hdră bruă êlan dơ̆ng êran pral ngă leh leh anăn hlăk dưi pŏk ngă, krĭng wăl Lăn Dap Kngư dôk tlă anăp hŏng klei čang hmăng êdah kdlưn mrâo. Anôk bruă duh mkra leh anăn mnuih ƀuôn sang hlăm krĭng dôk kčah lu klei čang hmăng kơ klei đĭ kyar êdah kdlưn mơ̆ng dŭm ktuê êlan dơ̆ng êran pral anei./.

H’ Zawut pô mblang