Lăn Dap Kngư – lu bruă ngă hruê hdơr hruê djiê mtao Hùng 2023
Thứ bảy, 00:00, 29/04/2023 VOV TAYNGUYEN VOV TAYNGUYEN
VOV4.Êđê- Ti Lăn Dap Kngư, mbĭt hŏng knăm myơr brui mngưi hdơr kơ phung mtao Hùng, dŭm čar mkŏ mjing lu bruă ngă kñăm bi êdah ai tiê mpŭ hŏng aduôn aê, hlue si ai tiê “Mnăm êa hdơr kơ hnoh” mơ̆ng djuê ana Việt Nam.

Ti čar Kon Tum bruă sang čư̆ êa leh anăn mnuih ƀuôn sang lu alŭ wăl hlăm čar kdrưh kơăm mkŏ mjing Knăm hdơr hruê djiê mtao Hùng. Mkŏ mjing hlăm 2 hruê mơ̆ng hruê 28 truh 29/4, jing hruê 9 leh anăn hruê 10/3 hlue mlan ƀlĕ, knăm hdơr hruê djiê mtao Hùng mao bruă sang čư̆ êa leh anăn mnuih ƀuôn sang kdriêk Đăk Hà, čar Kon Tum mkŏ mjing ti sang Yơng Tháp Kỳ Quang, alŭ 3, să Đăk Mar. Mbĭt hŏng kdrêc Knăm  ngă yang dưi mkŏ mjing hŏng mta kñăm jing myơr brui mngưi, mnga, myơr mnơ̆ng bi hdơr kơ mtao Hùng, knăm mơak mkŏ mjing lu bruă , msĕ si: Bi lông đŭng điŏ, ktŭng klei, kdŏ mmuiñ… Kah mbha klei khăp hlăm Knăm hdơr kơ Mtao Hùng, bruă sang čư̆ êa leh anăn dŭm êpul hgŭm kdriêk Đăk Hà, čar Kon Tum ăt mđup brei hnư hriăm hră kơ hđeh mâo klei hdĭp dleh dlan gĭr ktưn hriăm hră leh anăn mđup brei mnơ̆ng kơ gŏ sang ƀun. Amai Y Kha, ti ƀuôn Kon Klôk, să Đăk Mar lu thŭn nao hlăm Knăm hdơr hruê djiê mtao Hùng ti sang yơng Tháp Ky Quang brei thâo:

“Sang Yơng leh anăn ƀuôn Kon Klok mâo klei bi hgŭm leh anăn bi đru. Tinei phung đăo khop leh anăn đăo yơng bi mguôp, bi đru. Hlăm gưl bi hdơr hruê djiê mtao Hùng hmei hrăm mbĭt hŏng sang Yơng, mnuih ƀuôn sang bi hgŭm tong čing, kdŏ čhuang, mmuiñ ênhiang djuê ana drông tue mŭt hlăm sang Yơng nao hlăm knăm hdơr hrue djiê mtao Hùng. Hŏng mnuih ƀuôn sang tinei, sang Yơng ăt đru nanao kơ ai tiê leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng, mnuih ƀuôn sang ăt đru mguôp sa kdrêč ai tiê pô kơ sang Yơng, klă klơ̆ng jing hgŭm hlăm hdră hlăm gưl Tết čiăng bi hgŭm sang Yơng hŏng ƀuôn sang Kon Klôk.”

Wưng anei, čar Lâm Đồng mtluk mtlak hŏng dŭm mta bruă hlăm hrue kăm dhar kreh hiu čhưn ênguê Lâm Đồng thŭn 2023. Hŏng akŏ “Lâm Đồng – čư̆ chiăng kdrăm k’ah”, Hruê kăm dhar kreh srăng mkŏ mjing mơ̆ng hruê 27/4 – 3/5 ti dŭm kdriêk, ƀuôn prŏng hlăm čar. Hriê hŏng hruê kăm dhar kreh anei, phung tuê srăng dưi ktuê dlăng lu mta bruă jăk yâo msĕ si: Knăm pĕ tông prŏng, Wăl anôk rang mdah dhar kreh dŭm djuê ana hlăm čar, Wăl mnơ̆ng ƀơ̆ng jăk yâo Đà Lạt, rang mdah rup “Ƀuôn sang – anak mnuih Lăn Dap Kngư – Krĭng dap kwar krah”, Hdră rang mdah dŭm mta bruă đưm leh anăn kdrăp čŭt hơô djuê ana, “Knhuah dhar kreh dŭm djuê ana Dhŭng Lăn Dap Kngư”. Êngao kơnăn, ăt hlăm hruê kăm dhar kreh Hiu čhưn ênguê Lâm Đồng lŏ mâo klei rang mdah tông čing Lăn Dap Kngư “Klei jak iêo mơ̆ng čư̆ čhiăng, klei bi lông đĭ seh amâo mâo k’ưn, hƀuê wĭt “Klei bi kuôl ung mô̆ mơ̆ng mnuih K’Ho”, “Knăm mơak mdiê ksă”…

Mbĭt hŏng dŭm mta bruă hlăm Hruê kăm Dhar kreh čar Lâm Đồng, knăm bi hdơr hruê djiê mtao Hùng thŭn anei ăt dưi mkŏ mjing ti wăl hiu čhưn ênguê drai Prenn Đà Lạt. Hluê si aduôn Nguyễn Thị Bích Ngọc, k’iăng khua kiă kriê knơ̆ng bruă dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê čar Lâm Đồng, grăp bruă dưi mkŏ mjing kluôm, djăp ênŭm klei čiăng mơ̆ng mnuih ƀuôn sang leh anăn phung tuê. Aduôn Nguyễn Thị Bích Ngọc, brei thâo:

“Ară anei dŭm mta bruă dưi mkŏ mjiñg hrăm mbĭt hlăm 12 kdriêk, ƀuôn prŏng hlăm čar. Hlăm wưng mkŏ mjing hruê kăm Dhar kreh ăt mkŏ mjing hdră bruă kđi čar mơ̆ng čar, anăn jing bi hdơr hruê djiê mtao Hùng. Thŭn anei mâo dŭm mta btuă bi lar boh tŭ dhar kreh, mnơ̆ng kriê pioh ti alŭ wăl čar. Kñăm dưi bi lar, đru kơ phung tuê, jing mnơ̆ng thơ̆nh phŭn kơ phung tuê hiu čhưn ênguê êjai hriê ti Đà Lạt, êjai hriê ti Lâm Đồng dưi ktuê dlăng”.

 

Nao hlăm knăm hdơr hruê djiê mtao Hùng ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak, Lê Văn Thông, ti ƀuôn hgŭm Thắng Lợi, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak lak brei thâo:

 

“Mkŏ mjing knăm hdơr kơ hruê djiê mtao Hùng kdrưh kơăm, jăk snăk. Jing mnuih ƀuôn sang Việt Nam, kâo ktưn hưn kơ knăm hdơr kơ hruê djiê mtao Hùng mâo knŭk kna mkŏ mjing, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl leh anăn dŭm anôk bruă kriê dlăng djăp mta bruă. Mnuih ƀuôn sang hơ̆k mơak leh anăn ư ai, nao ai hlăm bruă mnăm êa hdơr kơ hnoh, mprăp Knăm hdơr kơ hruê snei.”

 

Mâo lu bruă dhar kreh, klei mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng huă, klei hơ̆k mơak mâo mkŏ mjing hlăm hrue 30-4 lehanăn 1-5 ti Gia Lai srăng ba kơ mnuih ƀuôn sang lehanăn phung tue mâo mmông găl hrŏng ruah, hlăp mbul tui si čiăng hlăm dŭm hrue mdei.

Hŏng wưng mdei sui 5 hrue, snăn mnuih ƀuôn sang lehanăn phung tue mâo lu klei găl ruah anôk hlăp mbul, hiu čhưn ti lăn dap kngư Gia Lai. Mđrĭng hŏng hruê kkuh mơak hrue kwar Dhŭng mâo klei êngiê, hluh lir lăn čar hrue 30/4 lehanăn hrue mnuih ngă bruă hrue 1/5, ti ƀuôn prŏng Pleiku hŏng lu anôk jăk, hlăk dôk bi msiam êlan klông čiăng drông phung tue hriê čhưn; hlăm jih jang êlan klông bi kă yuôm ƀăng đrol, hla čhiăm gru, mjing leh ai êwa mtluk mtlak jăk siam hĭn leh sa wưng sui găn klei ruă tưp Covid-19. Êngao kơ dŭm anôk hlăp mbul, anôk dhar kreh - mjuăt asei mlei kkuh mơak hrue knăm prŏng hlăm djăp anôk jing tuôm hing ang leh msĕ si wăl tač bi hgŭm mguôp, war mnga Đồng Xanh, war mnga Diên Hồng jing leh anôk jăk nanao kơ phung tue hlăm čar lehanăn mơ̆ng êngao čar, kyuadah jing anôk jăk êdi hlăm klei hiu čhưn kơ êngao. Siu Hương, hriê mơ̆ng kdriêk Čư̆ Prông lač, knăm mơak thŭn anei, ñu srăng atăt hiu jih găp djuê truh kơ êa Nueng anôk anei jăk siam snăk, mâo anôk kơ găp djuê čhưn jăk, mâo anôk kơ găp djuê pô pơ̆ng nưh, mă up, mdei msăn:

“Hlăm knăm mơak hrue 30/4, 1/5 anei kâo iêo ba găp djuê nao hiu čhưn ti Êa Nueng, kyuadah tinei jing anôk jăk siam êdi khădah jing kbưi hĭn. Kâoăt čang hmăng anôk bruă djŏ tuôm lŏ bi mkra wĭt, čiăng mâo anôk hlăp mbul jăk siam hĭn, jŭm ênao Êa Nueng srăng jing anôk jăk kơ tue hiu čhưn mơ̆ng dŭm kdriêk să taih kbưi truh. Wưng knăm mơak hrue 30/4, 1/5 anei, ăt jing wưng čiăng kơ jih jang mnuih hlăm găp djuê thâo ti anôk ênao êa Nueng hlăm čar Gialai pô anei”./.

 

 Ti kdriêk Đăk Đoa, Êpul hgŭm phung ngă lŏ hma hlăm hrue mdei 30/4 lehanăn hrue 1/5, êpul hgŭm mkŏ mjing leh mkŏ mjing kơ ƀĭng hgŭm nao hlăm bruă mjuăt asei mlei čiăng mâo klei thâo bi mguôp. A lưng- knuă druh ƀĭng hgŭm phung ngă lŏ hma kdriêk Đăk Đoa brei thâo:

“Hlăm knăm bi hdơr kơ phung mtao Hùng Vương lehanăn hrue lăn čar mâo klei êngiê, mluh lir lăn čar (30-4), Êpul hgŭm phung ngă lŏ hma mkŏ mjing lu bruă hlăp mbul, mơak mñai ăt čiăng kkuh mơak kơ hrue bi kƀĭn prŏng Phung bi ala ƀĭng ngă lŏ hma kdriêk mâo klei tŭ jing, ƀĭng ngă lŏ hma mkŏ mjing msĕ si pah boh, hiu čhưn dhing, hlăp mơak... Mbĭt hŏng năn, lu ƀĭng hgŭm thâo mâo hĭn, nao hiu čhưn truh kơ Pleiku, Nha Trang hlăm wưng anei, hlăp mbul mơak mñai leh lu hrue suăi êmăn hriăm mjuăt. Gŏ sang kâo msĕ mơh, jing wưng čiăng atăt hiu phung hđeh nao hiu hlăp ti Pleiku, lehanăn nao kơ Quy Nhơn čiăng mdei msăn, hlăp mơak leh dŭm hrue suăi êmăn hlăm klei hriăm hră mơar”./.

 

 

VOV TAYNGUYEN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC