VOV4.Êđê- Knŏng dôk 3 hruê kăm srăng mkŏ mjing klei bi lông jih gưl tlâo. Ară anei, anôk bruă sang hră m’ar mtô bi hriăm dŭm čar hlăm krĭng Lăn dap kngư dôk mđĭ hdră hriăm mbŏ klei thâo kơ phung hđeh, mprăp jih jang bruă kơ Klei bi lông jih gưl tlâo ba wĭt boh tŭ dưn. Mbĭt hŏng anăn, dŭm alŭ wăl srăng mâo hdră đru prăk kăk kơ phung hđeh mâo klei hdĭp dleh dlan, phung hđeh mnuih djuê ƀiă h’ĭt ai tiê nao bi lông.

Ti Kon Tum, klei bi lông hriăm jih gưl 3 thŭn anei mâo êbeh 4.700 čô čih anăn bi lông. Ară anei, dŭm anôk bruă sang hră hlăm čar dôk lŏ bi hriăm mbŏ kơ hđeh sang hră. Čiăng lač djŏ kơ klei thâo grăp čô hđeh, Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hruiăm čar Kon Tum gĭt gai dŭm sang hră mkŏ mjing kơ jih jang hđeh sang hră adŭ 12 lông bi lông. Mơ̆ng klei tŭ ngă klei bi lông mơ̆ng hđeh sang hră mâo klei mblang, ksiêm dlăng čiăng hmaŏ mbŏ, mkra boh phŭn bi hriăm grăp klei hriăm đru hđeh ênưih păn kjăp klei thâo. Nai Nguyễn Tiến Định - Khua sang hră gưl 3 Trần Quốc Tuấn, wăl krah Đăk Hà, kdriêk Đăk Hà brei thâo:

“Sang hră dôk mkŏ mjing bi hriăm, êpul thơ̆ng  kơ bruă păn kjăp boh klei bi hriăm. Boh nik mđĭ bruă ksiêm dlăng hră mơar bi hriăm. Êpul nai mtô thơ̆ng kơ klei hriăm gĭt gai bi klă hŏng phung nai, Mbĭt anăn mkŏ mjing klei mă klei phung hđeh wĭt lač čiăng lông dlăng ngă djŏ klei čiăng leh ka, Truh hruê 30/6 sang hră bi leh kơ jih jang hđeh mprăp ai tiê srăng mŭt hlăm klei bi lông dưi mâo klei tŭ jăk hĭn”.

 Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm čar Kon Tum mĭn tĭng mkŏ mjing 12 anôk bi lông, hŏng 203 adŭ bi lông, 42 adŭ dôk guôn leh anăn mkăp. Čar ăt mâo leh hdră rơ̆ng êđăp ênang kơ hđeh krĭng taih kbưi hlăm hdră nao bi lông leh anăn anôk huă mnăm, đih đăm.

Ti Dak Lak, klei bi lông anei mâo 20 êbâo 455 čô hđeh čih anăn bi lông. Čar dăp leh 32 anôk bi lông hŏng 951 adŭ bi lông ti 15 kdriêk, ƀuôn prŏng, wăl krah. Ară anei, bruă sang hră leh anăn mtô bi hriăm alŭ wăl dôk kƀĭn bi hriăm klei thâo kơ hđeh sang hră. Ti sang hră gưl 3 Thực hành Cao Nguyên (ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt), giăm 300 čô hđeh adŭ 12 dôk nao sang hră grăp hruê hriăm bi lông. Adei Lê Minh Nguyệt, hđeh sang hră tinei brei thâo:

Êngao kơ mmông hriăm hlăm sang hră, kâo lŏ nao hlăm dŭm adŭ hriăm êngao sang hră, wĭt kơ sang kâo lŏ hriăm hjăn, ksiêm hriăm hlăm hla pŏk web”.

Ti sang hră gưl 2, gưl 3 Đông Du, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, bruă bi hriăm jih gưl 3 ăt dưi mđĭ hŏng 3 gưl hriăm: aguah, tlam, mmăt. Hŏng bruă mbha êpul hđeh hlue si êpul klei hriăm Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội, sang hră lŏ mbha phung hđeh hlue si klei thâo săng čiăng mâo hdră mtô bi hriăm bi djŏ guôp. Nai mtô Chu Thị Dạ Thảo, mtô Ngữ Văn brei thâo:

“Hlăm hdră pô mtô kơ hđeh sang hră leh anăn brei puăng kơ pô leh anăn bi brei puăng hdơ̆ng phung hđeh kyua hlue si klei mĭn jing sĭt hđeh thâo brei puăng klei bi lông srăng thâo ngă klei kčah hlăm klei bi lông”.

Sa hruê hriăm bi lông hriăm jih gưl 3 mơ̆ng hđeh sang hră gưl 2, gưl 3 Đông Du, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt-  Dak Lak.

Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm Daklak mtă kơ dŭm sang hră gưl 3 pral mkŏ mjing Hdră kčah, hrŏng ruah hdră bi lông djŏ guôp hŏng mta phŭn grăp klei hriăm leh anăn klei thâo hđeh sang hră. Hŏng phung hđeh mâo klei hriăm man dưn, awăt, nai mđĭ klei bi hriăm phŭn. Hŏng êpul hđeh hriăm thâo, sang hră bi hriăm mđĭ klei thâo đru hđeh bi mưng hŏng akŏ bi lông dleh hĭn. Phạm Đăng Khoa, Khua Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm Dak Lak lač:

"Hmei ktrâo lač leh kơ dŭm sang hră gưl 3 mkŏ mjing klei bi lông mơ̆ng klei bi lông mơ̆ng Knơ̆ng  bruă sang hră mtô bi hriăm čiăng mkŏ mjing klei lông bi lông leh anăn ksiêm dlăng hnơ̆ng jăk sang hră, Mbĭt anăn mơ̆ng klei tŭ anei mâo hdră kčah mkŏ mjing klei bi hriăm kơ hđeh. Rơ̆ng kơ hđeh păn kjăp klei thâo nao hlăm klei bi lông kơ anăp”.

Ti Dak Nông, klei bi lông anei mâo êbeh 6.870 čô bi lông, hlăm anăn mâo 1.580 čô hđeh mnuih djuê ƀiă. Hŏng bruă rơ̆ng kdrăp mnơ̆ng, leh anăn mprăp klei thâo kơ hđeh, alŭ wăl lŏ dơ̆ng mâo hdră êlan đru prăk kơ hđeh mâo klei hdĭp dleh dlan, phung djuê ƀiă hơĭt ai tiê bi lông. Phan Thanh Hải, K’iăng khua Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm Dak Nông brei thâo, thŭn anei, čar lŏ dơ̆ng ngă hdră êlan đru prăk kơ êbeh 300 êbâo prăk kơ grăp čô bi lông mâo klei hdĭp dleh dlan, hđeh mnuih djuê ƀiă, đru kơ hđeh hơĭt ai tiê bi lông:

“Êngao kơ bruă mtô bi hriăm hđeh snăn hmei lŏ dơ̆ng kčĕ kơ Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar kơ hdră bi lông hlăm boh sĭt ti alŭ wăl, rơ̆ng dŭm bruă êđăp ênang hlăm êlan klông găl ênưih kơ phung bi lông găn êrô. Boh nik hŏng phung hđeh jing anak čô mnuih djuê ƀiă, hđeh mâo klei hdĭp dleh dlan, snăn Knơ̆ng bruă sang hră mâo bruă klam ksiêm yap, bi kna prăk bi liê djŏ guôp čiăng kčĕ hưn hŏng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar mâo hnơ̆ng đru djŏ guôp, si ngă čiăng amâo mâo ôh hđeh lui bi lông kyua dleh dlan kơ klei hdĭp amâodah amâo mâo klei găl nao bi lông”.

Hŏng klei mprăp jăk kơ mnơ̆ng dhơ̆ng, mkŏ mjing bi hriăm bi jăk, klei bi hgŭm plah wah dŭm êpul bruă djŏ tuôm, Klei bi lông hriăm jih gưl 3 thŭn anei ti dŭm čar Lăn Dap Kngư srăng mâo klei tŭ jăk.

                                               Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă