Mđiă hlơr ka tuôm mâo, lăn čar hưn brei răng klei pui ƀơ̆ng dliê, mâo leh 18 čô djiê êka
Thứ hai, 08:27, 13/05/2024 VOV TAYNGUYEN VOV TAYNGUYEN
VOV4.Êđê- Mrâo êgao, ti Kon Tum. K’iăng khua knŭk kna Trần Lưu Quang gĭt gai leh Klei bi kƀĭn online kluôm ala kơ hdră kriê dlăng, răng mgang dliê lehanăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Hluê si klei hưn, klei pui ƀơ̆ng dliê ngă leh 12 čô djiê, 6 čô êka mbĭt anăn ba lu klei luič liê hlăm anôk bruă dliê kmrơ̆ng. K’iăng khua knŭk kna mtă kơ anôk bruă djŏ tuôm lehanăn dŭm alŭ wăl amâo dưi ngă ngơi, brei mâo hdră kčah ngă bruă răng mgang dliê lehanăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê kjăp hĭn.

Hluê si Phŭn bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang, thŭn 2023 leh anăn 4 mlan akŏ thŭn 2024, kyua mđiă ktang ka tuôm mâo, hlăm lăn čar mâo giăm 400 klei pui ƀơ̆ng dliê, hmăi giăm 1.200ha dliê, ngă klei hmăi prŏng kơ bruă duh mkra, hmăi kjham kơ wăl mnơ̆ng hdĭp. Boh nik, pui ƀơ̆ng dliê ngă leh 12 čô djiê, 6 čô êka. Hlăm lăn čar mâo hlăm brô 4.000 klei bi rai dliê, hmăi êbeh 1.200ha. Dŭm klei bi rai dliê mâo ti dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư, krĭng čư̆ čhiăng nah Dưr leh anăn kwar Dưr.

Nguyễn Hữu Tháp, k’iăng khua bruă sang čư êa čar Kon Tum brei thâo, jing čar mâo ênhă dliê êdrah prŏng hĭn ti krĭng Lăn Dap Kngư hŏng êbeh 552.000ha, bruă răng mgang dliê, gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê ti alŭ wăl tuôm hŏng lu klei dleh dlan. Dŭm hdră đru, hdră êlan, ngăn prăk kơ dŭm hdră dliê kmrơ̆ng leh anăn phung ngă bruă răng mgang dliê ka mâo klei hơĭt. Mbĭt hŏng lu alŭ wăl, čar Kon Tum dôk uêñ mĭn kơ boh klei hră tŭ yap carbon, čiăng mâo klei gĭt gai hluê ngă.

“Hră tŭ yap carbon dliê jing sa boh klei mrâo leh anăn anei dưi dlăng msĕ si ênoh prăk kjăp čiăng đru kơ alŭ wăl leh anăn phung pô dliê ngă bruă klam kriê dlăng, răng mgang dliê leh anăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Ƀiădah, mta phŭn anei ka mâo klei mtô klă nik čiăng hluê ngă. Akâo kơ knŭk kna, dŭm Phŭn, dhar bruă gưl dlông ksiêm dlăng, ksiêm duah ba mdah dŭm klei mtô čiăng hluê ngă, boh nik jing hdră čhĭ mnia, kriê dlăng – ba yua ênoh prăk anei.”

Blŭ gĭt gai klei kƀĭn trông, k’iăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang mñă klă, hlăm klei hriăm, hnơ̆ng luôm êyui dliê hlăm lăn čar jing 42%, ƀiădah ênhă hlăm boh sĭt ƀiă hĭn mkă hŏng klei čih. Hluê si hdră bhiăn ară anei, truh ti thŭn 2030 kơh dưi lŏ wĭt mkă, ƀiădah gưl dlông mâo leh hdră êlan jao kơ Phŭn bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang mkŏ mjing hdră êlan mkă hjăn kơ 5 čar krĭng Lăn Dap Kngư. Anei jing lông ngă ti sa alŭ wăl, dlăng kơ ênhă dliê djŏ msĕ mơ̆ hŏng hră mơar amâodah hơăi.

K’iăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang ăt mñă klă, thŭn anei klei bi mlih yan adiê ngă truh mđiă ktang ka tuôm mâo. Khădah wưng anei mâo leh hjan hnơ̆ng prŏng, klei kpĭ pui ƀơ̆ng dliê hrŏ ƀiădah ka năng čih yap kyua hnơ̆ng êa hjan ka lu, êjai dŭm klei hưn mơ̆ng anôk bruă đăo knăl yan adiê lač năng ai gưl mđiă hlơr amâo mâo hjan lŏ dơ̆ng sui hĭn. K’iăng Khua knŭk kna ăt mñă ktang, srăng mđĭ hĭn bruă dưn yua klei mrâo mrang hlăm bruă kriê dlăng, răng mgang leh anăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê. Hlăm boh sĭt ksiêm dlăng ti dliê knŭk kna mkuôm Čư̆ Mom Rây, kdriêk Sa Thây, čar Kon Tum aguah anei, k’iăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang čih yap dŭm klei kčĕ, klei mĭn mrâo, mbruă, khădah điêt ƀiădah mâo boh tŭ dưn, čiăng kơ dhar bruă dliê kmrơ̆ng hlăm lăn čar hluê hriăm:

“Ayŏng adei ngă 2 bruă kâo ƀuh kjăt êdi. Flycam ngă bruă răng mgang dliê. Tal 2 jing jăk hĭn, grăp čô knuă druh răng mgang dliê mâo sa phần mền hlăm đĭng blŭ, grăp čô srăng nao ênŭm 120km hlăm sa mlan, hlei amâo mâo djăp amâo mâo bi leh bruă klam, dlăng ênưih êdi. Dŭm klei anăn khădah điêt ƀiădah brei kơ diñu mă bruă jăk hĭn, hrô kơ bruă knang kơ knŭk kna, drei bi mlih klei mĭn srăng găl guôp hĭn.”

K’iăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang ăt hưn, knŭk kna dôk gĭt gai mkra mlih 4 hdră mtrŭn djŏ tuôm hŏng dliê. Hlăm klei ksiêm dlăng ti alŭ wăl, k’iăng Khua knŭk kna ƀuh bruă čih yap dŭm klei blŭ mguôp ăt ngă khă bi mâo. K’iăng Khua knŭk kna mñă kơ Phŭn bruă lŏ hma leh anăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang srăng bi mguôp hŏng dŭm alŭ wăl, dŭm Phŭn, dhar bruă bi leh, hưn mdah hŏng knŭk kna mkra mlih hdră mtrŭn. Hluê anăn, srăng mgaih msir lu boh klei kơ bruă kriê dlăng, răng mgang leh anăn gang mkhư̆ klei pui ƀơ̆ng dliê, boh nik jing mkŏ mjing boh tŭ bruă tuh mkra mơ̆ng dliê.

Hŏng dŭm alŭ wăl, k’iăng Khua knŭk kna Trần Lưu Quang mñă amâodưi ngă ngơi mang, luč klei răng, phung khua bruă Đảng, khua gĭt gai dŭm čar srăng mđĭ hĭn bruă klam pô ba anăp. Mbĭt anăn, srăng čŏng pô, hur har hĭn, amâo mâo knŏng čang guôn kơ ngăn prăk gưl dlông./.

VOV TAYNGUYEN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC