Sĭt yơh, nao ksiêm duah bi nik kơ hnơ̆ng ênoh mnuih mă bruă jing mnuih djuê ƀiă ti đa đa anôk bruă, êpul êya gưl čar, dŭm anôk thơ̆ng kơ bruă, snăn ƀuh jing ƀiă snăk, ka mâo hdră dăp bi knar ôh, klei hrŏng ruah, mjuăt bi hriăm, ruah mdưm knuă druh jing mnuih djuê ƀiă ti dŭm alŭ wăl, dŭm êpul êya amâo mâo klei bi knar, amâo mâo klei tŭ dưn... Mbĭt hŏng anăn amâo mâo djŏ ƀiă ôh, knuă druh, mnuih ngă bruă jing mnuih djuê ƀiă mâo mjuăt bi hriăm ênŭm leh, ƀiădah awăt êdu hlăm klei kiă kriê, klei thâo hlăm bruă amâo mâo kjăp.
Amĭ kkiêng hlăm sa gŏ sang mâo leh knhuah gru cách mạng, amĭ jing mnuih Xơ Đăng, ama jing mnuih djuê lar, Nguyễn Thị Liên, khua bruă Đảng kdriêk Đăk Hà, hŏng klei klă lač, mbĭt hŏng bruă mjuăt bi hriăm mơ̆ng dŭm gưl bruă Đảng, bruă sang čư̆ êa, knuă druh mnuih djuê ƀiă brei mâo klei gĭr hĭn:
“Boh sĭt kâo ƀuh, mâo leh đa đa knuă druh mnuih djuê ƀiă jing bruă klam lehanăn ai tiê mă bruă ka jih hnơ̆ng ôh, lehanăn djăl êdu ai. Lehanăn hnơ̆ng kjăp knuă druh dôk hlăm Êpul kiă kriê bruă Đảng kdriêk, mbĭt hŏng phung knuă druh mâo klei kjăp hlăm bruă kiă kriê hlăm dŭm bruă kđi čar, bruă duh mkra, dhar kreh kƀah klei knhêč hlam bruă. Knuă druh mnuih djuê ƀiă brei lŏ bi mâo klei thâo gĭr lu hĭn”.
Ti anăp bruă dôk čĭng hlăm klei mlih mrâo ară anei, klei lŏ mđĭ ênoh jing knuă druh mnuih djuê ƀiă, brei mâo wăt hnơ̆ng kjăp klei thâo hlăm bruă mơ̆ng mnuih djuê ƀiă ti čar Kon Tum jing leh klei dôk tui tiŏ yuôm bhăn êdi. Msĕ snăn ară anei ti anôk jing knuă druh mnuih djuê ƀiă kƀah snăn mđing mjuăt bi hriăm kjăp tinăn, msĕ si kơ klei thâo kiă kriê, thâo gĭt gai, ƀiădah boh sĭt ară anei, čiăng dưi ngă mđrăm mbĭt klei anei, lŏ lĕ hlăm mnuih djuê ƀiă kƀah klei găl mâo lŏ mjuăt bi hriăm čiăng mđĭ hnơ̆ng thâo kơ bruă knuă. Lê Viết Nam, K’iăng khua knơ̆ng bruă kiă kriê bruă knuă čar Kon Tum lač, jih jang klei gun kpăk anei bi pral yơh ruh mgaih:
“Ară anei hŏng hdră mtrŭn lehanăn hră mtrŭn klei ktrâo atăt knŏng mâo hŏng knuă druh mâo mjuăt bi hriăm thiăm mbŏ kơh dưi mâo klei đru. Bi mnuih mă bruă snăn khua kiă kriê anôk bruă anăn bi tĭng ênoh bi liê, tui si klei dưi pô. Bi tơdah khua kiă kriê bi liê ngăn prăk mơ̆ng anôk bruă, klei anei jing dleh yơh dưi ngă. Hlăm wưng leh êgao lu mnuih ngă bruă čŏng nao hriăm mă pô. Kyuadah ară anei hdră mjuăt bi hriăm, hŏng ya mta bruă ăt mâo hdră êlan bi hrŏng ruah, jing dôk djă yua hdră êlan mă bruă bŏ hŏng klei dleh dlan”.
Hlăm dŭm thŭn leh êgao, klei yuôm bhăn mơ̆ng bruă mkŏ mjing, kñăm čiăng bi mâo knuă druh mnuih mă bruă jing mnuih djuê ƀiă hlăm čar Kon Tum jing kbiă hriê mơ̆ng sang hră knŭk kna čiêm rông hđeh mnuih djuê ƀiă. Phung anak aneh mnuih djuê ƀiă hlăm čar mâo leh Đảng, Knŭk kna lehanăn bruă sang čư̆ êa alŭ wăl mjuăt bi hriăm rông ba mơ̆ng điêt. Ƀiădah tui si aduôn Y Ngọc, K’iăng khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum, kyuadah hdră êlan đru knŏng mil hŏng phung hđeh hriăm hră leh jih adŭ 12, kyuanăn tơdah phung hđeh lŏ mâo klei čiăng hriăm kơ dlông hĭn jing tuôm hŏng klei dleh dlan yơh hriăm gưl prŏng. Kyua mơ̆ng klei anăn, tơdah dưi lŏ dơ̆ng čuê hdră êlan đru kơ hđeh mnuih djuê ƀiă leh jih hriăm gưl knŭk kna ciêm rông:
"Čiêm rông hđeh hriăm hră truh jih adŭ 12 snăn phung hđeh kăn lŏ mâo klei dưi đĭ hriăm kơ dlông hĭn. Mâ đa phung hđeh nao hriăm leh gưl prŏng mâo sa thŭn, dlăng prăk hriăm yuôm đei mơ̆ng 25 - 30 êklăk prăk snăn phung hđeh amâo mâo djăp klei găl tui tiŏ ôh. Dah alŭ wăl tiŏ nao hriăm hŏng sa ênoh prŏng ăt kăn dưi mâo prăk bi liê rei. Gưl dlông, bruă kƀĭn ala ăt dôk ksiêm duah čiăng mâo hdră êlan đru hŏng hđeh mnuih djuê ƀiă hlăm krĭng dleh dlan dah nao hriăm gưl prŏng snăn năng đru tal êlâo, đru kơ phung hđeh hlăm prăk bi liê hriăm hră mơar mơ̆ng ênoh 20-30% jing digơ̆ pô, dŭm adôk knŭk kna srăng đru”.
Mrâo anei hlăm klei nao ngă bruă ksiêm kơ bruă hlue ngă hdră bhiăn hlăm bruă knuă druh mnuih ngă bruă jing mnuih djuê ƀiă, wưng thŭn 2016- 2023 ti čar Kon Tum, Y - Thanh Hà Niê Kđăm, Khua kiă kriê êpul gơ̆ng bruă djuê ana hlăm bruă kƀĭn ala mbĭt hŏng bruă čih pioh dŭm klei čar Kon Tum akâo kơ bruă mkŏ mjing knuă druh jing mnuih djuê ƀiă mâo leh mơh klei mñă:
“Čar lŏ dơ̆ng mđing iêo jak êpul knuă druh jing mnuih djuê ƀiă brei bi djŏ hŏng klei jing hlăm čar. Hlăm anăn mđing kơ bruă mjuăt bi hriăm hnơ̆ng thâo hlăm bruă, mâo klei kjăp hlăm bruă mjuăt bi hriăm klei blŭ mnuih djuê ƀiă, čiăng dưi dưn yua klei jĕ giăm hŏng mnuih djuê ƀiă, thâo săng kơ mnuih ƀuôn sang lehanăn mâo klei bi đru hŏng mnuih ƀuôn sang. Mđĭ hĭn klei thâo kiă kriê, mâo nanao klei ksiêm dlăng, ksiêm wĭt jih jang bruă hlue ngă hdră êlan mơ̆ng Đảng, Knŭk kna, mơ̆ng alŭ wăl hlăm bruă dăp mnuih ngă bruă jing mnuih djuê ƀiă”.
Čiăng dưi mâo phung knuă druh mnuih djuê ƀiă “jing mda asei hĭn lehanăn thâo kơ bruă hĭn” mđram mbĭt đru ruh mgaih klei dleh dlan, čar Kon Tum hlăk dôk ngă bruă hrŏng ruah, čuăl mkă, iêo mă bruă... tui si klei bhiăn hlăm klĕ klă mngač, mtăp mđơr, djŏ klă, mjing klei găl kơ phung knuă druh mnuih djuê ƀiă hơĭt ai tiê mjuăt hriăm lehanăn duh myơr kơ bruă knuă.
Bi klă klei mkŏ mjing, hrŏng ruah knuă druh mnuih mă bruă tui si klei khua gĭt gai Đảng Nguyễn Phú Trọng tuôm lač leh, knơ̆ng kñăm jing kơ klei mđĭ kyar, mơ̆ng bruă čuăn knơ̆ng djŏ tuôm kơ klei djiê hdĭp mơ̆ng bruă Đảng, kơ hdră êlan kiă kriê, mơ̆ng kluôm bruă Đảng čar Kon Tum hlăk ngă jăk jih jang hdră mtrŭn mơ̆ng Phŭn bruă kđi čar, kơ klei bi kƀĭn prŏng bruă Đảng djăp gưl tal 14, hlăm anăn kut kat mkŏ mjing êpul phung knuă druh mnuih mă bruă jing mnuih djuê ƀiă wưng thŭn 2025- 2030 lehanăn tă hdră hlŏng truh thŭn 2045 “mda asei hĭn êjai lehanăn mbruă hĭn êjai” čiăng kơ mnơ̆ ktang ƀăng jang kjăp./.
Viết bình luận