Thŭn 1960, hlăk mrâo 15 thŭn, mniê êra Xơ Đăng Y Buông, ti Đắk Tô, Kon Tum knă êsei djam rông knuă druh lĭng kahan hlăm krĭng phŭn krŭ kdơ̆ng. Truh thŭn 1965, mâo yua ñu nao knă êsei djam kơ Đại đội 1, Tiểu đoàn 304, knơ̆ng bruă kahan čar Kon Tum. Mơ̆ng klei anăn, ñu đuĕ hiu nanao hlăm gŭ êlan boh phao ktuang, găn lu boh čư̆ dlông, êa êlam, hŏng bruă nao knă êsei djam, nao gui êa. Y Buông lŏ bi hdơr:
“Hlăk 13 thŭn mâo klei ama mtă brei nao gui êsei, lehanăn atăt êlan kơ phung knuă druh cách mạng mŭt hlăm krĭng leh mâo mă. Leh mâo tŭ mă bruă kăp rông ba kahan ăt jing sa mta bruă dleh dlan. Dleh hĭn jing hlăk ênuk anăn kƀah braih snăk, pap kơ lĭng kahan kyua knŏng kreh ƀơ̆ng mă djăm dliê lehanăn hbei mtei đuič. Lehăn tơdah tuôm hŏng phung roh bi kih mnah bi rai, snăn bi blah êjai, lehanăn dôk knă êsei êjai”.
Mơ̆ng thŭn 1960 truh thŭn 1973, jing wưng mâo klei bi blah ktang phĭt ti dưr Lăn Dap kngư, čiăng kơ lĭng kahan mâo mnơ̆ng ƀơ̆ng, mâo ai tiê bi blah, Y Buông gĭr leh jih ai tiê pô, găn bi dưi klei dleh dlan, klei huĭ hyưt. Mâo mmông lĭng kahan jih leh braih, ñu nao mŭt hlăm kmrơ̆ng đăk êbŭng, tih hbei dliê, wĭt mkra mnơ̆ng ƀơ̆ng huă kơ lĭng kahan. Čiăng kơ gru êka mơ̆ng lĭng kahan, Y Buông trŭn nao hlăm êa mă kan hdang ba wĭt riă bur. Lehanăn grăp blư̆ ba êsei truh kơ kdrăn lĭng kahan dôk bi blah, ti krah boh phao dôk bi mtuh, čiăng mgang gŏ êsei, Y Buông mă leh asei mlei pô gang guôm hĕ huĭ kdah čuah êga boh tâo, amâo mâo uêñ ôh kơ asei mlei pô bŏ hŏng lăn boh tâo, adhan kyâo kdah:
“Mmông anăn amâo lŏ mâo klei mĭn lu ôh, knŏng pap kơ lĭng kahan dôk bi blah hlăm klei dleh dlan, huĭ hyưt, ƀiădah amâo mâo djăp êsei huă. Pô nao ba êsei kơ ayŏng adei dôk hlăm klei bi blah, snăn knŏng bi mĭn tơdah ayŏng adei amâo mâo djăp ếei huă, ti mâo ai bi blah roh, snăn ƀuôn sang pô êla mâo hĕ klei êngiê”.
Thŭn 1967, roh ksŭgn mblah kđông phŭn, Y Buông mbĭt hŏng 5 čô ƀĭng kahan bi mdjiê jih phung roh, hjăn Y Buông yua boh mtuh lehanăn phao cạc-bin bi mdjiê 4 roh. Hŏng boh tŭ dưn leh mâo anăn, thŭn 1973, aduôn Y Buông myun mâo knŭk kna jing jai Cộng hòa miền Nam Việt Nam mđup brei anăn knăl mpŭ mni "Pô jhŏng ktang mơ̆ng lĭng kahan yang ƀuôn”. Leh kơ anăn ñu mâo Đảng, Knŭk kna brei ñu đuĕ nao kơ dưr lŏ nao hriăm mjuăt ti sang hră mnuih djuê ƀiă gưl dlông ti čar Thái Nguyên. Mơ̆ng thŭn 1975 hlŏng truh kơ thŭn wĭt mdei hlăm thŭn 1980 ñu ngă bruă ti sang hră bruă lĭng kahan čar Gia Lai - Kon Tum. Thŭn 1976, Y Buông djŏ ruah jing pô bi ala bruă kƀĭn ala.
Ară anei dôk hdĭp hlăm sa boh sang điêt, ti tluôn knưng bi hdơr kơ klei mblah dưi Đăk Tô - Tân Cảnh, ti wăl krah Đăk Tô, kdriêk Đăk Tô, čar Kon Tum mbĭt hŏng anak mniê ñu ngă bruă ti anôk bruă mdrao mgŭn kdriêk, snăn Mniê pô jhŏng ktang Y Buông mâo tŭ mă nanao klei mđing uêñ mơ̆ng ƀĭng kahan, lehanăn dŭm gưl bruă Đảng, bruă sang čư̆ êa alŭ wăl. Nguyễn Tờ Quốc Việt, K’iăng khua anôk bruă mnuih ngă bruă, phung knap mñai kdriêk Đăk Tô, lač:
“Hlăm dŭm thŭn êgao, bruă sang čư̆ êa mâo klei mđing êdi hŏng Y Buông lehanăn găp djuê ñu. Bruă sang čư̆ êa đru mdơ̆ng brei leh sang dôk kơ ñu. Hlăm grăp wưng knăm mơak, tết hat grăp thŭn dŭm êpul ngă bruă mơ̆ng gưl dlông, mơ̆ng čar, kdriêk dŭm êpul êya nao bi čuă êmuh mđĭ ai ñu sơăi”.
79 thŭn hdĭp, hŏng 61 thŭn Đảng, khădah klei suaih pral grăp thŭn dơ̆ng toh hroh, ƀiădah pô jhŏng ktang lĭng kahan yang ƀuôn Y Buông ai tiê ăt dôk trơ̆ng nanao êlah pui cách mạng. Đinh Công Bình, khua bruă êdam êra kdriêk Đăk Tô, brei thâo, grăp blư̆ phung mda asei mkŏ mjing bruă wĭt kơ phŭn agha, nao hlăm bruă mjuăt bi hriăm knhuah gru cách mạng… knŏng mâo asăp iêo akâo Y Buông tŭ ư mtam nao mđĭ ai. Ñu jing leh klei lŏ mđĭ ai, jing boh kdrŭt kơ phung hđeh mda asei ti alŭ wăl, hriăm hriăm lehanăn hlue ngă:
“Grăp blư̆ truh mlan 7 grăp thŭn amâodah hlăm dŭm hrue bi hdơr mơ̆ng ƀuôn sang mơ̆ng lăn čar, snăn phung mda asei Đăk Tô mkŏ mjing yơh lu bruă ngă, hlăm anăn mâo klei lŏ bi yăl dliê kơ pô jhŏng ktang jing mniê lĭng kahan yang ƀuôn Y Buông. Hmư̆ ñu lŏ wĭt yăl dliê kơ klei bi blah, yăl dliê kơ boh tŭ dưn pô mâo leh hlăm ênuk bi blah, čiăng mtrŭt phung mda asei hlăk ai tui hriăm kơ ai tiê, kơ knhuah cách mạng, mơ̆ng anăn lŏ mjuăt bi hriăm kơ knhuah hdĭp, brei mâo klei thâo kreh kruiñ hriăm mjuăt, čiăng dưi rŭ mdơ̆ng bruă duh mkra hlue ênuk mrâo mrang mđĭ kyar lăn čar”.
Mlan 7, mlan hdơr knga kơ phung jhŏng ktang, kahan êka êkeh, phung djiê êngiă, mnuih mâo bruă tŭ dưn hŏng cách mạng, ti kdriêk Đăk Tô lehanăn hlăm čar Kon Tum mâo ngă leh lu mta bruă jing hdơr knga tla ai. Klei yăl dliê kơ dŭm thŭn mlan bi blah ktang phĭt, hŏng mniê pô jhŏng ktang Y Buông hŏng gŏ êsei rông kahan ti kdrăn mblah Lăn Dap Knga lŏ mjhĭt m’uăt msĕ si lŏ čuê nanao hlăm thŭn mlan./.
Viết bình luận