A Thit 70 thŭn leh ƀiădah ăt đru kơ anak čô hŏng bruă grăp hruê răng kbao 4 drei hlăm gŏ sang. A Thit yăl dliê: Mơ̆ng 1 drei kbao ana blei ngă mjeh, leh 7 thŭn anei mâo leh êpul kbao 4 drei. Anăn jing ka yap ôh knhal jih thŭn dih ñu čhĭ leh sa drei kbao knô 22 êklăk prăk, thiăm mbĭt anăn brei anak êkei rŭ mdơ̆ng sang dôk. Ñu dôk hŏng dua čô ung mô̆ anak êkei leh anăn 3 čô čô. Hŏng 5 sao lŏ, 2 ha lăn pla hbei ƀlang leh anăn 1,5 ha kphê, gŏ sang ñu tlaih ƀun kjăp. Êlâo dih knŏng ngă mdiê hma, djŏ yan snăn djăp braih huă grăp thŭn. Ƀiădah djŏ thŭn amâo myun, amâodah ŭn dliê bi rai snăn amâo mâo êsei huă ôh. Mơ̆ng leh ngă lŏ, amâo djŏ knŏng djăp braih huă grăp thŭn ôh ƀiădah lŏ pioh rông mnơ̆ng. Hrui wĭt mơ̆ng  đang hblei ƀlang leh anăn đang kphê grăp thŭn mkăm pioh giăm 50 êklăk prăk. Knhal jih thŭn 2022 gŏ sang dưi mkra leh sa boh sang mtih xi măng, čuôr tôl mâo ênoh 120 êklăk prăk. A Thit brei thâo:

          Prăk hrui wĭt mơ̆ng bruă duh mkra gŏ sang hmei ară anei đĭ leh lu mkă hŏng êlâo. Gŏ sang kâo leh anăn lu gŏ sang mkăn tlaih ƀun leh. Kyua mâo klei mđing dlăng bi liê mơ̆ng knŭk kna kơ ana mjeh, êđai mjeh anăn klei hdĭp hơĭt kjăp. Jih jang mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn hmei amâo mâo hlei pô bi rai dliê ngă hma ôh”.

           A Nâng brei thâo, 10 thŭn êgao ñu hŏng 8 čô mkăn ti alŭ Măng Kênh, să Đăk Man mă 230 ha dliê čiăng kriê dlăng răng mgang. Thŭn 2022 mrâo êgao, ênoh prăk tla kriê dlăng răng mgang dliê tla kơ êpul jing 91 êklăk 200 êbâo prăk. Sa hruê nao suang dlăng dliê, grăp čô dưi tla 180 êbâo prăk, ênoh adôk pioh hlăm keh êpul êya, yua hlăm bruă mbĭt msĕ si: mkra mđĭ sang dhar kreh, mkra êlan klông leh anăn blei ŭn, braih điŏ kơ jih ƀuôn hrăm mbĭt mơak mñai hlăm dŭm hruê Tết. A Nâng bi mklă, 5 thŭn hŏng anei amâo mâo ôh hlei pô hlăm ƀuôn nao koh dliê ngă hma.

          Kâo hgŭm hlăm êpul răng mgang dliê giăm 10 thŭn leh. Ară anei sa hruê kăm hmei nao ksiêm dlăng dliê sa blư̆. Mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn amâo mâo ôh hlei pô bi rai dliê ngă pưk hma ôh. Jih jang phung hlăm êpul êya thâi săng jăk bruă răng mgang dliê anăn amâo mâo pô druôm ôh kyâo dliê, ksĭng mmiă lăn dliê.”

          Ƀuôn Măng Kênh, să Đắk Man mâo 171 gŏ êsei êbeh 600 čô mnuih. Hŏng bruă ngă  lŏ, pla giăm 100 ha hbei ƀlang, jih ƀuôn mâo 130 ha kphê mnia blei. Kbao, êmô hlăm ƀuôn đĭ truh giăm 150 drei. Êlâo thŭn 2015, ênoh gŏ êsei ƀun hlăm ƀuôn mâo 54%, ară anei hrŏ leh ti gŭ 10%, knŏng adôk 16 gŏ êsei. Hlue si A Dứa, khua ƀuôn Măng Kênh, wăl dliê êpul êya răng mgang dliê djŏ guôp čiăng mđĭ kyar dŭm mta ana êa drao mâo ênoh yuôm bruă duh mkra msĕ si: mnga pôk kim tuyến, sâm hruê̆ leh anăn sâm Ngọc Linh. Ƀiădah čiăng mđĭ kyar dŭm mta ana anei, brei mâo sa phŭn prăk prŏng čiăng blei asăr mjeh, ana mjeh. Klei anei êgao hnơ̆ng klei dưi mơ̆ng mnuih ƀuôn sang.

“Hmei akâo kơ Knŭk kna mđing dlăng hĭn, pŏk mlar thiăm ênhă phăn jao čiăng mđĭ thiăm prăk hrui wĭt kơ mnuih ƀuôn sang. Tal dua jing ti gŭ êyui dliê snăn mjing klei găl kơ mnuih ƀuôn sang čiăng kơ diñu mđĭ kyar dŭm mta ana êa drao. Brei mđing hĭn kơ mnuih ƀuôn sang hlăm ƀuôn mâo klei găl čiăng mđĭ kyar bruă duh mkra gĭr ktưn tlaih ƀun kjăp.”

          Đăk Glei mâo 150 êbâo ha dliê, hnơ̆ng luôm dliê tinei lu snăk, truh  71,14%.  Ti kdriêk Đăk Glei mâo 247 gŏ êsei ti 38 êpul êya mnuih ƀuôn sang phăn jao răng mgang 6.400 ha dliê, hlăm anăn ênhă lăn dliê mâo 5.600 ha. Nguyễn Sĩ Phương, K’iăng Khua Anôk bruă dliê kmrơ̆ng kdriê Đăk Glei brei thâo: Bruă phăn jao dliê dưi lăm lui klei êdu kƀah hlăm bruă răng mgang dliê, gru hmô anei đru bi hrŏ ênoh leh anăn hnơ̆ng ngă soh klei bhiăn kơ dliê kmrơ̆ng. Dŭm klei bi rai dliê, ksĭng mmiă lăn dliê ti alŭ wăl hrŏ lu.

          “Mơ̆ng leh dưi dưn hdră răng mgang dliê snăn klei mnuih ƀuôn sang thâo săng dưi mđĭ. Ară anei snăn mâo dŭm klei dleh dlan hlăm bruă răng mgang dliê ,ăt mâo mơh klei đru kơ klei hdĭp mda mnuih ƀuôn sang tơdah diñu hgŭm hlăm bruă phăn jao răng mgang dliê, hơĭt ai tiê hŏng dliê ăt adôk kƀah. Hŏng mnuih djuê ƀiă tinei arăng čiăng mbĭt hŏng dliê, klei duh ƀơ̆ng hŏng dliê snăn knŭk kna ăt brei mâo hdră msir, hdră êlan čiăng kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ klei hdĭp mda mguôp hŏng dliê. Ară anei mnuih ƀuôn sang čang hmăng knŭk kna mâo sa ênoh duh bi liê kơ mnuih ƀuôn sang čiăng arăng pla dliê, amâodah pla dŭm mta ana djŏ guôp hŏng alŭ wăl, ba klei tŭ dưn bruă duh mkra yuôm hĭn, hơĭt kjăp klei hdĭp mda.”