Mnuih ngă bruă bi mdoh wăl hdĭp mda ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt
Thứ ba, 08:44, 21/05/2024 VOV Tây Nguyên VOV Tây Nguyên
VOV4.Êđê- Leh sa yan bhang thu krô ktang, dŭm alŭ wăl ti krĭngLăn dap kngư lŏ mjêč mdrơ̆ng hŏng klei adiê hjan angĭn êbŭ. Ti ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak mâo hnơ̆ng ana kyâo mtah mda lu êdi mơ̆ng kluôm ala, êpul mă bruă kriê dlăng ana kyâo mtah krĭng ƀuôn prŏng dôk mjêč mă bruă, dlăng kriê, krŭ wĭt đang mnga, kdrăn rơ̆k mda lehanăn gang mkhư̆ klei êbuh ana kyâo. Klei khăp kơ bruă, jih ai tiê hŏng ana kyâo mtâo – rơ̆k ktơ̆k – mnga, dôk đru mguôp mjing sa krĭng ƀuôn prŏng siam, mâo dliê hlăm ƀuôn prŏng lehanăn ƀuôn prŏng hlăm dliê, mđĭ boh tŭ yuôm lăn êa, wăl hdĭp mda lehanăn klei jăk siam bruă duh mkra.

Hlăm ênai măi awă leh anăn lu mnuih găn êrô, 5 čô ngă bruă mơ̆ng Knơ̆ng bruă wăl krah Dak Lak dôk khăt bi đŭt ana kyâo prŏng ktuê êlan ti êlan Mai Hắc Đế, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt. Êdeh ngă bruă mbĭt hŏng kngan yŏng 25 met, ksuă jih hnơ̆ng čiăng mđĭ dua čô ngă bruă kơ dlông, khăt dŭm kdrêč adhan leh anăn mtrŭn kơ gŭ ktuê êlan. 3 čô dôk kơ gŭ ngă bruă kăp răng, dăp dŭm adhan kyâo kơ êdeh. Leh giăm 3 mmông mă bruă, pô ngă bruă Trần Văn Tuyến mbĭt hŏng phung mă bruă mkăn dưi khăt sa bĕ phŭn kyâo mơ̆ng 30m jing 15m. Asei mlei bŏ hŏng êa hŏ hang leh anăn bŏ dah kyâo, ayŏng Tuyến brei thâo:

Bruă hmei kreh mă jêñ jêñ hlăm thŭn. Ƀiădah êlâo kơ wưng adiê hjan hlĭm jing lu hĭn, srăng khăt đŭt ƀiă dŭm ana kyâo dlông. Bruă hmei kreh mă kơ dlông, hŭi hyưt êdi, kyuanăn êjai mă bruă mâo klei răng êdi.

Tơdah phung mă bruă msĕ si ayŏng Trần Văn Tuyến mă bruă jih thŭn hlăm klei hŭi hyưt, čiăng mâo klei suaih pral leh anăn klei jhŏng mbĭt hŏng klei răng. Bi hŏng phung mă bruă ti 4 êpul war mnga mơ̆ng Êpul ana kyâo mtah, knơ̆ng bruă wăl hdĭp mda Dak Lak jih thŭn mlan mă bruă hŏng dŭm anôk pla mnga, rơ̆k tơ̆k. Mbĭt hŏng phung mniê răng kriê rơ̆k ktuê êlan leh anăn anôk gang êlan dơ̆ng Võ Nguyên Giáp, amai Trần Thị Nga brei thâo: Hlăm êpul mâo 20 čô dôk guiñ guiñ mă bruă ti êlan anei mâo leh sa mlan, bruă knuă dôk lu sơnăk. Boh nik, mơ̆ng mâo hjan 1 hruê kăm êlâo, rơ̆k čăt đĭ hmar sơnăk, mnuih mă bruă kuai grăp anôk hlăm ênhă dŭm pluh ha:

Msĕ anôk anei, rơ̆k pla mơ̆ng thŭn dih truh kơ ară anei mâo sơnei, kyua adiê không. Ƀiădah leh mâo hjan rơ̆k čăt đĭ hmar êdi. Mă bruă nanao, rơ̆k amâo mâo čiăng čăt đĭ, rơ̆k pô pla amâo mâo ƀuh đĭ. Tơdah arăng mă bruă hlăm hma krih êa drao leh. Ƀiădah anei jing êlan dơ̆ng, amâo dưi krih êa drao. Jih jang mă hŏng kngan yơh.

Ƀuôn Ama Thuôt jing sa hlăm dŭm ƀuôn prŏng mâo hnơ̆ng ana kyâo lu hĭn hlăm lăn čar, hŏng hlăm brô 26 êbâo phŭn kyâo, mâo 17,4 m2/sa čô. Mâo anôk pla mnga dŭm êtuh ha leh anăn dưi kriê dlăng jăk êdi, ana mnga dưi khăt mâo rup leh anăn boh mnga siam, mâo klei hâo hưn dhar kreh hƀuê ênuk krĭng lăn. Mbĭt hŏng lu mnuih êbat jơ̆ng ti war mnga giăm sang, Trần Đức Hoà, ti ƀuôn hgŭm Tân Thành lač, ana kyâo mtah Ƀuôn Ama Thuôt ăt jing sa boh tŭ dưn kơ mnuih ƀuôn sang, ñu ƀuh ana kyâo ti ƀuôn prŏng pô jing siam hĭn:

 “Mnuih ƀuôn sang mâo anôk mjuăt asei mlei, anak čô hlăp lêñ, mâo mmông mdei msăn leh mă bruă knuă. Kâo nao leh lu anôk ƀiădah ƀuh Ƀuôn Ama Thuôt mâo ana kyâo siam hĭn”.

Hluê si hdră čuăl mkă truh ti thŭn 2030, tă hdră truh ti thŭn 2050 mrâo mâo bruă sang čư êa čar Dak Dak ba mdah, Ƀuôn Ama Thuôt srăng dưi pŏk mlar truh êbeh 500km2, mkă hŏng 377km2 ară anei, mbĭt anăn tui tiŏ mta kñăm mkŏ mjing ƀuôn prŏng mtah, thâo mĭn leh anăn knhuah gru, hlăm dliê mâo ƀuôn prŏng, hlăm ƀuôn prŏng mâo dliê. Nguyễn Trung Hiếu, khua êpul ana kyâo mtah, knơ̆ng bruă wăl hdĭp mda Dak Lak brei thâo, anôk bruă ară anei mâo êbeh 250 čô mnuih mă bruă hŏng dŭm kdrăp yua, êdeh êdâo mrâo mrang. Êngao kơnăn, lu mnuih mă bruă khăp kơ bruă, kreh kriăng, mâo klei hriăm, kyuanăn ênŭm ai dưi bi leh dŭm hnơ̆ng čuăn mtah mơ̆ng ƀuôn prŏng:

Phung ayŏng adei čŏng mjuăt pô, čiăng dưi mkŏ mjing wăl siam. Bi hŏng phung mrâo mŭt mă bruă, mâo nanao phung mtô brei, mă bruă sui srăng mâo klei thâo.

Mơ̆ng thŭn 2011, Ƀuôn Ama Thuôt dưi tŭ yap jing sa hlăm 10 ƀuôn prŏng mtah, doh hĭn ti Việt Nam. Truh kơ ară anei, krĭng phŭn kphê dưi đĭ kyar ti hnơ̆ng mrâo. Êa mil mtah mơ̆ng ƀuôn prŏng lŏ dưi bi lar, bi kpal, siam kyua phung ngă bruă mtah khăp kơ bruă knuă.

VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC