VOV4.Êđê- Ti kdriêk Nam Trà My, čar Quảng Nam, mâo sa wăl dliê krưh kơăm, mnuih ƀuôn sang krĭng čư̆ čhiăng mâo anăn pia jing “Wăl dliê Năm Công”. Anei jing anôk phŭn bruă krŭ kdơ̆ng Krĭng wăl V, ti gŭ klei gĭt gai mơ̆ng khua bruă Đảng krĭng wăl V dưi bi leh tŭ jing hdră bruă hƀuê ênuk hlăm wưng klei bi blah Mi (1959-1964). Phŭn kčưm hluê ngă hdră êlan mơ̆ng Cách mạng miền Nam hlăm dŭm thŭn 1960. Hdơr nanao klei đru mguôp mơ̆ng Võ Chí Công, mnuih ƀuôn sang jing mnuih djuê ƀiă ti nei hrăm mbĭt răng mgang wăl dliê anei, kriê pioh dŭm mta hƀuê ênuk hlăm dŭm thŭn mlan klei bi blah.

            Truh ti kdriêk krĭng čư̆ čhiăng Nam Trà My, čar Quảng Nam, lu mnuih bi kngăr ti wăl krah kdriêk mâo sa wăl dliê hrông prŏng 30ha, dưi răng mgang msĕ si kluôm dhuôm. Mơ̆ng ƀăng jang Wăl mnơ̆ng kriê pioh hƀuê ênuk ala čar mlir Anôk bruă Đảng V leh anăn Anôk bruă kahan krĭng wăl V êbat jơ̆ng êbeh 30 mnĭt đĭ čư̆ nao ti sang kkuh kơ Khua Êpul gơ̆ng Knŭk kna Võ Chí Công, ară anei ƀuh ti ală mta lu ana kyâp prŏng êbeh sa êtuh thŭn, boh prŏng mơ̆ng 4-5 čô kmiêk. Wăl dliê anei tuôm mgang phung knuă druh, lĭng kahan Anôk bruă Đảng krĭng wăl V hlăm wưng bi kdơ̆ng hŏng Mi. Amai Hồ Thị Hạ, ti alŭ 2, să Trà Mai, kdriêk Nam Trà My, čar Quảng Nam brei thâo, mơ̆ng hlăk điêt, grăp blư̆ nao ti dliê Năm Công, amĭ ama ñu mtă bi nik amâo dưi bi rao ôh sa ƀĕ ana kyâo điêt amâodah prŏng. Amâo čiăng mâo dŭm klei kčah mtrŭn hdră bhiăn răng mgang dliê ôh, dŭm ênuk phung ƀuôn sang Nam Trà Mi bi hâo hưn bruă klam răng mgang wăl dliê yuôm bhăn anei.

        “Dliê anei mơ̆ng Năm Công, diñu amâo druôm ôh anăn pô ăt kăn druôm mơh, amâo mâo ôh pô nao hlăm dliê ƀiădah amâo jhŏng djă dhŏng, kgă ôh. Hmei knŏng nao pĕ djam amâo jhŏng nao bi rai dliê ôh, kăn jhŏng koh ana kyâo rei.”

Wăl dliê yuôm bhăn mâo mnuih ƀuôn sang krĭng čư̆ čhiăng pia “Wăl dliê Năm Công” prŏng 30 ha

Thŭn 1959, krĭng čư̆ čhiăng Nước Là hlăm să Trà Mai, kdriêk Nam Trà My mâo Anôk bruă Đảng krĭng V ruah ngă anôk tal êlâo hŏng anăn pia jing Anôk bruă Đỗ Xá. Hlăm wưng anei, Võ Chí Công –  Khua dlăng bruă Đảng anôk bruă V wĭt hdĭp tinei čiăng gĭt gai bruă krŭ kdơ̆ng. Khua dlăng bruă Đảng krĭng wăl V gĭt gai phung knuă druh, lĭng kahan leh anăn iêo jak mnuih ƀuôn sang bi rai klei kpĭ, pŏk mlar anôk krŭ kdơ̆ng krĭng čư̆ čhiăng, mđĭ ktang bruă trŭn ti dap mnai, mđĭ êpul kahan, pŏk mlar anôk bruă. Ti gŭ klei gĭt gai mơ̆ng Võ Chí Công, êpul lĭng kahan leh anăn mnuih ƀuôn sang Anôk bruă Đảng krĭng wăl V hlue ngă leh tŭ dưn Hdră mtrŭn mrô 15 (1959) mơ̆ng Anôk bruă Đảng gưl dlông gưl II, đru pŏk êlan kơ klei bi kdơ̆ng mtlaih êngiê kwar Dhŭng, hluh lir lăn čar.

Khua Êpul gơ̆ng Knŭk kna Võ Chí Công hlăm sa blư̆ nao čhưn hŏng mnuih ƀuôn sang kdriêk Nam Trà Mi, čar Quảng Nam

Hồ Văn Ni, Khua Knơ̆ng bruă Sang čư̆ êa hđăp kdriêk Nam Trà Mi, tuôm mâo wưng bi blah ti gŭ klei gĭt gai mơ̆ng Khua dlăng bruă Đảng krĭng V Võ Chí Công lŏ hdơr, dŭm thŭn mlan bi blah ti anôk krŭ kdơ̆ng Nước Là, Võ Chí Công, hlăk anăn hŏng anăn iêô Võ Toàn jih ai tiê tŭ klei dleh dlan hŏng mnuih ƀuôn sang, mâo mnuih ƀuôn sang dŭm djuê ana khăp, bi đru. Hồ Văn Ni yăl dliê: Võ Chí Công khăng nao ti ƀuôn sang iêô jak leh anăn hrăm mbĭt ngă bruă pla mjing hŏng mnuih ƀuôn sang, rơ̆ng đru nah tluôn kjăp kơ bruă krŭ kdơ̆ng.

“Dliê anei jing anôk awa Năm Công tuôm hdĭp mda tinei čiăng iêô jak mnuih ƀuôn sang hgŭm krŭ kdơ̆ng, kyua anăn grăp blư̆ hriê hŏng Anôk kriê pioh   krĭng wăl V snăn grăp čô hdơr kơ awa Năm Công, hdơr kơ dliê Awa Công. Mơ̆ng leh bi ktlah kdriêk Trà My, hmei gĭt gai, iêô jak mnuih ƀuôn sang amâo dưi bi rai dliê, amâo dưi ngă hma. Răng mgang dliê êjai, răng mgang anôk kriê pioh anei êjai čiăng kơ anak čô êdei anei hdơr nanao kơ hƀuê ênuk.”

Wăl dliê dưi răng mgang jăk

 Êdei thŭn 1964, krĭng mtalih êngiê dưi pŏk mlar, Anôk bruă Đảng wăl V nao ti krĭng Nước Oa, să Trà Tân, kdriêk Bắc Trà My, čar Quảng Nam ƀiădah wăl dliê Năm Công ăt mâo mnuih ƀuôn sang Nam Trà Mi răng mgang. Thŭn 2003, kdriêk Nam Trà My akâo kơ Phŭn bruă Dhar kreh - mjuăt ktang asei mlei hiu čhưn ênguê tŭ yap Wăl mnơ̆ng kriê pioh hƀuê ênuk Anôk bruă Đảng leh anăn Anôk bruă lĭng kahan krĭng wăl V jing Wăl kriê pioh hƀuê ênuk ala čar. Hlue si Nguyễn Văn Cẩn, Khua Anôk bruă hâo hưn mtô mblang bruă Đảng kdriêk Nam Trà My, mơ̆ng wăl dliê Năm Công, mnuih ƀuôn sang Nam Trà My ƀrư̆ thâo săng hĭn kơ hnơ̆ng yuôm bhăn mơ̆ng bruă răng mgang dliê. Truh ară anei, ênoh ênhă dliê hrông mơ̆ng Nam Trà My êbeh 43 êbâo ha, mâo êbeh 62% ênoh ênhă dliê ti alŭ wăl.

“Mnuih ƀuôn sang ƀuh dưi krơ̆ng wăl dliê Năm Công dôk hrông snăn jing dưi răng mgang wăl hdĭp mda dliê mơ̆ng jih kdriêk Nam Trà My. Ară anei hmei dưi bi lar jih jang dŭm să mkăn lŏ dơ̆ng krơ̆ng kjăp wăl hdĭp mda kyua anăn kdriêk Nam Trà Mi dưi mđĭ kyar ana Sâm Ngọc Ling.”

 Hlăk dôk hdĭp, Khua Êpul gơ̆ng knŭk kna Võ Chí Công bi mĭn nanao kơ klei hdĭp mnuih ƀuôn sang ti kdrăn mblah đưm. Klei bi blah êgao giăm 50 pluh thŭn leh, dŭm kdrăn dliê hrông tuôm mgang lĭng kahan, mdăp phung knuă druh krŭ kdơ̆ng ară anei ăt dưi răng mgang, klei hdĭp mnuih ƀuôn sang krĭng čư̆ čhiăng dưi mđĭ lu kyua pla dŭm mta ana êa drao ti gŭ êyui dliê. Nguyễn Thanh Hồng, Khua Knơ̆ng bruă Dhar kreh, mjuăt asei mlei leh anăn hiu čhưn ênguê čar Quảng Nam brei thâo, alŭ wăl srăng mă gru hmô kriê dlăng, răng mgang wăl dliê Năm Công mjing gru hmô čiăng bi lar kơ dŭm alŭ wăl krĭng čư̆ čhiăng čar Quảng Nam.

Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă