VOV4.Êđê - Hluê ngă Hdră mtrŭn mrô 11/NQ-CP mơ̆ng knŭk kna kơ hdră lŏ krŭ wĭt lehanăn mđĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn. Knơ̆ng prăk đru ba yang ƀuôn čar Dak Lak dôk mđing kơ bruă mtrŭt mđĭ hdră mkăp prăk brei čan hŏng ênoh prăk mnga hdjul truh kơ mnuih ƀun lehanăn mnuih knŭk kna dlăng ba. Mơ̆ng anăn, đru kơ mnuih ƀuôn sang hgao klei dleh dlan, pral bi h’ĭt klei hdĭp, đru rơ̆ng kjăp klei êđăp ênang ala ƀuôn, mtrŭt mđĭ klei lŏ krŭ wĭt lehanăn mđĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn leh sa wưng hmăi mơ̆ng klei ruă Covid 19.

Mlan 3 thŭn 2022, dưi lĭng čan 10 êklăk prăk mơ̆ng hdră đru kơ hđeh sang hră blei măi tính hŏng gŏ sang, ayŏng Nguyễn Thuấn, ti alŭ 2, wăl krah Ƀuôn Trâp, kdriêk Krông Ana blei mtam sa boh laptop kơ anak êkei dôk hriăm adŭ 7. Ayŏng Thuấn mơak sơnăk kyua klei anei dưi mjưh leh klei anak êkei ñu mañ nanao đĭng blŭ ama čiăng hriăm online. Ară anei klei ruă tưp mâo leh klei hrŏ, ƀiădah laptop anăn ăt dôk yuôm bhăn kyua anak ñu thâo yua leh lu app hriăm online mkăn. Ayŏng lač, hdră đru kơ hđeh sang hră lĭng čan blei măi tĭnh djŏ guôp êdi hŏng dŭm gŏ sang dôk kƀah prăk kăk: “Ară anei hmei čan 10 êklăk prăk, grăp mlan knŏng tla mă 10 êbâo đuč, hruê mmông lĭng čan knŭk kna bi kčah jing 36 mlan, hlăm anăn 6 mlan srăng tla sa blư̆. Kâo mĭn lu gŏ sang dôk mâo klei dleh dlan srăng nao lĭng čan ênoh prăk anei, jing jăk găl êdi kơ gŏ sang”.

Ăt dưi lĭng čăn ênoh prăk hluê si hdră mtrŭn mrô 11, ayŏng Nguyễn Nam Giang ti kdriêk Krông Ana brei thâo: Hŏng ênoh prăk ba wĭt mơ̆ng ung mô̆ ñu ară anei, čiăng mkuôm rŭ mdơ̆ng sang dôk ăt jing sui mơh. Kyuanăn, leh hmư̆ klei hâo hưn kơ hdră brei čan mnga hdjul hluê si hdră mtrŭn mrô 11 mơ̆ng knŭk kna, ayŏng ngă mtam hră mơar lĭng čan 450 êklăk prăk, knar hŏng 50% ênoh prăk rŭ mdơ̆ng sang, prăk mnga knŏng 4,8% hlăm sa thŭn. Kyua dưi lĭng čan ênoh prăk mnga hdjul, gŏ sang ayŏng dưi rŭ mdơ̆ng sang mrâo, bi hơĭt klei hdĭp. “Kyua mâo hdră lĭng čan anei mâo prăk dưi rŭ mdơ̆ng sang, bi hŏng prăk mnga msĕ sơnăn jing ƀiă, ăt dưi ngă sang mơh”.

Hlăm gưl anei, adŭ ngă bruă mơ̆ng knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn ti kdriêk Krông Ana dưi mkăp brei 7 êklai prăk čiăng ngă bruă brei čan hluê si hdră mtrŭn mrô 11 mơ̆ng knŭk kna. Yap truh kơ ară anei, anôk bruă dưi brei čan kơ hdră đru duah bruă mă leh anăn rơ̆ng pŏk phai klei mă bruă kơ 53 čô hŏng ênoh prăk êbeh 2,4 êklai prăk, brei čan hdră đru kơ hđeh sang hră blei măi tĭng kơ 2 čô hŏng ênoh 20 êklăk prăk, brei čan hŏng hdră đru rŭ mdơ̆ng sang dôk kơ 2 čô hŏng ênoh prăk jing 770 êklăk prăk. Bùi Quang Tuyên, khua kiă kriê adŭ ngă bruă mơ̆ng knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn ti kdriêk Krông Ana, čar Dak Lak brei thâo: “Adŭ ngă bruă mâo anôk bruă jao ênoh prăk brei čan jing giăm 7 êklai prăk, hlăm mlan 5 dưi brei čan 100% ênoh prăk dưi jao. Dŭm ênoh prăk brei čan hluê si hdră mtrŭn mrô 11 dưi hmao đru kơ mnuih ƀuôn sang mâo klei dleh dlan kyua klei ruă tưp, mâo ênŭm hnơ̆ng čoh čuăn kơ klei lŏ dơ̆ng ngă bruă, mkra mjing, mnia mblei, krŭ wĭt klei hdĭp mda gŏ sang”.

Hluê si klei čih yap mơ̆ng knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn čar Dak Lak, čar mâo leh gưl dlông mkăp brei êbeh 71 êklai prăk čiăng pioh brei čan hŏng mnga hdjul hluê si hdră mtrŭn mrô 11 mâo: brei čan đru duah bruă mă, rơ̆ng leh anăn pŏk phai bruă mă, brei čan rŭ mdơ̆ng pưk sang leh anăn brei phung hđeh sang hră mâo klei hdĭp dleh dlan lĭng čan pioh blei măi tĭnh, kdrăp yua đru kơ bruă hriăm online. Truh kơ ară anei, kluôm čar dưi brei čan leh êbeh 52 êklai prăk. Mrâo anei, čar Dak Lak lŏ mâo gưl dlông jao thiăm 260 êklai prăk kơ bruă brei čan hluê si hdră mtrŭn anei čiăng pioh brei čan, ala čar kñăm kơ klei đĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn krĭng mnuih djuê ƀiă leh anăn krĭng čư̆ čhiăng wưng thŭn 2021 -203 leh anăn brei čan hŏng dŭm anôk bruă mtô mjuăt hđeh điêt, sang hră gưl 1 êngao knŭk kna mâo klei hmăi amâo mâo jăk mơ̆ng klei ruă tưp Covid-19.

Nguyễn Minh Hướng, k’iăng khua kiă kriê knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn čar Dak Lak brei thâo, čiăng kơ ênoh prăk anei dưi hmao truh kơ phung lĭng čan, leh Khua knŭk kna mâo hdră mtrŭn mrô 11 kơ hdră đĭ kyar bruă duh mkra wưng êdei klei ruă tưp Covid-19, anôk bruă mâo leh klei kčĕ hŏng bruă sang čư êa čar mâo hră ba mdah čiăng hluê ngă hdră mtrŭn anei. Knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn čar Dak Lak ăt bi mguôp hŏng dŭm dhar bruă, anôk bruă, alŭ wăl čiăng ngă klei ksiêm dlăng phung lĭng čan, kñăm brei čan hmar, djŏ mmông, rơ̆ng klei klă mngač. Mbĭt anăn anôk bruă srăng ktuê dlăng, ksiêm dlăng leh anăn đru hlăk mblang, ktrâo lač čiăng kơ diñu yua prăk anei djŏ hŏng mta kñăm, bi lar boh tŭ dưn: “Leh mâo klei hâo hưn kơ ênoh prăk brei čan anei, anôk bruă mâo leh klei kčĕ hŏng bruă sang čư êa čar mâo hră ba mdah čiăng hluê ngă hdră mtrŭn anei. Knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn čar Dak Lak ăt bi mguôp hŏng dŭm dhar bruă, anôk bruă, alŭ wăl čiăng ngă klei ksiêm dlăng phung lĭng čan. Leh mâo hră anăn, knơ̆ng bruă ngăn prăk đru kơ yang ƀuôn gĭt gai adŭ ngă bruă dŭm kdriêk bi mguôp hŏng dŭm dhar bruă, êpul êya ti kdriêk čiăng hluê ngă bruă brei čan hmar hĭn, brei čan djŏ pô leh anăn djŏ mta kñăm.”

Hlăm wưng dleh dlan kyua klei ruă tưp Covid-19, ênoh ngăn prăk mơ̆ng hdră brei čan hluê si hdră mtrŭn mrô 11 jing kliăng lŏ wĭt mă klei đĭ kyar bruă duh mkra, mgaih msir bruă mă leh anăn dŭm boh klei yang ƀuôn mkăn, đru krŭ wĭt leh anăn đĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn ti čar Dak Lak.