Klei hrui pe\ kphê leh ana\n [hu kphê si be\ nga\ c\ia\ng kơ siam ja\k mâo lu mnuih [uôn sang ti kr^ng Dap Kngư mđing dla\ng êdi. Ma\ klei hria\m mơ\ng go\ sang Y’Ksơ\, mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma thâo mbrua\ ti kdriêk Dak Glong, c\ar Dak Nông leh ana\n klei bi blu\ hra\m ho\ng Triệu Va\n Tiến, K’ia\ng khua Anôk mtru\t mjhar brua\ lo\ hma dliê kmrơ\ng c\ar Dak Nông ti gu\ anei sra\ng nga\ bi kla\ h^n hdra\ kriê pioh kphê leh hrui pe\.

  Jing mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma thâo mbrua\, K’Sơ\ khua [uôn B’Dâng, sa\ Quảng Khê, kdriêk Dak Glong, c\ar Dak Nông amâo djo\ kno\ng mđing kơ hdra\ mnêc\ kriê dla\ng kơ kphê brei mboh lu ôh, [ia\ lo\ mđing kơ brua\ hrui pe\ kphê.

     Thu\n anei 3 ha đang kphê mơ\ng go\ sang `u m^n t^ng hrui pe\ mâo êbeh13 tôn kphê asa\r. K’Sơ\ brei thâo:“ Du\m thu\n êlâo pô a\t mse\ mơh mnuih [uôn sang ti anei kha\ng pe\ kphê mrâo ksa\ mâo mkrah wah ana\n hnơ\ng boh kphê mâo [ia\ sna\k amâo ja\k ôh. Ara\ anei jing pe\ s^t kphê leh ksa\ ênu\m, sna\n asa\r kphê sra\ng ktro\ h^n, hnơ\ng mâo `u đ^ h^n, leh ana\n asa\r kphê siam mơh”.

     Leh hrui pe\, K’Sơ\ dla\ng kơ adiê mơh ruah hdra\ [hu kphê si be\ nga\ c\ia\ng kơ `u rơ\ng ja\k siam. K’Sơ\ lac\:"S^t w^t pe\ kphê lui mđam sna\n mâo du\m hruê. Tơ adiê mđia\ sna\n pô kwa\ pioh [hu, [hu mâo 2 – 3 hruê jing dưi ba kwa\ hlo\ng trôk hla\m kdhô. Bi tơ adiê hjan lui truh kơ pluh hruê leh ana\n ba [hu boh sna\n ka\n mâo klei dih nei lei. Ana\n jing klei [uh mơ\ng kâo mơ\ng du\m thu\n êlâo, amâo thâo nga\ mse\ si ana\n ana\n asa\r kphê `u ju\, amâo bi knar, amâo siam ôh”.

     Hluê si K’Sơ\ brei thâo: c\ia\ng dôk guôn kơ kphê ksa\ jih kơh pe\, sna\n go\ sang  leh ana\n [uôn sang bi mko\ mjing klei ra\ng mgang đang kphê amâo lui phung kne\ tle\ pe\. Kyua mâo êpul kriê dla\ng ma\ pô, ana\n mơ\ng ako\ yan hrui pe\ thu\n anei, [uôn B’Dâng hmao [uh leh ana\n dưi bi mkhư\ leh 2 klei c\ia\ng tle\ boh kphê. Jing khua êpul kriê dla\ng, K’Sơ\ bi kah hdra\ nga\ mơ\ng [uôn pô snei:“ Êpul kriê dla\ng ma\ pô mơ\ng [uôn hmei mbha jing 3 êpul bi hgu\m nao hiu suang dla\ng ra\ng mgang yan hrui pe\ kphê. Hla\m [uôn ara\ anei a\t mâo lu mơh mnuih mơ\ng anôk mka\n hriê pe\ kphê mưn, sna\n hmei bi ra\ng, da\p mbha ayo\ng adei kriê dla\ng. Sa go\ êsei brei 50 êbâo pra\k c\ia\ng đru ayo\ng adei dôk gak ra\ng pra\k blei êa xăng êdeh, pui p^t, hdruôm jơ\ng c\u\t s^t nga\ brua\ ra\ng mgang boh kphê kơ mnuih [uôn sang”.

     Hnơ\ng mâo boh kphê jing tui hluê hlăm lu klei hrui êmiêt, lehana\n brua\ mkra mjing tal êlâo, ana\n jing klei Triệu Văn Tiến, K’ia\ng khua anôk brua\ mtru\t mjhar mjua\t bi hriăm brua\ lo\ hma, dliê kyâo, brua\ rông kan ]ar Dak Nông. ~u mta\ kơ mnuih [uôn sang jăk h^n mbha pe\ boh kphê hlăm dua gưl sa yan, gưl tal êlâo ruah boh ksa\ h^n, gưl tal dua jing hrui pe\ jih du\m boh adôk. Kno\ng bi hrui pe\ jih boh kphê tơdah hnơ\ng ksa\ mâo 90%. Triệu Văn Tiến hlak mblang ya nga\ boh kphê ksa\ mâo ba w^t klei tu\ dưn jăk h^n ho\ng pe\ boh kphê mtah:

         . Triệu Va\n Phúc: Djăp mta mnơ\ng mâo hla\m asa\r boh kphê ksa\ `u ksu\n bo\ lu h^n ho\ng boh kphê adôk mtah, mơ\ng năn mơh hnơ\ng jăk kphê đ^ h^n. Tơdah drei pe\ boh mâo leh hnơ\ng ksa\ mơ\ng 90 – 100%, s^t nik klei tu\ dưn asa\r kphê jing jăk h^n, si tô hmô hnơ\ng ktro\ mơ\ng boh mrâo pe\ truh kơ krô srăng jăk h^n, bi tơdah hnơ\ng boh mtah lu s^t nik hnơ\ng êa srăng lu h^n hla\m boh, leh thu\ krô drei [hu jing drei srăng lu] lu h^n boh ktro\.

      - Dah snăn leh w^t pe\ boh kphê, si drei srăng [hu bi mthu ]ia\ng rơ\ng mâo hnơ\ng asa\r kphê siam?

           . Triệu Va\n Phúc: Jăk h^n leh drei w^t pe\ boh kphê đăm lo\ mđam pioh sui ôh, [ia\dah jăk h^n hlo\ng tuh [hu mtam. Bi tơdah boh kphê adôk mtah snăn kơh drei lo\ mđam bhiâo ]ia\ng mdjâo. Lehana\n knư\ drei [hu mđia\ lu hlăm sa wưng bhiâo knư\ jăk h^n. Êjai dôk [hu đăm tuh [hu ôh kpal đei, đăm [hu ôh hlăm ta] lăn, `u srăng bi lu\k ho\ng djăp mta mnơ\ng ]ho\, lehana\n boh kphê sui mơh thu krô, ăt srăng hmăi amâo mâo jăk ôh kơ boh kphê.

     - Djăp anôk duh mkra mnia mblei ara\ anei [rư\ hruê hyua\ ktang h^n kơ klei jăk asa\r kphê hlăm brua\ hrui blei. Sna\n ih mâo mơ\ klei mta\ ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang [hu bi mthu boh kphê bi jăk, mđ^ klei tu\ dưn lehana\n ]h^ srăng mâo ênoh?

          . Triệu Va\n Phúc: Mphu\n dô mnuih [uôn sang drei mưng [hu kphê wa\t tôk, snăn [hu lu] lu hruê h^n, mâo đa đa boh amâo mâo thu ôh ăt srăng hmăi amâo mâo jăk ôh kơ hnơ\ng asa\r kphê kluôm. {ia\dah, leh pe\ hlo\ng kwa\ mtah snăn hdră anei `u sra\ng pral h^n, [ia\dah hdră anei ăt mâo mơh klei amâo mâo jăk `u ana\n jing kreh ngă m]ah asa\r boh kphê. Ara\ anei mâo lu kdra\p bi mthu, ho\ng sa wưng bhiâo đu], hnơ\ng thu\ krô ăt bi knar h^n, amâo lo\ djo\ tuôm ho\ng adiê mđia\ hjan ôh. Du\m anôk brua\ mtru\t mjhar brua\ lo\ hma ăt hlăk mtru\t mnuih [uôn sang tơdah thâo mâo jăk h^n drei yua kpur bi mthu, hlăm go\ sang pô yua kpur bi mthu ho\ng hnơ\ng 8m2, pe\ kphê amâo mâo lo\ hu^ kơ yăn adiê mđia\ amâodah hjan ôh w^t hlo\ng bi mthu mtam, amâo mâo djo\ kno\ng kơ boh kphê kpur bi mthu dưi ba yua kơ lu boh mnga mkăn mse\ si bi mthu mdiê, ktơr, êtak… Ara\ng kreh yua kpur ]uh ho\ng hdăng boh tâo bi [a\ng, leh ana\n pruih êwa hlơr bi mthu.

       - La] jăk kơ ih lu!

                 Y-Khem - H'Nga mblang, răk dla\ng.