Hla\m du\m thu\n gia\m anei, hbei tao Beniazuma Nhật Bản ba leh pra\k ka\k hrui w^t đ^  kơ mnuih [uôn sang ti du\m kr^ng Tuy Đức, Dak Song, c\ar Dak Nông

     Hlăm yan hjan, mnuih [uôn sang hlăm kr^ng Tuy Đức, Dak Song hlăk bi pla  hbei tao, jing yan pla mjing phu\n hlăm thu\n anei.

    Jing mnuih pla hbei tao hlăm lu thu\n êgao, Lê Văn Tuyến, ti sa\ Dak Buso, brei thâo, brua\ ruah mjeh jing yuôm bhăn êdi, lehana\n jing brua\ duh kơ hbâo pruê djăp ênu\m kơ ana đ^ jing. Mjeh `u ma\ mơ\ng du\m hrue# hbei hlăm du\m anôk jing, amâo mâo hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă ôh, hbâo pruê lu jing hbâo sun eh mnơ\ng rông leh bi mbru\ êlâo kơ pla. Leh pla mâo sa mlan bi wức hrue# dưm [ia\ hbâo đạm c\ia\ng đ^ jing ja\k. Leh dua mlan sna\n dlăng kriê pruê hbâo kali ]ia\ng kơ hbei mtru\n boh. Êdei kơ 3 mlan mkrah dưi yơh ru\ hbei. Lê Văn Tuyến brei thâo, go\ êsei `u mâo nanao êbeh 25 tôn hbei/ha, ba w^t hlăm brô 100 êklăk prăk. Jing mnơ\ng ênưih pla, djăl mâo [ơ\ng, snăn `u pla hbei wa\t hlăm yan hjan lehana\n yan bhang:“Alu\ wa\l anei jing jăk êdi ho\ng brua\ pla hbei tao, tal êlâo jing lăn, tal dua jing yăn adiê. Bi kơ klei dlăng kriê wiê ênăk `u amâo mâo dleh ôh, snăn tal êlâo bi mâo hrue# mjeh jăk, tal dua hbâo pruê djăp ênu\m, s^t nik hbei srăng mboh lu. Bi pla mjing tui hluê ho\ng yăn, tô hmô pla hlăm yan bhang drei krih êa djăp s^t nik hbei srăng mboh yơh”.

     Phạm Thiên Viết, K’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ Dak Buso, kdriêkTuy Đức, brei thâo: Grăp thu\n mnuih [uôn sang hlăm sa\ pla truh 900ha hbei tao. Hlăm năn mâo hla\m brô 300ha pla nanao dua yan hlăm thu\n. Phạm Thiên Viết la]: “hdră pla mjing hbei tao amâo mâo dleh ôh mka\ ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mkăn. Du\m thu\n êgao, `u đru leh mnuih [uôn sang mâo hnơ\ng hrui w^t h’^t. Boh nik hlăm yan puih mnga, du\m kr^ng dleh dlan klei kơ êa jua snăn pla hbei tao yơh `u mâo klei tu\ dưn h^n ho\ng pla mjing mnơ\ng mkăn”.

     Hbei tao djuê Beniazuma Nhật bản amâo mâo mdei dưi ba pla mlar hla\m djăp kr^ng ti ]ar Dak Nông. Thu\n dih, ênha\ hbei tao mơ\ng ]ar mâo êbeh 7 êbâo ha, mâo truh 80 êbâo tôn hbei. Ho\ng klei tu\ dưn mâo ba w^t lu, hbei tao đru leh kơ mnuih [uôn sang bi mlih klei hd^p mda, đru hla\m brua\ msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap, lehana\n lu go\ êsei dơ\ng đ^ nao kơ sah mdro\ng.

      Hbei tao Beniazuma Nhật Bản êlưih pra\k bi liê hla\m brua\ ba pla, kriê dla\ng, c\a\t đ^ jing ja\k ti lu mta la\n, anôk mâo yan adiê êđa\p. Kha\ sna\n, Kỹ sư Hoàng Ngọc Duyên, Khua Adu\ brua\ Kỹ thuật, Knơ\ng brua\ răng mgang mnơ\ng pla mjing c\ar Dak Nông a\t mta\ kơ mnuih [uôn sang drei c\ia\ng mđing klei mgang mdjiê du\m mta mnơ\ng nga\ kơ hbei, đa\m nga\ hma\i djo\ pro\ng ôh kơ hnơ\ng boh mnga mâo. Kỹ sư Hoàng Ngọc Duyên brei thâo:

        . Kỹ sư Hoàng Ngọc Duyên: Tơ mnuih [uôn sang drei pla nnao drông hla\m lu yan sna\n klei dôk mâo phu\n mnơ\ng nga\ leh ana\n hlua\t [ơ\ng bi rai, hla\m ana\n mâo tê` [oh [ơ\ng hbei, klei mmao nga\ bi bru\ hrue# hbei… sra\ng bluh mâo leh ana\n nga\ truh klei jhat pro\ng. Tơ hnơ\ng tê` [ơ\ng hbei lu sna\n `u sra\ng nga\ bi mhro\ truh mkrah wah hnơ\ng boh hbei mâo. Êngao kơ ana\n lo\ mâo sa mta mnơ\ng nga\ hu\i hyưt dơ\ng jing mơ\ng kman `u tưp ba mơ\ng du\m mta mnơ\ng  tlo\ hrip [ơ\ng. Hla\m klei ruah mjeh, tơ mâo leh lu bliư\ ma\ hrue# ti du\m đang hbei pla yan êlâo pioh ba pla kơ yan êdei, sna\n êlưih mâo klei kman nga\ bi mc\uit hla, êdu\k kna\t nga\ hma\i djo\ kơ klei c\a\t đ^ jing mơ\ng hbei tao leh an\n nga\ hma\i djo\ kơ hnơ\ng boh hbei mâo leh ana\n hnơ\ng ja\k siam mơ\ng boh hbei.

      - PTV: Ơ amai, klo\ hbei tao tê` [ơ\ng leh sna\n amâo dưi ba yua ôh, hma\i djo\ pro\ng kơ hnơ\ng mâo boh hbei. Sna\n si mnuih [uôn sang c\ia\ng nga\ pioh ra\ng mgang mnơ\ng nga\ anei?

         .Kỹ sư Hoàng Ngọc Duyên: Tê` [ơ\ng hbei tao dleh mơh bi mdjiê `u kyua `u [\ng hla\m lamla\n leh ana\n [oh [ơ\ng klo\ hbei. C|ia\ng mgang mdjiê mta mnơ\ng anei sna\n tal 1 jing mnuih [uôn sang drei đa\m pla nnao drông lu yan ôh hla\m sa thu\n, [ia\ bi kmlah pla ho\ng du\m mta mnơ\ng mka\n. Tơ ba yua êa drao ra\ng mgang mnơ\ng pla mjing pioh krih amâo dah ba rah hla\m la\n sna\n klei adôk mao êa drao hla\m mnơ\ng pô pla mjing jing pro\ng, nga\ hu\i hyưt kơ mnuih yua, kyua ana\n ja\k h^n êdi jing yua hdra\ pla mjing: jing gra\p bliư\ yan hrui ma\ boh hbei sna\n bi hrui m[^n he\ du\m boh hbei bru\ leh ana\n du\m ba mka\m he\ hrue# hbei adôk jing ka\m lui mâo sa wưng c\ia\ng brei du\m drei tê` hriê m[^n dôk hla\m ana\n, leh kơ ana\n bi krih êa drao mdjiê `u hla\m ka\m hruê hbei ana\n, sna\n a\t dưi yua mơh hdra\ anei pioh mplư brei êđai tê` hriê leh ana\n bi mdjiê phung `u anei.

       - PTV:  Bi ho\ng mnơ\ng nga\ jing kman nga\ kơ hrue# hbei amâo c\a\t đ^ jing, sna\n brua\ mgang mdjiê `u si nga\, ơ amai?

           . Kỹ sư Hoàng Ngọc Duyên: Klei kman nga\ kơ hrue# hbei tao sna\n mnuih [uôn sang drei mđing mgang mdjiê du\m klei eh kan nga\ tlo\ hrip [ơ\ng hla\m wưng hrue# hbei gơ\ c\a\t đ^ jing hla, hrue#. Sna\n drei dưi krih êa drao ra\ng mgang mnơ\ng pla mjing, [ia\ kno\ng bi ba yua êa drao êdu khua\r êa rua\ . Bi hla\m klei ruah mjeh sna\n mnuih [uôn sang drei bi ruah mjeh ja\k hla\m đang hbei amâo mâo ôh klei kman nga\ `u bi mc\uit hla, êdu\k kna\t, amâo dah drei dưi ma\ mjeh mơ\ng klo\ hbei, c\ia\ng đa\m mâo klei bi jhat mjeh leh ana\n djo\ kman nga\ bi jhat.

        - PTV: Lac\ ja\k kơ amai!

                        Y-Khem; H’Nga mblang, răk dlăng.