VOV4.Êđê - Leh 5 thu\n po\k nga\ brua\ ru\ lo\ w^t pla mrâo kphê mơ\ng c\ar Daknông, du\m  mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma nao êlâo nga\ hdra\ brua\ hla\k mphu\n mâo hrui pe\ leh  boh mnga ho\ng boh mnga mâo h’^t.

Go\ sang Phan Lê Thái, sa\ Thuận An, kdriêk Dak Mil, ]ar Daknông mâo 2 ha mkrah kphê leh khua, dưi lo\ w^t pla mrâo hlăm thu\n 2014. Yan thu\n 2017 – 2018, go\ sang mâo pe\ leh yan tal 2, mâo êbeh 8tôn kphê asa\r. Leh kah he\ jih ênoh bi liê, go\ sang adôk mnga truh 150 êklăk prăk. Phan Lê Thái la], lo\ w^t pla mjing mrâo kphê ho\ng mjeh mrâo mâo klei tu\ dưn h^n:

“ Go\ sang kâo êlâo dih pla truh 2ha mkrah kphê, lu jing ho\ng mjeh hđăp, mjeh amâo mâo thâo b^t phu\n agha ôh. Sui thu\n êngu\n mlan boh mnga dơ\ng tru\n nanao. Ara\ anei ana khua leh sơăi. Snăn leh 3 thu\n lo\ w^t pla mrâo, hnơ\ng boh kphê mrâo mboh đ^ h^n êdi. Kphê mboh thu\n tal 2 kâo mâo mơ\ng 3 – 4 tôn kphê asa\r/ha”.

Kha\dah mrâo mkra mđ^ war kphê dua thu\n ho\ng anei, [ia\dah Nguyễn Minh Vương, sa\ Dak Găn [uh klei tu\ dưn mơ\ng 1 ha kphê pô. Leh mkra mđ^, war kphê hlăk đ^ jing siam, mb^t ho\ng ana\n, mnuih [uôn sang mâo mjua\t hriăm leh leh [h^ ênu\m kơ brua\ dlăng kriê wiê ênăk, răng mgang klei hlua\t [ơ\ng mnơ\ng ngă. Mka\ ho\ng hdră dlăng kriê tui si klei mưng êlâo dih, kphê lo\ pla mrâo ara\ anei mâo boh mnga đ^ h^n êbeh kơ dua blư\, ba w^t klei tu\ dưn pro\ng kơ mnuih pla mjing.

“ Klei jăk jing mâo ba pla mjeh mrâo, mboh h^n, hdră dlăng kriê wiê ênăk kjăp, snăn boh mnga bi knar. Boh mnga đ^ nanao, lehana\n mâo mơ\ng 5 – 6 tôn asa\r/ha. Kơ brua\ dla\ng kriê kjăp [h^ kl^ h^n, mka\ ho\ng hlăk êlâo ngă ho\ng kngan, bi ara\ anei ma\ brua\ ho\ng kdrăp mrâo mrang sơăi”.

Kno\ng ti kdriêk Dak Mil, jing alu\ wa\l pla kphê mâo klei tu\ dưn h^n hlăm ]ar Daknông, ênha kphê ]ia\ng lo\ w^t ru\ pla mrâo wưng thu\n 2012 – 2020 giăm 8 êbâo ha, truh giăm 40% ênha kphê hlăm kluôm kdriêk, truh giăm 40% ênha kphê mâo hlăm kluôm kdriêk. Lê Văn Điệp, khua adu\ brua\ lo\ hma kdriêk Dak Mil brei thâo, hdră lo\ w^t ru\ pla mrâo kphê ba w^t leh klei tu\ dưn s^t êm^t. Jih jang war kphê lo\ w^t pla mrâo, đ^ jing siam sơăi, bi knar, lehana\n mboh đ^ nanao. Ana\p anei, adu\ brua\ lo\ hma kdriêk srăng k]e\ kơ ]ar ngă lu hdră, dơ\ng mơ\ng ruh mgaih klei dleh dlan kơ prăk kăk, hlo\ng truh kơ brua\ ngă jih jang djăp mta ho\ng klei mđrăm mơ\ng brua\ mjut mjing mjeh, kơ hdră mjua\t bi hriăm mnuih pla mjing hdră dlăng kriê wiê ênăk, boh nik đru ktrâo ata\t kơ mnuih djuê [ia\:

“ Hdră lo\ w^t pla mjing mrâo kphê, mâo ba w^t leh klei tu\ dưn kơ mnuih pla mjing wưng thu\n 2012 – 2017, hmei mâo lo\ w^t ru\ pla mrâo truh giăm 5 êbâo ha. Ara\ anei mâo leh đa đa war kphê thu\n 2012; 2013 snăn boh mnga đ^ mơ\ng 1 truh 1tôn mkrah/ha. Hluê ho\ng hdră anei, truh kơ thu\n 2020 srăng w^t pla mrâo hlăm brô 8 êbâo ha”.

Nguyễn Văn Nam, Khua adu\ brua\ pla mjing, hlăm anôk brua\ pla mjing ]ar Daknông yăl dliê kơ hdră êlan ru\ pla mrâo kphê hlăm ]ar Daknông wưng kơ ana\p snei:

“Kơ kdrê] dhar brua\ lo\ hma ara\ anei, hlăk dôk ngă hdră Vnsat jing mđ^ kyar kphê ho\ng klei kjăp, mâo mko\ mjing brua\ anei hluê hdră mđ^ kyar kphê kjăp, hdră lo\ w^t pla mrâo, snăn hlăm du\m kr^ng ara\ anei mâo jing kdriêk Dakmil, Daksong, krông Knô, Dak Glong, wa\l krah Gia Nghĩa, lehana\n Dak Rlâp, lehana\n srăng mko\ mjing gru bi hmô ana\n hlăm du\m anôk mrâo bi êdah leh. }ia\ng kơ mnuih [uôn sang [uh klei tu\ dưn ana\n lehana\n tui ngă”.