VOV4.Êđê -Yan pla mjing leh êgao, kphê mâo tu\ yap djăp djăp ênoh ]ua\n dlông ro\ng lăn êbeh 50% hnơ\ng boh kphê Việt Nam mâo, êgao ênoh ]ua\n mơ\ng phu\n brua\ lo\ hma mtru\n. Pla mjing kphê mâo klei tu\ yap djăp ênoh ]ua\n, wa\t phung duh mkra, phung pla mjing mâo s’ăi klei tu\ dưn, lehana\n phung hrui blei mâo mnơ\ng djăp mơh ho\ng boh kphê siam. Anei yơh jing klei bi knăl jăk đru kơ brua\ kphê Việt Nam mđ^ h^n k’hưm pô hlăm brua\ bi ktưn mnia mblei ho\ng tar ro\ng lăn.

        Nguyễn Bá Yên, ti alu\ 15, sa\ Hoà Đông, kdriêk Krông Pac\, c\ar Daklak brei thâo: go\ sang tu\ ma\ klei pha\n jao mâo 1ha mkrah đang kphê mơ\ng Knơ\ng brua\ kphê Thắng Lợi. Pla mjing kriê dla\ng hluê djo\ si hdra\, c\h^ kphê kơ Knơ\ng brua\, go\ sang `u a\t mse\ mơh du\m go\ êsei ti anei mâo klei tu\ s’a\i: “ Knơ\ng brua\ đru kơ gra\p tôn boh kphê mtah mâo 700 êbâo pra\k. Pe\ ba w^t c\h^ kơ Knơ\ng brua\ kphê Thắng Lợi sna\n ênoh khăng đ^ h^n 1.000 pra\k hla\m 1 kg.”

       Nguyễn Văn Thanh, Khua êpul hruê 15/1, Knơ\ng brua\ Kphê Thắng Lợi bi mkla\: pla mjing kriê dla\ng kphê hluê djo\ si hdra\, ana\n đang kphê a\t dôk kriê kja\p hnơ\ng mboh mâo hla\m brô 3 tôn mkrah / 1 ha: “ Đang kphê a\t ja\k siam leh ana\n mboh h’^t nnao mka\ ho\ng đang kphê ti êngao. Nga\ brua\ hluê djo\ si hdra\, kyua ana\n c\ia\ng kơ phung nga\ brua\ bi tui hluê djo\ sna\n, truh mlan mâo knua\ druh nao ksiêm dla\ng, tơ ih nga\ ka leh sna\n mgo# brei nga\ bi leh, mơ\ng brua\ jik rơ\k, kt^ kna\t lah adhan, hre\ he\ du\ adhan ana bi êyui……. Leh ana\n pe\ boh hluê ho\ng hnơ\ng ksa\, sna\n kơh kphê hrui pe\ sra\ng rơ\ng djo\ ho\ng hnơ\ng leh ana\n boh mnga đ^ h^n mơh.”

       Ara\ anei Knơ\ng brua\ kphê Thắng Lợi hla\k mra\m mb^t ho\ng mnuih [uôn sang pla mjing kriê dla\ng 1.200 ha đang kphê hluê si klei tu\ yap mơ\ng UTZ Certifed leh ana\n Rain Forest. K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Vũ Đình Nội brei thâo: kphê mơ\ng anôk brua\ ba c\h^ a\t mâo klei tu\ h^n hla\m brô 300 USD /1 tôn mka\ ho\ng du\m kphê amâo mâo klei tu\ yap, kyua amâo mâo klei lo\ t^ng luc\ liê ôh, [ia\ lo\ k[^n pra\k pah mni  kơ hnơ\ng tu\ ja\k. 3 mta phu\n c\ia\ng tu\ jing hla\m brua\ pla mjing dla\ng kriê kphê h’^t kja\p, ana\n jing nga\ bi ja\k brua\ răng mgang đang kphê, kriê dla\ng bi ja\k hdra\ pla mjing dla\ng kriê leh ana\n lo\ k[^n wa\t brua\ pah mni mtru\t mđ^ ai mnuih nga\ brua\. Vũ Đình Nội lac\ snei: “ Pô c\ia\ng nga\ bi ja\k brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang bi mjing klei h’^t ai tiê kơ mnuih nga\ brua\, kyua drei lui kruh brua\ kriê mgang klei êđa\p ênang jing mdê pô mdê bi nga\ si c\ia\ng, sna\n `u sra\ng nga\ bi kruh hdra\ nga\ brua\ mơ\ng pô. Tal 2 jing brua\ mtô mblang, phu\n tal êlâo s^t gơ\ mse\ si mgo# hluê nga\, [ia\ leh kơ ana\n sra\ng jing klei mưng jua\t jing leh knhuah, bi tui hluê hdra\ ana\n yơh nga\ brua\, sna\n gơ\ amâo lo\ mâo klei dleh dlan ôh, jing leh klei bhia\n nga\ brua\ ja\k si aguah tlam ana\n yơh. Mmông ana\n pra\k bi liê amâo mâo đ^ ôh, êjai ana\n ênoh yuôm ba w^t le\ đ^ h^n leh ana\n knơ\ng brua\ kah ma\ sa kdrêc\ ênoh yuôm ana\n pah brei kơ mnuih nga\ brua\.”

      Amâo djo\ kno\ng Knơ\ng brua\ Kphê Thắng Lợi đuic\ ôh, [ia\ brua\ pla mjing dla\ng kriê h’^t kja\p mâo klei tu\ yap quốc tế dưi hluê nga\ leh hla\m dja\p anôk ti c\ar Daklak a\t mse\ mơh ho\ng kluôm kr^ng wa\l Dap Kngư. Du\m mta kphê tu\ yap lu jing 4C  (hdruôm klei bhia\n mb^t kơ êpul êya kphê), UTZ Certifed, RFA ( Dliê kr^ng hlơr), leh ana\n Fairtrade( Blei mnia mta\p mđơr). Truh kơ ara\ anei kphê mâo klei tu\ yap mâo leh truh 1/3 ênha\ đang kphê, leh ana\n truh 58% ênoh mâo boh kphê mơ\ng c\ar Daklak. Hluê si Huỳnh Quốc Thích, K’ia\ng khua Knơ\ng brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang c\ar Daklak, brua\ pla mjing dla\ng kriê kphê h’^t kja\p dưi mâo c\ar mtru\t mđ^ ai hluê nga\ mb^t ho\ng brua\ mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo pioh ba klei tu\ đ^ h^n: “ Hdra\ brua\ anei ba klei tu\ jing s^t kla\ leh, kyua s^t ih nga\ brua\ hluê klei tu\ yap, êngao kơ  brua\ h’^t kja\p kơ la\n êa wa\l hd^p mda, brua\ duh mkra sna\n lo\ mâo klei tu\ kơ yang [uôn ja\k sna\k, si tôhmô mse\ si êpul êya mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma êlâo adih rơc\ khơc\, sna\n ara\ anei hra\m mb^t bi nga\ brua\, ana\n gơ\ sra\ng jing bi su\k suôr h^n. Ti ana\p anei, hmei sra\ng bi mguôp ho\ng lu hdra\ brua\ mse\ si mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo, hla\m ana\n mâo hnơ\ng c\ua\n kơ mko\ mjing klei nga\ brua\ mơ\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, kyua ho\ng c\ar Daklak sna\n ana kphê yơh sra\ng jing klei hro\ng ruah tal êlâo.

      Ho\ng du\m klei tu\ dưn mâo ba w^t mơ\ng gru hmô pla mjing kphê hluê hnơ\ng c\ua\n quốc tế hla\k ba hriê, [rư\ hruê [rư\ mâo lu mnuih [uôn sang ti Daklak hluê nga\  hdra\ pla mjing hluê gru hmô anei. Mơ\ng ana\n đru mguôp bi mđ^ ênoh yuôm kphê pô, mđ^ pra\k mâo hrui w^t hla\m sa b^t ana\n anôk pô dôk pla kphê.

                                                           H’Nga pô ]ih hlo\ng ra\k.