VOV4.Êđê- Êbeh 5 thŭn êgao, kdriêk Kon Braih, čar Kon Tum, phăn jao leh êbeh 12 êbâo ha dliê hrông kơ giăm 900 êpul êya mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă kriê dlăng, răng mgang. Dŭm êbâo gŏ êsei hgŭm răng mgang dliê dưi mă prăk bi liê kơ bruă răng mgang dliê, mđĭ thiăm prăk hrui wĭt mkra mđĭ klei hdĭp mda. Mbĭt anăn klei bi rai dliê ti alŭ wăl hrŏ hlăm grăp thŭn, ênhă dliê dưi răng kriê nanao.

Jing sa hlăm dŭm gŏ sang ti alŭ 1, Să Đăk Kôi, kriêk Kon Braih ngă bruă răng mgang dliê mơ̆ng akŏ thŭn 2017, A Đoàn lač, grăp hruê kăm ñu mbĭt hŏng êpul răng mgang dliê hlăm alŭ nao gak răng dliê mơ̆ng 2 – 3 blư̆, čiăng rang mgang dliê ti alŭ dliê 467 – wăl dliê Đăk Ruông. Bruă nao gak răng nanao, bi hrŏ klă klei tlĕ druôm kyâo dliê, klei mmiă lăn dliê amâo lŏ mâo ôh.

“Hmei ngă bruă hŏng êpul, bi mlih tuôr nao gak răng amâodah dôk gak răng, leh êpul sa lŏ êpul 2 nao ngă bruă mlih tuôr. Grăp êpul srăng tiŏ nao mơ̆ng 3 – 4 čô dôk ti anôk gak răng hlăm dliê mâo 2 hruê srăng mlih pô mkăn yơh. Ngă bruă gak răng sơnăn amâo lŏ mâo mnuih bi rai dliê ôh.”

Ăt kyua mâo klei jăk mơ̆ng hdră tla prăk răng mgang wăl dliê, A Dĩnh ti alŭ 1, să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih brei thâo:

“Kơ bruă rang mgang dliê, hlăm alŭ mâo 4 êpul, grăp êpul mâo 4 čô hŏng kluôm jing 16 čô. Êpul mkŏ mjing hdră êlan nao gak răng 4 blư̆ hlăm sa mlan. Êlâo hĭn pô nao gak răng srăng gang mkhư̆ klei bi rai dliê, leh anăn jing klei mmiă lăn dliê, tơdah hmao ƀuh srăng hưn mthâo hŏng bruă sang čư êa. Leh mâo prăk hlăm bruă răng mgang dliê, mnuih ƀuôn sang yua prăk anăn klei hdĭp duh ƀơ̆ng. Msĕ si sang kâo, leh mâo prăk anăn hlŏng blei ŭn, mkŏ mjing đang war hŏng ênoh prăk ba wĭt êbeh 100 êklăk prăk sa čô hlăm sa thŭn.

Alŭ 1, să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih ară anei mâo 54 gŏ sang ngă bruă răng mgang giăm 1.600 ha dliê. Dŭm gŏ sang mbha jing 12 êpul, bi mlih tuôr ngă bruă gak răng dliê. A Chiếu, khua êpul yang ƀuông răng mgang dliê mrô 1, să Đăk Kôi brei thâo, bruă răng mgang dliê đru kơ grăp gŏ sang lŏ mâo mrăk ba wĭt mơ̆ng 8 – 10 êklăk prăk mơ̆ng prăk mưn kơ bruă anei. Ênoh prăk anei, dŭm gŏ sang srăng duh bi liê blei hbâo pruê, ana mjeh, mnơ̆ng rông čiăng mđĭ kyar bruă duh mkra. Gŏ sang A Chiếu dôk rông 4 drei êmô, mâo ênoh hlăm brô 100 êklăk prăk.

“Knơ̆ng bruă jao kơ gŏ sang kâo răng mgang dliê, kâo nao gak răng leh anăn mâo prăk mưn hlăm bruă anei. Msĕ si thŭn anei, dŭm gŏ sang mâo 132 êklăk prăk, bi mbha grăp gŏ sang mâo 2 êklăk 800 êbâo prăk. Mnuih ƀuôn sang mă prăk anăn blei êmô, ŭn, hbâo pruê kơ mdiê, sang kâo tloh blei 4 drei êmô. Mnuih ƀuôn sang mâo klei lač jăk kơ knơ̆ng bruă, hmei srăng gĭr ktưn bi mguôp nao gak răng hlăm grăp hruê kăm, grăp mlan čiăng răng mgang dliê. Ară anei hmei mkŏ mjing leh anôk gak răng hlăm dliê, tơdah mâo klei srăng hmao hưn mdah mtam.

Kluôm kdriêk Kon Braih ară anei mâo giăm 900 êpul êya yang ƀuôn ngă bruă rang mgang dliê mâo tla prăk hŏng hlăm brô 12.000 ha dliê. Čih yap kơ boh tŭ dưn hlăm bruă tla prăk leh anăn yua bruă mơ̆ng bruă răng mgang dliê hlăm dŭm êpul êya mnuih ƀuôn sang, Nguyễn Văn Chính, k’iăng khua kiă kriê wăl dliê Đăk Ruồng brei thâo:

“Mơ̆ng hruê mâo prăk tla kơ mnuih ƀuôn sang hlăm bruă răng mgang dliê, ară anei mnuih ƀuôn sang mâo leh klei thâo săng hĭn, mâo bruă klam hĭn hlăm bruă anei. Mnuih ƀuôn sang dưi nao mbĭt hŏng klei jăk kơ bruă duh mkra kyua grăp thŭn mâo thiăm prăk ba wĭt đru kơ mnuih ƀuôn sang mđĭ klei ngă bruă msĕ si: blei hbâo pruê, mjeh mnơ̆ng rông čiăng mđĭ kyar bruă duh mkra, bi hơĭt klei hdĭp hlăm alŭ wăl.”

Klă klơ̆ng dưi ƀuh, hdră tla prăk răng mgang wăl dliê ti kdriêk Kon Braih dưi mkŏ mjing leh “klei jăk mdua”, mnuih ƀuôn sang lŏ mâo thiăm prăk ba wĭt, mđĭ kyar klei mă bruă leh anăn đru hlăm bruă răng mgang dliê mâo boh tŭ dưn.

Pô mblang: Y-Ƀel Êban