VOV4.Êđê - Ti ]ar Kontum, hbei [lang mâo du\m Sang ma^ mkra mjing hrui blei ho\ng ênoh gia\m 3 êbâo pra\k/kg, jing ênoh đ^ h^n êdi hla\m lu thu\n gia\m anei. {ia\dah ka yo\ng m’ak ôh, sna\n lo\ tuôm ho\ng klei hu^ hyưt jing klei mse\ s’a^ mơ\ng mnuih ba pla mta mnơ\ng anei ti kdriêk Đa\k Tô, sa hla\m du\m kr^ng thơ\ng ba pla hbei [lang phu\n mơ\ng ]ar. Mta phu\n jing kyua êbeh 1 êbâo ha hbei mơ\ng mnuih [uôn sang tinei djo\ mnơ\ng nga\. Mb^t ho\ng klei lui] liê kơ hnơ\ng mâo boh mnga lehana\n hnơ\ng tu\ ja\k mơ\ng hbei [lang, mnuih [uôn sang lo\ mâo hyưt pro\ng h^n, ana\n jing ka duah [uh ôh phu\n ana mjeh mka\n c\ia\ng bi hrô hla\k yan pla mjing mrâo dơ\ng truh leh.

Hlăk mâo sang ma\i hrui blei ho\ng ênoh đ^ h^n êdi hlăm du\m thu\n giăm anei, truh giăm 3 êbâo prăk hlăm 1 kg hbei [lang, [ia\dah lu go\ êsei ti să Tân Cảnh, kdriêk Đăk Tô ăt kăn m’ak lei, kyua hbei [lang mâo mnơ\ng ngă. Ayo\ng Nguyễn Văn Khởi, sang ti alu\ 2, să Tân Cảnh brei thâo; go\ êsei pla 5 sào hbei [lang lui mơ\ng thu\n dih truh kơ ara\ anei. Gưl buc\ mă mrâo êgao m^n dah [ia\ êdi ăt mâo hlăm brô 20 ton hbei mơh, [ia\dah hbei mâo he\ mnơ\ng ngă anăn hnơ\ng mâo hro\ tru\n êdi. Lui] liê kjham h^n ho\ng go\ êsei ru\ buc\ êmưt kyua ktang lui sui, hbei ktang h^n mơh lui] hnơ\ng kpu\ng mâo leh ana\n bru\ boh bhei:

“Hlăm alu\ wa\l Đăk Tô hmei lu êdi pla mjeh KM94, lu êdi mâo mnơ\ng ngă sơa^. Mnơ\ng ngă klei kuai hlăm brô ako\ mlan 9 gơ\ man dưn yơh, [ia\dah lui truh kơ mlan 12, mlan 1, êgao thu\n sơnăn hnơ\ng boh mnga hrui w^t hro\ tru\n hlăm brô 30 truh 40%, lu boh hbei `u êbhut he\, bru\ hnơ\ng mâo boh mnga hrui w^t [ia\”.

Să Tân Cảnh mâo êbeh 1 êbâo ha hbei [lang hlăm ênhă 6 êbâo 500 ha hbei [lang kluôm kdriêk. Hluê si klei t^ng yap mơ\ng knu\k kna alu\ wa\l brei [uh mâo 350 ha hbei [lang mơ\ng mnuih [uôn sang mâo mnơ\ng ngă ho\ng du\m klei bi êdah mse\ si: êdu\k, knăt hbei [lang djiê krô, hla điêt khăng, du\m atu\t ana đu\t… A Chiến, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Tân Cảnh brei thâo: ti du\m ênhă hbei mâo mnơ\ng ngă, hnơ\ng mâo hro\ tru\n mơ\ng 10 – 30%, hnơ\ng kpu\ng hbei tru\n mơ\ng 20 – 30% ngă klei lui] liê kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma:

“ Boh s^t mrâo êgao lu go\ êsei pla duh bi liê lu. Hluê si t^ng boh mnga hrui w^t ti hnơ\ng mâo mơ\ng 40 – 50 ton hlăm 1 ha. {ia\dah leh klei kuai hnơ\ng hbei [lang hro\ tru\n adôk 30 ton kăn dưi mâo lei. Mta phu\n tal 1 kyua ana hbei [lang amâo mâo đ^ jing. Mâo boh hbei [ia\dah kno\ng mâo [ia\ đui] hnơ\ng kpu\ng hbei, kno\ng mâo êa boh tu\ dưn hrui w^t [ia\. Tal 2 dơ\ng mnuih [uôn sang khăng lui 2 thu\n, s^t mâo mnơ\ng ngă amâo dưi lo\ lui ôh. Ktang lui sui, sơnăn hbei [lang thu\n tal 2 ktang mâo lu mnơ\ng ngă ktang bru\ lu. Hnơ\ng mâo tăp năng hlăm 1 ha kno\ng adôk 50% hnơ\ng mâo”.

Hluê si klei t^ng yap mơ\ng kdriêk Đăk Tô, ara\ anei mâo êbeh 1 êbâo ha hbei [lang hlăm ênhă 6 êbâo 500 ha hbei [lang mơ\ng kluôm kdriêk mâo mnơ\ng ngă. Du\m să mâo ênhă hbei [lang mâo mnơ\ng ngă lu êdi jing Pô Kô 41 ha, Tân Cảnh 350 ha, Kon Đào giăm 200 ha. A Quang, K’iăng khua Adu\ bruă lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang kdriêk brei thâo; mta phu\n ana\n jing dăl 20 thu\n êgao mnuih [uôn sang hlăm kdriêk lu êdi kno\ng pla 1 djuê mjeh hbei [lang jing KM94:

“ Djuê mjeh mnuih [uôn sang lui pioh mơ\ng đưm, ara\ anei du\m djuê mjeh mâo mnơ\ng ngă leh êlâo. Mnuih [uôn sang lui pioh mjeh mâo mnơ\ng ngă leh, sơnăn [rư\ [rư\ `u tưp lar hlăm grăp thu\n. Thu\n anei lu ênhă pla mâo mnơ\ng ngă kjham. Adu\ bruă mguôp mb^t ho\ng Anôk bruă Răng mgang mnơ\ng pla mjing, Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa du\m să, wa\l krah ksiêm dlăng ênhă pla hbei [lang hlăm alu\ wa\l du\m să mâo mnơ\ng ngă, snăn mâo hlăm brô 1 êbâo ha”. 

Mb^t ho\ng klei lui] liê kơ hnơ\ng mâo boh mnga leh ana\n hnơ\ng jăk hbei [lang kyua mnơ\ng ngă, mnuih [uôn sang ti kdriêk Đăk Tô hlăk dôk hu^ hyưt, ana\n jing kyua ka mâo djuê mkăn lo\ bi hrô hlăk êjai yan pla mrâo dơ\ng truh leh. Ara\ anei mnuih [uôn sang mrâo prăp êmiêt djuê mjeh amâo mâo mnơ\ng ngă djăp ba pla hlăm brô 3 êbâo ha. Êbeh mkrah wah ênhă adôk ana\n lu êdi ăt ba pla djuê mjeh mâo mnơ\ng ngă. Hdră tui duah djuê mjeh mkăn ]ia\ng mlih hrô păt dah amâo dưi hluê ngă, kyua dah yan pla mrâo truh leh. Vũ Văn Đãn, K’iăng khua Anôk bruă Pla mjing leh ana\n Răng mgang mnơ\ng pla mjing ]ar Kontum brei thâo:

“ Mjeh hbei [lang mrâo anei kyua mâo êmưt hnui đei, ana\n amâo hmao  thâo mprăp bi hrô hlăm yan pla ti ana\. {ia\ êdi, Adu\ bruă lo\ hma di`u c\ia\ng bi tuôm ho\ng du\m anôk leh. Ti Tây Ninh djuê mjeh ara\ anei mâo kno\ng [ia\ đui] leh ana\n di`u mâo hdră ba ]h^ mơ\ng hnưm leh”.

Ho\ng bruă mnuih [uôn sang ti kdriêk Đăk Tô lo\ ba pla mjeh hbei [lang mâo mnơ\ng ngă, ngă hma^ djo\ kơ hnơ\ng mâo, hnơ\ng jăk yan hrui mă ana\p truh, knơ\ng bruă djo\ tuôm ]ar Kontum mtă mtăn kơ mnuih [uôn sang du\m alu\ wa\l mkăn hlăm ]ar hiu blei djuê mjeh; hluê ngă bruă bi mlih mnơ\ng pla, amâo mâo ba pla sa mta hbei [lang mse\ si ara\ anei ôh; hdră pla, kriê dlăng rơ\ng bi djo\ hdră ]ua\n, măo djăp mnơ\ng tu\ jăk ]ia\ng ana hbei [lang mđ^ ai ktang bi kdơ\ng ho\ng klei mnơ\ng ngă… Khă snăn anei ăt jing hdră ngă ti ana\p đui]. Bi kơ êdei ana\p mnuih pla hbei [lang ti kdriêk Đăk Tô la] hjăn leh ana\n ]ar Kontum la] mb^t c\iang bi mâo djuê mjeh hbei [lang mrâo bi hrô kơ djuê mjeh hbei [lang KM94 mâo mnơ\ng ngă.