Ara\ anei pătdah jih jang du\m sa\ alu\, wa\l krah hlăm ]ar Lâm Đồng mâo leh sơăi anôk kơ brua\ hâo hưn klei kreh knhâo. Du\m anôk hâo hưn ana\n đru leh mnuih ngă lo\ hma ênưih thâo [uh hdră êlan klei duh mkra pla mjing ênuk mrâo mrang, mđ^ klei tu\ dưn brua\ knua\ ma\. Pô ]ih klei mrâo kơ kdrê] anei la] kơ du\m brua\ hâo hưn klei duh mkra ênuk mrâo mrang ti kdriêk Lạc Dương, sa hlăm du\m klei bi hmô jăk mơ\ng ]ar.

       Đặng Phước Hóa dôk ti wa\k krah Lạc Dương, brei thâo: mơ\ng kdra\p ma\i vi t^ng ti anôk pioh yua kơ brua\ duah klei hâo hưn Khoa học Công nghệ mơ\ng kdriêk `u dưi thâo kơ du\m hdra\  mnêc\ leh ana\n ma\ du\m klei hria\m pla mnga leh ana\n mơ\ng ana\n mơh `u kmla\n ai tiê ba pla tu\ jing 3 sao mnga cẩm chướng. Leh kơ ana\n, `u lo\ dơ\ng po\k mlar anôk pla truh 1 ha mb^t ho\ng du\m mta mnơ\ng pla mâo ênoh yuôm mse\ si Artiso, mnga cúc, amrêc\ mmih. Ara\ anei gru hmô pla mjing  mơ\ng go\ sang `u [rư\ [rư\ h’^t kja\p leh ana\n đ^ kyar, jing anôk nao c\hưn dla\ng tui hria\m mơ\ng lu go\ êsei mka\n. Đặng Phước Hóa lac\:“ Nga\ brua\ hluê hdra\ kdra\p mrâo mrang mâo leh 2 thu\n anei. Phu\n tal êlâo anôk brua\ hriê kc\e\ ktrâo brei kơ pô pla mnga cẩm chướng. Êdei anei hluê hdra\ mnêc\ nga\ brua\ mrâo mrang sna\n pô mlih ba pla amrêc\ mmih leh ana\n mnga cúc. Dla\ng mb^t gơ\ a\t g^r si be\ nga\ c\ia\ng hdra\ brua\ duh mkra go\ sang đ^ kyar nnao”.

     Bi ho\ng go\ sang amai Ka Xuân dôk ti alu\ da Tro, sa\ Dạ Nhim, kdriêk Lạc Dương, kyua mâo phung knua\ druh mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma ti anôk hâo hưn kơ klei knhâo knha\k mrâo mrang mơ\ng kdriêk kc\e\ ktrâo brei hdra\ duh [ơ\ng, mka\p brei klei hâo hưn kơ hdra\ pla mjing leh ana\n kriê dla\ng ana tiểu hồng môn ana\n 4 sao la\n lui êruh mơ\ng go\ sang bi mđ^ lar leh klei tu\ ba yua. Ka Xuân brei thâo, kno\ng hla\m 6 mlan pla leh ana\n kriê dla\ng, war tiểu hông môn mơ\ng go\ sang `u mphu\n mâo hrui yơh. Mơ\ng ana\n truh kơ ara\ anei, đang tiểu hồng môn anei a\t hrui pe\ mâo 2 bliư\ mnga hla\m sa hruê ka\m ba c\h^ kơ phung ghan mnia ho\ng ênoh h’^t. Amai Ka Xuân lac\:“ Leh nga\ [uh pra\k ka\k mâo hrui w^t gra\p mlan h’^t mse\ si anei ana\n go\ sang sra\ng lo\ dơ\ng bi mlar nga\. Mb^t ana\n, kâo sra\ng mtô mblang kơ mnuih [uôn sang hla\m kr^ng, kơ phung êdam êra hla\m [uôn mđ^ ktang brua\ bi mlih mnơ\ng pla mjing, hdra\ mnêc\ pla mjing”.

      Hluê si Lê Xuân Thám, Khua Knơ\ng brua\ Khoa học Công nghệ c\ar Lâm Đồng, mơ\ng du\m anôk brua\ pioh hâo hưn kơ khao học công nghệ, mâo du\m klei ksiêm mđing hria\m êlam mơ\ng hdra\ mnêc\ ruah mjeh tơl truh kơ  hdra\ mnêc\ pla mjing, rông mnơ\ng, mb^t ho\ng hdra\ kdra\p sang al\ k^ng, sang `ua\l, mkiêt mkriêm pui kmla\, hdra\ kdra\p krih êa bi rôc\ thưt thưt, hdra\ kdra\ gơ\ co\ng krh ma\ êa hja\n… dưi ba hưn mthâo truh kơ mnuih [uôn sang. Mơ\ng klei anei ba leh boh yuôm t^ng mdu\m ti gra\p ha la\n nga\ lo\ hma mơ\ng c\ar Lâm Đồng đ^ truh 120 êkla\k pra\k hla\m sa thu\n, đ^ gia\m 4 bliư\ mka\ ho\ng hnơ\ng t^ng mdu\m mơ\ng kluôm ala. K’ia\ng Giáo sư, tiến sĩ Lê Xuân Thám lac\:“ Dja\p hdra\ mnêc\ nga\ brua\ mrâo mrang kơ du\m mnơ\ng pla mjing, mnơ\ng rông phu\n mơ\ng c\ar Lâm Đồng mse\ si: kphê, c\ê, djam mtam, mnga, rông akan êa ê’a\t, du\m mnơ\ng rông mâo ênoh mdê hja\n sna\n mse\ si mnuih [uôn sang mâo klei hưn mthâo brei hluê mạng, hâo hưn ho\ng klei pral hluê ho\ng du\m êlan bi mje\, hluê ho\ng êlan hâo hưn mrâo mrang ara\ anei…. S^t n^k jing mâo klei tu\ h^n, mdê h^n mka\ ho\ng klei mnuih [uôn sang gơ\ c\o\ng duah ma\ hla\m mạng hluê ho\ng Google. Ara\ anei, du\m phu\n ba klei hâo hưn hmei mka\p mâo klei kja\p, bi kah, w^t lac\ dja\p mta klei kla\ klơ\ng kơ mnuih [uôn sang.

    - C|ia\ng đru kơ mnuih [uôn sang drei thâo sa\ng h^n kơ brua\ hâo hưn khoa học công nghệ mơ\ng c\ar Lâm Đồng, pô c\ih mkra kdrêc\ anei mâo leh klei bi blu\ hra\m ho\ng Nguyễn Hữu Nam, K’ia\ng khua Adu\ brua\ kriê dla\ng Khoa học, Knơ\ng brua\ Khoa học Công nghệ Lâm Đồng. Nguyễn Hữu Nam brei thâo:

        . Nguyễn Hữu Nam: Djăp mta klei đ^ kyar mơ\ng klei kreh knhâo mâo ba jao kơ mnuih [uôn sang dưn yua ho\ng lu hdră snei:

-Hluê nga\ du\m hdră brua\ kr^ng [uôn sang ]ư\ ]hia\ng mơ\ng gưl knu\k kna, gưl ]ar, gưl nah gu\. Hdră kluôm jing mko\ mjing du\m klei bi hmô dưn yua klei kreh knhâo kơ brua\ pla mjing, rông mnơ\ng, kơ djuê mjeh hla\m du\m go\ êsei mnuih [uôn sang mtam dôk hlăm klei hluê ngă hdră brua\ ana\n. Leh kơ năn mko\ mjing klei mjua\t bi hriăm, lehana\n ktrâo ata\t kơ mnuih [uôn sang ba yua.

-Nga\ klei po\k mlar hdră brua\ leh mâo boh tu\ dưn mơ\ng brua\ ksiêm duah. Jing du\m hdră brua\ anei mâo leh boh tu\ dưn mơ\ng mơ\ng mnuih [uôn sang dưn yua hlăm du\m alu\ wa\l mdê mdê. Bi brua\ leh kơ ana\n jing brua\ mkra klei bi hmô, ba yua, ktrâo ata\t hdră ma\ brua\ kơ mnuih pla mjing.

-Ba yua boh tu\ dưn mơ\ng klei ksiêm duah, du\m hdră brua\ leh mâo ksiêm mkla\ boh tu\ dưn, hluê klei mkla\ mklơ\ng mơ\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa ]ar snăn du\m boh tu\ dưn ana\n srăng dưi ba yua hluê ho\ng klei hâo mdah kluôm du\m hdră brua\ lông ngă, ba jao kơ du\m dhar brua\, alu\ wa\l. Leh kơ năn di`u mâo brua\ đua klam ba yua, lehana\n grăp thu\n hưn mthâo boh tu\ dưn ba yua hdră ana\n kơ knơ\ng brua\ kreh knhâo.

-Ba yua brua\ kreh knhâo, mơ\ng hdră hâo hưn klei kreh knhâo, mâo knơ\ng brua\ kreh knhâo mko\ mjing hlăm kluôm ]ar.

-Knhal tu] jing bi lar mơar hliê kơ du\m hdră ma\ brua\ mơ\ng anôk brua\ tin học lehana\n klei hâo hưn kơ klei kreh knhâo truh kơ du\m kdriêk, lehana\n du\m sa\.

     - Snăn, ho\ng du\m kr^ng taih kbưi kr^ng mnuih djuê [ia\, êpul êya si hdră mâo  nga\ leh ]ia\ng hluê ngă mâo klei tu\ dưn h^n?

        . Nguyễn Hữu Nam: Dưn yua jih jang klei kreh knhâo truh hlăm kr^ng taih kbưi, snăn kno\ng mơ\ng du\m hdră brua\ kr^ng [uôn sang ]ư\ ]hia\ng, [ia\dah hlăm klei dưn yua du\m hdră brua\ djuê ana ]ư\ ]hia\ng anei snăn knơ\ng brua\ kreh knhâo ăt mâo leh klei akâo kơ du\m êpul êya bi hluê ngă jing sia\ suôr ho\ng alu\ wa\l, bi mguôp ho\ng brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l.

     Hlăm klei mjua\t bi hriăm snăn bi mjua\t hriăm pô đru brua\ jing mnuih alu\ wa\l mơ\ng năn di`u lo\ mjua\t bi hriăm ho\ng mnuih [uôn sang. Hră mơar mjua\t bi hriăm ti anei ăt bi ngă ho\ng klei khua\t, kla\ mnga] ênưih thâo săng. Êjai mko\ mjing hdră bi hmô, boh nik ho\ng mnuih djuê [ia\ snăn bi mâo mnui dja\ ti kngan ktrâo ti brua\ leh kơ năn mâo nanao klei ksiêm dlăng jê` jê`, ktuê dlăng klei hluê ngă rơ\ng mâo klei tu\ dưn pro\ng h^n.

     Jih jang djăp hdră brua\ hluê ngă hlăm wưng giăm anei snăn Knơ\ng brua\ kreh knhâo ăt g^t gai leh sia\ suôr brua\ anei. Truh ti wưng anei mâo lu hdră brua\ mâo leh klei tu\ dưn, lehana\n mâo brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l tu\ ư.

     - La] jăk kơ ih lu!