VOV4.Êđê - Lâm Đồng jing ]ar mâo ênha\ pla kphê dôk mrô 2 hlăm kluôm ala, ho\ng êbeh 150 êbâo ha. Mơ\ng thu\n 2013 truh kơ ara\ anei, Lâm Đồng lo\ ru\ mjing leh mâo giăm 41 êbâo ha kphê leh khua. Mơ\ng ana\n, boh mnga kphê kah knar ti ]ar Lâm Đồng đ^ leh mơ\ng 2tôn 480 kg/ha truh 2 tôn 960kg/ha/thu\n, mâo leh đa đa hdră mlih mjeh mrâo pla mjing ba w^t klei tu\ dưn h^n đ^ mboh mơ\ng 7 – 8 tôn/ha. Mb^t ho\ng ana\n, Lâm Đồng ăt hlăk dôk dưn yua boh mơ\ng hdră brua\ mđ^ kyar brua\ lo\ hma ho\ng klei kjăp (VnSAT) ti Việt Nam, lo\ dơ\ng mđ^ h^n klei tu\ dưn boh mnga mâo lehana\n hnơ\ng jăk boh kphê hluê hdra\ h’^t kja\p.

}ar Lâm Đồng mâo êbeh 15 êbâo go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mjing kphê hlăk djo\ [ơ\ng hdră bruă mơ\ng Hdră bruă bi mlih bruă ngă lo\ hma h’^t kjăp ti Việt Nam ( VnSAT). Êngao kơ klei đru brei prăk kăk ]ia\ng duh bi liê mđ^ kyar bruă pla mjing, du\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma anei lo\ mâo hriăm du\m adu\ mtô bi hriăm hdră mnê] pla mjing, nao duah dla\ng leh ana\n tui hriăm nga\ lu gru hmô bi hgu\m pla mjing leh ana\n mđ^ h^n ênoh yuôm kphê.

Hluê si Nguyễn Thanh Tùng, ti wa\l krah Đinh Văn, kdriêk Lâm Hà, boh tu\ dưn mơ\ng bruă pla mjing kphê hluê hdră h’^t kjăp mơ\ng hdră bruă [uh klă, brua\ adôk jing  si be\ ngă ]ia\ng mđ^ ktang  klei bi hgu\m bruă pla mjing, rơ\ng mâo anôk ba ]h^ kphê h’^t kjăp: “ Pla mjing kphê h’^t kjăp, jing hnơ\ng mâo kphê mơ\ng mnuih [uôn sang hmei đ^ h^n êdi. {ia\dah klei dleh dlan ti anei, ana\n jing duah anôk ba ]h^ kphê dleh dlan êdi. Mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mâo klei c\ia\ng jing si be\ ngă mđ^ ktang brua\ bi hgu\m 4 pô,, leh ana\n Knu\k kna c\ia\ng bi mko\ mjing hluê ngă hdră đru brei kơ du\m anôk bruă, du\m hợp tác xã bi mko\ hgu\m ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hmei ]ia\ng ênoh tu\ yuôm, anôk ba ]h^ kphê mơ\ng mnuih [uôn sang dưi rơ\ng h’^t kjăp h^n”.

Hlăm klei po\k hluê ngă, hdră bruă leh leh ana\n hlăk k[^n iêu lac\ mtru\t mjhar du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hluê ngă mko\ mjing du\m Hợp tác xã, êpul hgu\m ]ia\ng mjing klei hgu\m mko\ hlăm du\m bruă pla mjing leh ana\n ba ]h^ kphê. Hluê si Hà Cường, Khua dla\ng bruă mnia mblei Knơ\ng bruă kphê Mai Hoàng Sang, ti kdriêk Lâm Hà, ]ar Lâm Đồng, ]ia\ng dưi ngă bruă anei êngao kơ klei hur har mơ\ng anôk brua\ duh mkra mia blei, bruă mơ\ng knu\k kna hlăm brua\ mko\ mjing bi hgu\m jing yuôm bhăn êdi: “ Bruă pla mjing mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ara\ anei lu êdi ]o\ng ngă mă pô, hdră pla mjing lu êdi hluê si klei thâo ngă ho\ng kiê kngan mơ\ng đưm, ka tuôm mâo sa anôk bruă tu\ đua klam kơ hdră mnêc\ nga\ brua\ ]ia\ng mâo klei ktrâo la] ho\ng klei klă klơ\ng kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, leh ana\n ka mâo hlei pô tu\ rơ\ng hrui blei djo\ ênoh ]ia\ng bi h’^t kjăp anôk ba ]h^ kphê kơ mnuih [uôn sang. Klei dôk bi m^n mơ\ng anôk bruă duh mkra mnia mblei jing ]ia\ng knu\k kna đru brei pioh anôk bruă bi mko\ hgu\m ho\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ia\ng ba kphê mơ\ng alu\ wa\l kpưn dưi ba c\h^  hla\m lu anôk h^n”.

Nguyễn Văn Sơn, Khua knơ\ng bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang ]ar Lâm Đồng brei thâo: ]ia\ng ru\ lo\ w^t ba pla mrâo êbeh 27 êbâo ha kphê hlăm 3 thu\n kơ ana\p, êngao kơ klei mđ^ h^n ênoh prăk brei ]an ho\ng mnga hdjul mơ\ng Knu\k kna, klei hluê ngă hdră bruă mđ^ kyar kphê h’^t kjăp VnSAT ăt ]ia\ng mâo klei bi mđrăm mb^t du\m hdră k`ăm.

Nguyễn Văn Sơn mâo klei blu\ snei: “Tal 1, knơ\ng prăk c\ia\ng w^t bi ksiêm dlăng hruê mlan bi kc\ah, snăn c\ia\ng dôk kriê kjăp ênoh pra\k mnga 6,5% đui], amâo mâo mđ^  truh 9%. Tal 2, ăt c\ia\ng bi ksiêm dlăng, si be\ ngă ]ia\ng prăk mnga [ia\ h^n kơ prăk mnga brei ]an [ia\\ hruê mlan ho\ng bruă ngă lo\ hma kr^ng [uôn sang ara\ anei, si be\ ngă tru\n h^n mkă ho\ng hnơ\ng brei ]an aguah tlam mâo [ia\ h^n mơ\ng 1 – 2% ]ia\ng nga\ brua\ pla mjing. Mb^t ho\ng ara\ anei mâo hdră bruă VnSAT, Knơ\ng prăk dlông ro\ng lăn ăt hlăk mâo phu\n prăk brei ]an pioh mđ^ kyar bruă bruă pla mjing kphê h’^t kjăp, lo\ mbo\  du\m mta bhiăn kơ bruă brei ]an prăk anei ]ia\ng mkra mlih ênhă pla kphê, mb^t ho\ng ênhă kphê ru\ lo\ w^t ba pla mrâo mâo boh mnga hrui w^t đ^, s^t nik hnơ\ng mâo kphê srăng truh 5 ton mkrah/ 1ha.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga pô ra\k.