VOV4.Êđê - Kphê jing mnơ\ng pla phu\n ti ]ar Lâm Đồng, đru mguôp hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra – ala [uôn ti alu\ wa\l. K`a\m đru mđ^ hnơ\ng mâo boh mnga lehana\n hnơ\ng tu\ ja\k kphê a\t mse\ mơh mjing klei bi hgu\m hla\m hdra\ hrui blei kphê, Hdra\ bi hgu\m brua\ Lo\ hma knu\k kna – êngao knu\k kna (PPP) mđ^ kyar kphê h’^t kja\p dưi po\k nga\ ti Lâm Đồng [rư\ [rư\ ba w^t lu boh tu\ dưn kla\ s^t.

Hdră bruă đru hgu\m knu\k kna – êngao knu\k kna (PPP) mđ^ kyar h’^t kjăp ti ]ar Lâm Đồng dưi hluê ngă lar [ar ti du\m alu\ wa\l pla kphê lu hlăm ]ar, mâo klei hluê ngă mơ\ng êbeh 1 êbâo 200 go\ êsei, kah mbha 19 êpul mnuih [uôn sang ngă lo\ hma. Hluê si Nguyễn Văn Thông, mnuih pla kphê ti să Lộc Thanh, [uôn pro\ng Bảo Lộc, ]ar Lâm Đồng, mnuih [uôn sang ngă hdră bruă mâo hriăm mjuăt, ktrâo la] hdră kriê dlăng, răng mgang klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă, mkăp mnơ\ng tu\ jăk, dưm hbâo kơ ana kphê, ktrâo la] ]ih hlăm hră điêt go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma leh ana\n hâo hưn hluê ngă, mđ^ kyar bruă duh mkra hliê gru hmô êpul đru hgu\m, êpul hgu\m leh ana\n mko\ mjing bruă duh mkra hluê hnơ\ng ]ua\n tu\ yap 4C. Kyua ana\n, du\m đang kphê hluê ngă mâo hnơ\ng hrui w^t mơ\ng 9 – 25% mkă ho\ng đang kphê amâo mâo hluê ngă hdră bruă anei, hlăm ana\n mâo đang kphê hluê ngă mâo boh mnga hrui w^t truh 10 ton kphê asa\r hlăm 1 ha hlăm 1 thu\n. Boh tu\ dưn ba w^t đ^ h^n mkă ho\ng êlâo dih:

“Kâo kriê dlăng hluê hdră bruă kyua ana\n boh mnga đ^ h^n. Rơ\k rung hlăm đang kphê kâo rông leh ana\n grăp thu\n kâo khăt mơ\ng 5 – 7 blư\. Leh dưm hbâo kâo khăt rơ\k ]ia\ng mâo hnơ\ng bi êyui. Hbâo amâo mâo đung đue#, tal rơ\k anei yơh mjing klei găl kơ du\m mnơ\ng hd^p jăk hlăm lăn mâo klei đ^ lar”.

Kyua mkăp mnơ\ng tu\ jăk djo\ wưng leh ana\n djăp hnơ\ng ]ua\n, sơnăn kphê ti đang war mơ\ng du\m go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hluê ngă hdră bruă đ^ jing mtah mda, hla kphê mtah djưt, hla kpal, mđ^ h^n ai bi kdơ\ng ho\ng klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă leh ana\n dưi bi kdơ\ng ho\ng klei yan adiê amâo mâo jăk, bi mlih amâo hmao thâo. Mb^t ho\ng ana\n, hnơ\ng mâo leh ana\n hnơ\ng jăk kphê ti du\m đang war anei đ^ h^n mkă ho\ng du\m đang kphê mkăn. Klă s^t, tơdah đang kphê hluê ngă hdră bruă mâo ba w^t 3,9kg boh mtah bi knar ho\ng 1 kg kphê krô, sơnăn ti đang war amâo mâo hluê ngă hdră bruă bi mâo 4,3 kg kphê mtah sơnăn kơh mâo 1 kg kphê krô. Phạm Trường Sơn, knuă druh mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma să Lộc Thanh, [uôn pro\ng Bảo Lộc, ]ar Lâm Đồng brei thâo; kyua dưi ksiêm dlăng hnơ\ng jăk, sơnăn kphê mơ\ng go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hluê ngă hdră bruă mâo du\m êpul bruă mnia mblei hrui blei ho\ng ênoh yuôm h^n mkă ho\ng sang mnia kơ êngao:

“Pla mjing kphê 4C jing mâo hră ]ih pioh go\ êsei kơ mnuih [uôn sang ]ih pioh ênu\m ênap, klă mnga], [h^ kl^. Ara\ anei, wưng hrui pe\ kphê sơnăn mnuih [uôn sang hrui pe\ kphê mâo hnơ\ng ksă lu h^n mkă ho\ng êlâo dih”.

Hluê si Phạm Thanh Sơn, Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ar Lâm Đồng, anei jing hdră bruă đru mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hlăm kluôm hdră bruă mơ\ng bruă kriê dlăng, pla mjing truh kơ hrui pe\ boh, mkra mjing leh ana\n kriê dlăng ]ia\ng mâo kphê ho\ng klei h’^t kjăp, doh ba truh kơ kiê kngan mnuih blei yua:

“Hmei ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ana\n jing hluê ngă hnơ\ng ]ua\n 4C, dưm hbâo djăp ênu\m, bi knar leh ana\n dưm hluê klei ]ia\ng kơ mnơ\ng tu\ jăk mơ\ng ana kphê, mhro\ klei ba yua êa drao krih kơ mnơ\ng pla mjing. {hu krô ba yua [aih amâo dah ta] [hu simăng. Sơnăn kơh dưi mâo kphê siam”.

Ăt hluê si Phạm Thanh Sơn ]ia\ng Hdră bruă đru hgu\m knu\k kna – êngao knu\k kna mđ^ kyar kphê ti Lâm Đồng lo\ dơ\ng ba w^t boh tu\ dưn jăk, anôk bruă srăng mđ^ ktang bruă hriăm mjuăt kơ du\m phung khua g^t gai êpul leh ana\n du\m t^ng djo\ tuôm kơ hdră mđ^ kyar kphê h’^t kjăp, đru bi h’^t kjăp bruă ngă đrông mơ\ng phung khua g^t gai êpul ăt mse\ mơh tă hdră mtru\t mjhar mko\ mjing êpul đru hgu\m, êpul hgu\m ]ia\ng mđ^ kyar djo\ guôp ho\ng boh klei mâo ara\ anei./.