VOV4.Êđê- Mrâo anei, phung ma\ brua\ kreh knhâo hla\m Anôk ksiêm hria\m brua\ lo\ hma Việt Nam hưn mthâo leh boh tu\ ja\k siam hla\m brua\ ktuê ksiêm kơ mta vaccine gang mkhư\ klei u\n rua\ tian o# eh. Anei jing klei m’ak kơ anôk brua\ rông mnơ\ng a\t mse\ mơh mơ\ng anôk brua\ lo\ hma la] kluôm hla\k klei rua\ anei dôk đ^ lar pral hla\m kluôm ala ]ar, ba lu klei lui] liê kơ anôk brua\ rông mnơ\ng lehana\n klei hd^p mnuih [uôn sang. Kha\ sna\n, hla\k êjai ka mâo mta vaccine gang mkhư\ klei rua\, hdra\ msir ja\k h^n ara\ anei jing hluê nga\ hdra\ rông doh.

Klei bi knăl jăk:

Aduôn Nguyễn Thị Lan, khua kia\ kriê anôk brua\ ksiêm hriăm kơ lo\ hma Việt Nam brei thâo, phung kreh knhâo mơ\ng anôk ksiêm hriăm anei hlăk hlê dôk ksiêm duah ]ia\ng dưi mkra mjing mta vaccine mkhư\ gang klei u\n rua\ tian o# eh. Truh kơ ara\ anei êpul ksiêm duah mâo mjing leh mta vaccine mrâo, tal êlâo mâo klei jăk êjai dôk ksiêm dlăng, lehana\n lông ba yua hlăm sa anôk điêt.

Mơ\ng ana\n, vaccine lông ba yua anei mâo tlo\ mgang leh hlăm 3 b^t anôk rông u\n mâo klei rua\ tưp anei mơ\ng 3 go\ sang mdê mdê ti Hưng Yên, Hà Nam lehana\n Thái Bình. Boh tu\ dưn brei [uh, jih jang 16/18 drei u\n ana mđai, lehana\n 15 drei u\n kđeh mơ\ng 3 go\ sang anei hd^p suăih sơăi leh êbeh 2 mlan; ênoh u\n ana mđai mâo mđai leh lehana\n jih jang êđai u\n ăt suăih. Êjai ana\n du\m drei u\n amâo mâo tlo\ ôh vaccine anei djiê jih sơăi mơ\ng klei rua\ tưp.

Mka\ dlăng kơ hnơ\ng êđăp ênang mơ\ng mta vaccine anei êjai hlăm klei lông ba yua, aduôn Lan la], mta vaccine anei jing êđăp ênang ho\ng u\n mâo tlo\ leh, lehana\n klei tu\ dưn dưi mgang klei rua\ jing pro\ng êdi ho\ng u\n leh tlo\ mgang. “{ia\dah ho\ng mta vaccine mrâo mkra mjing anei, s^t yơh brei lo\ dơ\ng ksiêm dlăng, lehana\n lo\ lông ba yua ho\ng lu anôk h^n. Êjai dôk guôn Phu\n brua\ lo\ hma mkăp ngăn prăk kơ brua\ ksiêm duah lehana\n mkra mjing lu ho\ng mta vaccine anei, hmei akâo leh mơh kơ ]ia\ng kơ êpul ksiêm duah mkra mjing truh hlăm brô 500 ênoh vaccine pioh lông ba yua. Klei dleh ktro\ ara\ anei jing drei ka mâo djăp kdrăp mta mnơ\ng ma\ brua\, ka mâo hnơ\ng dưi mkra mjing lu ôh” aduôn lan la] sna\n.

Rông u\n doh ti anôk rông u\n mơ\ng hợp tác xã Hoàng Long ti Hà Nội

Bi tui si hdră êlan mkăn, Bạch Đức Lữu, khua anôk brua\ mdrao mgu\n mnơ\ng rông kr^ng 6 la], wưng leh êgao Anôk brua\ anei mâo hgu\m leh ho\ng knơ\ng brua\ Navetco ksiêm duah mkra mjing vaccine lehana\n chế phẩm sinh học pioh gang mkhư\, lehana\n mdrao klei u\n rua\ tian o# eh. Truh kơ ara\ anei mâo leh mơh klei tu\ dưn jăk. Anôk brua\ mdrao mgu\n mnơ\ng rông kr^ng 6 ba jao mta virus ASFV brei kơ knơ\ng brua\ Navetco pioh mjing mta kman knơ\ng pioh mkra mjing vaccine. Lữu brei thâo, êjai dôk ksiêm dlăng hla\m êpul u\n ti sa go\ êsei hlăm sa\ Long Khánh, wa\l krah Cai Lậy, ]ar Tiền Giang, hla\m ana\n mâo leh u\n mâo klei rua\ [ia\dah amâo mâo truh kơ djiê ôh, lehana\n ba\ kơ ara\ ani ăt hd^p suaih. Anei jing mta kman virus ]o\ng mâo jing jăk pioh mkra mjing vaccine.

Rông mnơ\ng ho\ng klei doh:

Khua phu\n brua\ lo\ hma Nguyễn Xuân Cường brei thâo, êjai dôk guôn phung kreh knhâo ksiêm duah mta vaccine, snăn brei rông mnơ\ng ho\ng klei doh. Kyuadah anei yơh jing hdră jăk h^n dưi răng mgang, mdrơ\ng ho\ng klei rua\ tưp kơ u\n. lehana\n ba yua djăp mta chế phẩm sinh học pioh mđ^ ai ktang kơ u\n pô rông. Ara\ anei mâo leh mta chế phẩm sinh học dưi ba yua hlăm lar [ar, lehana\n mâo leh anôk rông u\n pro\ng truh 500 drei ba yua mâo klei tu\ jing.

}ia\ng dưi gang mkhư\ klei rua\ tưp u\n o# eh, snăn brei mâo klei thâo săng kơ mta virus pô ba klei rua\. Mơ\ng ana\n, mâo du\m hdră gang mkhư\ mse\ si: Ba bi rai doh [hut, djo\ hdră u\n kmăp; krih êa drao mdjiê kman bi djo\ hdră, djo\ ênoh, bi mlih hdră rông bi doh, thiăm mbo\ mta mnơ\ng [ơ\ng mâo ai bi kdơ\ng ho\ng klei rua\, bi kdơ\ng ho\ng kman… Boh s^t, wưng leh êgao phung rông u\n lu hlăk ba yua kjăp hdră rông ho\ng sinh học, snăn klei rua\ amâo `u\ kma ôh hlăm war di`u.

Mse\ si, anôk rông u\n ho\ng chế phẩm sinh học mơ\ng êpul brua\ hgu\m Hoàng Long ti Hà Nội mâo leh klei tu\ dưn pro\ng. Êpul brua\ hgu\m anei rông truh kơ 5 êbâo drei u\n, hlăm ana\n giăm 500 drei u\n ana mđai ti dua anôk. Pô bi ala kơ Êpl brua\ hgu\m Hoàng Long la], Anôk rông u\n di`u hlăk ma\ brua\ kjăp ho\ng tur war betong, mâo êlan ba êwa êđăp jăk mơ\ng ta]. Jih jang eh u\n, êa djah, êa rao mâo bi klin hlăm [a\ng biogas…

Jih jang hdră răng mgang klei rua\ ho\ng vaccine mâo anôk rông u\n hluê ngă djo\ ho\ng mta mtru\n mơ\ng anôk brua\ mdrao mgu\n mnơ\ng rông. Grăp hruê kăm krih nanao êa drao mdjiê kman mơ\ng 1 – 2 blư\. Ba yua djăp hdră doh mơ\ng sinh học mkăn, djo\ tui si dhar brua\ djo\ tuôm mta\ mtăn, krih êa drao răng mgang, ksiêm dlăng mnuih mu\t kbia\ hlăm war êning, ksiêm dlăng mnơ\ng rông hu^dah mâo kman…

Bi ho\ng mnơ\ng [ơ\ng pioh m]iêm u\n, Êpul brua\ hgu\m ]o\ng blei ma\ amlơ\k ktơr, hl^n djah êtak, prăi êtak, lehana\n mta kyâo bi [âo, amâo mâo điêt đuôt mnơ\ng [ơ\ng mơ\ng mnơ\ng hd^p ôh, ba w^t ]o\ng mkra mjing. Lehana\n lo\ thiăm chế phẩm sinh học hlăm mnơ\ng [ơ\ng kơ u\n. Leh m]iêm [uh u\n suaih ktang, hnơ\ng kđeh jăk, lehana\n mâo anôk ]uh ta\ kdeh ]^m u\n akâo blei jih. U|n mâo ba ]h^ kah knar 120kg/drei, liê mnơ\ng [ơ\ng hlăm brô 3kg/kg boh ktro\ u\n.

Boh nik, truh kơ ara\ anei mâo leh du\m anôk rông u\n hlăm sa\ tuôm ho\ng klei rua\ tưp o# eh, [ia\dah anôk rông u\n mơ\ng Êpul hgu\m Hoàng Long ăt êđăp ênang. Tui si anôk brua\ kia\ kriê brua\ rông mnơ\ng la], brua\ ba yua chế phẩm vi sinh probiotic hlăm mnơ\ng [ơ\ng, dưi dưn yua jih mnơ\ng [ơ\ng mâo mơ\ng brua\ pô pla mjing, đru mdul ênoh bi liê blei mnơ\ng [ơ\ng kơ u\n leh mkra mjing, s^t nik srăng mđ^ hnơ\ng jăk kđeh ]^m, kyua amâo mâo yua mta kháng sinh ôh hlăm mnơ\ng [ơ\ng.

Anôk brua\ rông mnơ\ng ăt mâo klei akâo kơ Phu\n brua\ lo\ hma, lehana\n djăp alu\ wa\l mâo hdră êlan mđ^ ai ba yua hdră rông u\n doh ho\ng sinh học, dưi gang mkhư\ klei rua\ tưp, lehana\n mđ^ hnơ\ng jăk kđeh ]^m u\n./.

H’Mrư Ayun pô mblang

>