VOV4.Êđê - Klei rua\ Covid 19 hla\k dôk hma\i amâo ja\k truh kơ brua\ duh mkra mơ\ng la\n ]ar, hma\i truh kơ hdra\ brua\ mnia mblei du\m mta mnơ\ng mơ\ng gra\p alu\ wa\l. Ti Lâm Đồng, ana\p klei mâo dleh dưi ksiêm dla\ng mơ\ng klei rua\, brua\ pla lehana\n mkra mjing mnơ\ng mơ\ng lo\ hma – jing klei ga\l mâo mơ\ng ]ar anei a\t dưi krơ\ng kja\p lehana\n mđ^ kyar. Boh tu\ dưn anei dưi mâo kbia\ hruê mơ\ng hdra\ bi hgu\m kluôm mơ\ng brua\ pla mjing truh kơ brua\ hrui blei mnơ\ng mơ\ng brua\ lo\ hma plah wah mnuih [uôn sang ho\ng anôk brua\ duh mkra.

Mơ\ng ako\ thu\n anei, bruă pla mjing djam tam du\m mta mơ\ng Đang pla djam doh hlăm êa Kiêm Hùng, ti kdriêk Đơn Dương, ]ar Lâm Đồng ăt mđ^ lar hơ^t kjăp, wa\t hlăm wưng hluê ngă klei bi ktlah kluôm yang [uôn mdrơ\ng ho\ng klei ruă tưp Covid -19. Nguyễn Thị Kiêm, khua đang djam brei thâo, grăp bruă ngă pla mjing mơ\ng đang djam amâo hma^ kyua klei ruă Covid -19 jing kyua 100% boh mnga lo\ hma mkra mjing dưi mkăp hluê si hră akâo blei, hnơ\ng jăk dưi rơ\ng, ênoh djam ăt hơ^t kjăp hluê si klei [uăn rơ\ng sui ho\ng anei.

“Du\m anôk mkăn snăn hma^ bi mnơ\ng dhơ\ng mơ\ng pô amâo dih nei ôh. Mnơ\ng anei pô kriê dlăng bi jăk, hnơ\ng doh jăk, pô mkra mjing leh, đu\ng hruh leh snăn dưi pioh mơ\ng 4 truh 5 hruê, ara\ng blei mơ\ng sang mnia w^t dưi pioh truh 4 hruê ăt dưi mơh."

Mse\ snăn, Lê Công Thôn, ti wa\l krah Liên Nghĩa, kdriêk Đức Trọng, ]ar Lâm Đồng ăt ênưih mdrơ\ng ho\ng ti anăp klei ktuê dlăng mơ\ng klei ruă Covid -19. Hluê si Thôn, ai ktang blei djam tam, boh kroh mơ\ng mnuih [uôn sang amâo hro\ ôh, đ^ h^n kyua du\m sang mnia, sang ]h^ mnơ\ng [ơ\ng pioh ]ia\ng ba ]h^ kơ mnuih blei yua. Kyua anăn, tơdah mnuih [uôn sang hlăk dôk ngă hdră bi hgu\m mkra mjing leh anăn ba ]h^ [rư\ mâo klei găl ]ia\ng rơ\ng jăk bruă pla mjing, hrui w^t prăk, mđ^ kyar bruă duh mkra kơ go\ sang.

“Boh mnga lo\ hma mkra mjing hluê si hdră bi hgu\m snăn amâo hu^ hma^ kơ ya mta klei ôh. Jing hmei mkra mjing boh mnga leh anăn ăt dưi ba ]h^ nanao amâo lui] sa mta mnơ\ng ôh. Mse\ si mkra mjing  amâo bi hgu\m snăn phung mnia blei srăng mtru\n ênoh boh mnga kơ mnuih ngă lo\ hna. Bi ho\ng hmei jing klei bi hgu\m hơ^t kjăp leh anăn 2 t^ng  mâo klei tu\ sơa^. Sa t^ng duah anôk ba ]h^, bi sa t^ng ngă bruă pla mjing ]ia\ng kơ hnơ\ng jăk mnơ\ng dhơ\ng bi jăk."

Mb^t ho\ng mnuih ngă lo\ hma, lu anôk bruă mnia blei ]ar Lâm Đồng ăt rơ\ng mđ^ lar bruă  pla mjing mnia leh anăn mkra mjing boh mnga lo\ hma. Lê Quang Thành Liêm, Khua kriê dlăng Knơ\ng bruă boh mnga lo\ hma Trình Nhi, wa\l tuh tia mkra mjing Phú Hội, kdriêk Đức Trọng, ]ar Lâm Đồng brei thâo: knơ\ng bruă ăt mđ^ lar hnơ\ng ngă bruă 20 ton mnơ\ng leh mkra mjing hlăm sa hruê mse\ si yăng đar. Mb^t ho\ng bruă  ngă bruă hơ^t kjăp hrui blei boh mnga kơ giăm 2 êtuh go\ êsei mnuih [uôn sang bi hgu\m.

“Klă s^t anôk ba ]h^ hlăm ala ]ar Việt Nam pô pro\ng h^n mkă ho\ng du\m ala ]ar mkăn. Du\m anôk bruă mnia blei mkra mjing leh hrui êmiêt lu h^n anôk blei mnơ\ng dhơ\ng mơ\ng du\m ala ]ar boh nik mơ\ng Trung Quốc, hlăm wưng klei ruă tưo COVID -19 anei, di`u lo\ kplăk w^t blei mnơ\ng mơ\ng du\m anôk mkra mjing mơ\ng Việt Nam. Anei klă jing sa klei găl."

Hluê si ênoh mrô ksiêm yap mơ\ng anôk bruă djo\ tuôm ]ar Lâm Đồng, ênoh yuôm mnơ\ng dhơ\ng ba ]h^ kơ ala ta] enegao hlăm 3 mlan ako\ thu\n anei mơ\ng ]ar hro\ giăm 20 % mkă ho\ng anei thu\n dih, [ia\dah hjăn djam mtam, boh kroh ba ]h^ kơ ala ta] êngao đao\ t^ng mâo 5 êbâo 200 ton, mâo 10 êklăk 5 êtuh êbâo USD, đ^ 30 % kơ hnơ\ng leh anăn 4,9 % kơ eneoh yuôm. Dưi [uh, hlăm klei dleh đao\ knăl mơ\ng klei ruă Covid- 19, anôk bruă mnia blei leh anăn mnuih ngă lo\ hma ]ar Lâm Đồng mđ^ lar leh jăk klei găl mơ\ng hdră bi hgu\m pla mjing, hơ^t kjăp mkra mjing du\m mta mnơ\ng mơ\ng lo\ hma ]ia\ng ba djăp klei ]ia\ng mơ\ng anôk ]h^ mnia. Anei dưi dlăng jing sa hdră ngă hơ^t kjăp ]ia\ng dưi mtru\t mjhar ]ia\ng mđ^ kyar leh anăn bi lar hdră ngă hlăm wưng kơ anăp.