VOV4.Êđê- Ti 2 sa\ Êa Pil lehana\n }ư\ Prao mơ\ng kdriêk Mdrak, ]ar Daklak, lu go\ êsei jho\ng bi mlih leh mnơ\ng pla ana [ia\ hruê ba pla ana boh êrang Hưng Yên. Phu\n tal êlâo, mnơ\ng kreh pla ti kwar Dưr anei ba w^t boh tu\ dưn kla\ nik êdi, du\m go\ êsei mâo hnư hrui w^t pra\k êklai hla\m gra\p thu\n.

Ăt mse\ ho\ng lu go\ êsei mnuih [uôn sang ti kr^ng lăn sah kba alu\ 3, să Êa Pil, kdriêk M’Drak, hlăm lu thu\n, Phạm Đình Thướng kno\ng juăt mưng ho\ng hbei [lang, kbâo, đậu bắp. Dăl thu\n bhang ngă bruă sua^ êmăn jih yan hrui mă go\ êsei jih yơh prăk. {uh klă klei k[ah wư w^r w^r, thu\n 2014, `u tu\ ư bi mlih jih 3 ha lăn mơ\ng go\ êsei ba pla boh êrang Hưng Yên, leh ksiêm dlăng du\m đang boh hlăm lehana\n êngao kdriêk. Jih jang đang boh êrang dưi mko\ dưm kdrăp krih êa êran hjăn h’^t sa anôk, krơ\ng đang boh đ^ jing jăk wa\t hlăm yan bhang hlơr mâo mă hjăn păn mơ\ng alu\ wa\l. Leh duh bi liê 230 êklăk prăk mb^t ho\ng ai tiê ngă bruă 3 thu\n adôk điêt, boh êrang Hưng Yên hlăm kr^ng lăn sah kba M’Drak mâo ba w^t boh tu\ dưn êgao kơ klei ]ang hma\ng:

“1 ha đang boh êrang ti anei kâo pla hlăm brô 620 phu\n. Grăp phu\n mse\ si yan anei mâo hlăm brô 30 kg, sơnăn 1 ha mâo hrui w^t êbeh 20 ton. Tơdah 20 ton anei ho\ng ênoh ba ]h^ hlăm brô 20- 30 êbâo, sơnăn grăp ha mâo hrui w^t êbeh 500 êklăk prăk”.

Go\ êsei Đỗ Văn Đức ti alu\ 4, să Êa Pil, kdriêk M’Drak ăt jing go\ êsei đ^ hriê kơ sah mdro\ng kyua pla boh nhãn lồng. Đỗ Văn Đức brei thâo; 4 thu\n êlâo, `u kno\ng lông pla du\m pluh phu\n boh êrang. {uh ana boh đ^ jing mtah mda, djo\ guôp ho\ng lăn ala yan adiê hlăm kr^ng sơnăn jho\ng ai tiê duh bi liê bi mlih 3 ha kbâo ba pla 2 êbâo phu\n boh êrang. Truh kơ ara\ anei, đang boh êrang mâo hrui pe\ leh boh:

“Pla boh êrang hlăm lăn mtlai ]uah djo\ guôp êdi, ana boh ]ia\ng kơ êa krih [ia\dah amâo mâo lu ôh, khă gơ\ mko\ dưm kdrăp krih êa dhư\ dhư\ ]ia\ng krơ\ng hnơ\ng h’ăp kơ ana boh đ^ jing ]uh blang mnga bi adiê jăk. Tơdah hlăk thu\n 2017 – 2018, du\m mta ana pla mkăn kno\ng hrui w^t 20, 30 êklăk prăk hlăm 1 ha, sơnăn pla boh êrang hrui w^t 500 êklăk prăk hlăm 1 ha kơ 1 thu\n. Si la] he\ boh tu\ dưn mơ\ng pla boh nhãn wưng anei đ^ mơ\ng 9 – 10 blư\ mkă ho\ng du\m mta ana pla [ia\ hruê mlan mkăn hlăm 1 ênhă lăn”.

Hluê di Adu\ bruă lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang kdriêk M’Drak kluôm kdriêk ara\ anei mâo hlăm brô 1 êbâo 100 ha ana boh kroh, mâo vải thiều, sầu riêng, boh [ơr, kam, kuit lehana\n boh êrang. Hlăm ana\n, boh êrang lu h^n ho\ng hlăm brô 350 ha, lu êdi ti 2 să Êa Pil lehana\n }ư\ Prao.

Nguyễn Thế Thập – khua Adu\ bruă Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar [uôn sang kdriêk M’Drak brei thâo; êdei 5 thu\n pla mjing, tal êlâo ana boh êrang mâo ba w^t boh tu\ dưn kdlưn h^n mkă ho\ng du\m ana pla mkăn. }ia\ng mđ^ kyar ana boh êrang h’^t kjăp, anôk bruă hlăk đru mnuih [uôn sang ngă lo\ hma 2 să Êa Pil lehana\n }ư\ Prao mko\ mjing êpul bruă hgu\m pla mjing doh hluê hnơ\ng ]ua\n VietGAP lehana\n mâo leh 30 go\ êsei hluê ngă:

“}ia\ng mđ^ kyar ana boh êrang h’^t kjăp kơ mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l, hmei mko\ mjing êpul hgu\m lehana\n êpul bruă hgu\m ]ia\ng đru mdul. Hmei đru ho\ng hdră ktrâo la] kơ digơ\ blei du\m djuê mjeh djăp hnơ\ng ]ua\n, kriê dlăng hluê hnơ\ng ]ua\n doh VietGAP. Leh mâo boh mnga, mse\ si klei [ua\n rơ\ng, hmei duah du\m êpul bruă mnia mblei hrui blei boh mâo knuih k’hưm ]ia\ng ngă hră m’ar hrui blei h’^t kjăp kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma”.

Hlăk êjai ênoh ênil du\m mta mnơ\ng mă mơ\ng lo\ hma ti Dak Lak mse\ si: ksu, kphê, tiêu, kbâo hro\ tru\n êdi lehana\n amâo mâo sa hnơ\ng, sơnăn bruă ba pla du\m mta ana boh kroh ti alu\ wa\l, hlăk brei [uh du\m gru mnga]. Bi bruă knơ\ng bruă lo\ hma lehana\n knu\k kna alu\ wa\l hlăk hur har đru mdul kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mjing hluê ênoh yuôm, ăt hlăk đru bruă pla mjing ana boh kroh ti ]ar [rư\ [rư\ ngă bruă ksă êmă, djo\ guôp ho\ng mdê bi kr^ng duh mkra lehana\n klei ]ia\ng mơ\ng sang ]ơ mnia, đru bruă duh mkra h’^t kjăp lehana\n mđ^ h^n boh tu\ dưn bruă duh mkra pla mjing./.

H'Mrư Ayun mblang