VOV4.Êđê - Êbeh 5 thŭn êgao, kdriêk Kon Braih, čar Kon Tum ba jao leh leh 12.000 wăl dliê hrông kơ giăm 900 êpul êya mnuih djuê ƀiă, răng kriê, ksiêm dlăng. Dŭm êbâo gŏ sang nao hgŭm dưi mâo prăk tla hlăm bruă răng mgang wăl dliê, mđĭ prăk ba wĭt, bi hơĭt klei hdĭp. Mbĭt anăn klei bi rai dliê hlăm alŭ wăl mâo klei hrŏ hlăm grăp thŭn, dưi rơ̆ng kjăp ênhă lăn dliê.

Jing sa hlăm dŭm gŏ êsei ti alŭ mrô 1, să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih tŭ mă dlăng kriê răng mgang mơ̆ng akŏ thŭn 2017, A Đoan yăl dliê, grăp hrue kăm ñu mbĭt hŏng êpul răng mgang dliê hlăm alŭ hiu suang mơ̆ng 2 – 3 blư̆, pioh răng kriê dliê hlăm čuê dliê mrô 467 đang dliê Đăk Ruông. Bruă hiu suang jêñ jêñ dưi bi hrŏ leh klei arăng tlĕ druôm kyâo, ênoh bi ksĭng mmiă lăn dliê ăt kăn lŏ mâo rei.“Hmei bi mbha êpul bi kmlah gak răng, đa wĭt đa gak. Hlăm sa êpul leh ruĕ êpul tal dua lĕ lŏ nao bi mlih gak. Grăp pul mâo mơ̆ng 3- 4 čô lŏ dôk kiă kriê ti pôih pioh răng mgang dliê truh kơ dua hrue bi mlih êpul mkăn lĕ. Kiă răng msĕ snăn amâo lŏ mâo mnuih jhŏng mŭt tlĕ bi rai dliê ôh”.

Ăt dưi dưn mơ̆ng hdră tĭng tla bruă răng mgang dliê, A Dĭñ ti alŭ mrô 1, să Đăk Kôi, kdriêk Kon Braih brei thâo:“Nao ngă bruă răng mgang dliê snăn alŭ mâo leh 4 êpul, grăp êpul mâo 4 čô mnuih, hŏng ênoh jih jang truh 16 čô. Êpul mkŏ mjing hdră hiu gak răng 4 blư̆ hlăm sa mlan. Êlâo hĭn pô đuĕ hiu gak răng kñăm gang mkhư̆ klei bi rai dliê; leh kơ anăn jing klei bi ksĭng mmiă lăn dliê, tơdah hmao ƀuh hlŏng hưn hŏng bruă sang čư̆ êa nao mghaih msir. Leh mâo tŭ mă prăk tĭng tla kơ klei răng mgang dliê, phung ƀuôn sang lŏ duh mĭn kơ bruă duh ƀơ̆ng. Msĕ si sang kâo, leh mâo tŭ mă prăk anăn kâo blei ŭn mkra anôk rông ŭn phưi tha hlăm war, snăn dưi mâo ba wĭt leh êbeh 100 êklăk prăk sa thŭn”.

Alŭ 1 să Đăk Kôi kdriêk Kon Braih ară anei mâo truh 54 gŏ êsei, tŭ mă bruă răng mgang giăm 1.600ha dliê. Dŭm gŏ êsei bi mbha ngă truh 12 êpul, bi kmlah nanao hiu gak răng dliê. A Čiê̆u, Khua êpul kiă răng dliê mrô 1, să Đăk Kôi, brei thâo, bruă tŭ mă bruă phăn jao gak răng dliê đru leh kơ grăp gŏ êsei lŏ mâo thiăm ngăn prăk grăp thŭn mơ̆ng 8 – 10 êklăk prăk, mơ̆ng bruă răng mgang dliê. Hŏng ênoh prăk anăn, dŭm gŏ êsei lŏ dơ̆ng duh bi liê blei hbâo pruê, djuê mjeh pioh mđĭ kyar klei hdĭp mda. Hjăn gŏ êsei A Čiê̆u mâo rông truh 4 drei êmô, hŏng ênoh jih jang hlăm brô 100 êklăk prăk.“Knơ̆ng bruă jao kơ gŏ êsei hmei tŭ mă phăn jao răng mgang dliê, lehanăn dưi tĭng tla bruă răng mgang dliê. Msĕ si thŭn anei dŭm gŏ êsei mâo tŭ mă truh 132 êklăk, mbha kơ grăp gŏ êsei 2 êklăk 800 êbâo prăk. Mâo prăk phung ƀuôn sang blei ŭn êmô, blei hbâo pruê dlăng kriê mdiê lŏ, hjăn sang kâo mâo blei truh 4 drei êmô. Phung ƀuôn sang mâo klei lač jăk kơ knơ̆ng bruă. Hmei gĭr bi mguôp hdơ̆ng hmei hlăm grăp hrue kăm hiu suang čiăng răng mgang dliê. Ară anei hmei ăt dăp mkra pôih gak răng hlăm dliê, tơdah ya mta bruă mâo pral mtam hưn kơ anôk bruă răng mgang dliê mtam."

Kluôm kdriêk Kon Braih ară anei mâo giăm 900 êpul êya yang ƀuôn tŭ mă phăn jao răng mgang dliê hlăm brô 12 êbâo ha dliê. Ksiêm wĭt kơ klei tŭ dưn bruă răng mgang dliê lehanăn ba yua prăk tĭng tla bruă răng mgang dliê mơ̆ng dŭm êpul bruă yang ƀuôn, Nguyễn Văn Chính k’iăng khua đang dliê Đăk Ruông lač:“Mơ̆ng hrue mâo hdră êlan phăn jao răng mgang dliê kơ phung ƀuôn sang truh kơ ară anei phung ƀuôn sang mâo klei thâo săng hĭn leh hlăm bruă gak răng dliê. Phung ƀuôn sang bi mguôp bruă mơ̆ng boh tŭ dưn anăn hlăm grăp thŭn čiăng đru leh mơh kơ phung ƀuôn sang sa kdrêč đru kơ bruă blei hbâo pruê, djuê mjeh, pioh mđĭ kyar klei hdĭp mda hlăm ƀuôn sang pô”.

Mơ̆ng boh sĭt anăn brei ƀuh, hdră êlan tĭng tla bruă răng mgang dliê ti kdriêk Kon Braih, čar Kontum mjing leh klei tŭ dưn mdua, êjai phung ƀuôn sang mâo ênoh prăk ba wĭt mơh, lehanăn đru bi răng mgang dliê mơh hŏng klei tŭ jing. Nguyễn Tấn Phát, Khua anôk bruă kiă kriê dliê kyâo Kon Braih, čar Kontum lač:“Hŏng ênoh prăk tĭng tla bruă răng mgang dliê mâo leh klei djŏ tuôm jing prŏng êdi, ba klei jăk kơ klei hdĭp mda phung ƀuôn sang hdĭp giăm dliê, boh nik phung ƀuôn sang djuê ƀiă. Dưi đru leh sa kdrêč kơ ênoh mâo ba wĭt, ngă bi hơĭt klei hdĭp mda phung ƀuôn sang hlăm bruă msir klei ư̆ êpa bi hrŏ klei ƀun knap. Anăn jing klei djŏ tuôm hlăm yang ƀuôn. Sa nah mkăn, leh phung ƀuôn sang dưi dưn boh tŭ dưn mơ̆ng bruă kngăn pô ngă jing răng mgang dliê msĕ snăn, phung ƀuôn sang dơ̆ng thâo săng mơh kơ bruă răng mgang dliê, lehanăn mâo ai čŏng răng mgang dliê hŏng klei jăk hĭn. Phung ƀuôn sang kreh mkŏ mjing nanao klei hiu gak răng dliê hlăm čuê anôk pô răng kriê, mơ̆ng anăn đru leh sa kdrêč krơ̆ng ênha dliê lehanăn bi hrŏ mơh klei jah ênah ngă hma, lehanăn dŭm klei tlĕ awă druôm kyâo soh hŏng klei bhiăn”./.