Tui si klei t^ng knăl mơ\ng anôk brua\ đăo knăl ya\n adiê Ala ]ar, yăn puih thu\n anei, êwa êa\t srăng truh hriê hnưm h^n, gưl êa\t ktang tal êlâo năng ai mâo hlăm ako\ mlan 12 anei, êjai ana\n le\ kreh [uh yăng đar thu\n knhal jih mlan 12 kơh. Anei jing du\m klei hâo hưn yuôm bhăn ho\ng mnuih rông mnơ\ng, boh nik hlăm du\m kr^ng ]ư\ ]hia\ng. K`ăm ]ia\ng dưi răng mgang êlâo ho\ng klei êa\t, đru mdul klei amâo mâo jăk hlăm brua\ rông êmô kbao, kdrê] “Hrăm mb^t ho\ng phung ngă lo\ hma” mâo klei hâo hưn truh ho\ng diih du\m hdră gang kdơ\ng ho\ng klei êa\t kơ êmô kbao:

 

1/. Prăp êmiêt war êning, mnơ\ng [ơ\ng lehana\n djăp mta mnơ\ng gang klei êa\t:

War êning:

Ho\ng war êning brei mnuih rông mnơ\ng lo\ mkra w^t, păng gang đăm mâo ang^n thut, ho\ng hdră yua kđuh, ga\o hlang, amâodah [aih nilon…mkra jing du\m po\k gang ju\m war, boh nik t^ng kơ ana\p ang^n thut. Rơ\ng kơ war êning mâo nanao klei doh, lehana\n thu krô, mlih nanao mnơ\ng sun hlăm war, đăm sa] ôh êa hla\m tur war. Ho\ng du\m go\ êsei rông êmô kbao ka mao ôh war êning, knua\ druh alu\ wa\l mtru\t mnuih [uôn sang ngă mtam yơh war êning krư\ êmô kbao, lehana\n wiêng w^t êmô kbao mơ\ng kr^ng dlông, êmô kbao dôk phưi tha hlăm kdrăn w^t kơ war krư\ kđăl, amâo lo\ phưi êmô kbao êran hiu kơ ta] ôh hlăm du\m hruê hjan ang^n, êa\t sui.

 

Hlăm klei mkra war êning mta\ kơ mnuih rông êmô kbao mđing: Mkra war êning ti dlông kngư, anôk thu krô, giăm anôk ma\ êa, djo\ hlăm kr^ng ]ua\l mka\, mbah war ana\p pha\ dhu\ng ]ia\ng rơ\ng kơ klei mnga] mtrang, lehana\n klei mnga] ta]. Hlăm war, bi mâo [a\ng êwa po\k nah dlông. Êjai ku] pui pioh mdang, asa\p pui srăng đue# pha [a\ng êwa nah dlông war, êwa jhat amâo mâo srăng kwa\l hla\m war ba klei jhat kơ êmô ôh.

 

Mnơ\ng [ơ\ng:

Klei mkăp pioh mnơ\ng [ơ\ng jing yuôm bhăn snăk, kyuadah êjai drei mka\p djăp mnơ\ng [ơ\ng tu\ jăk kơ êmô kbao, snăn kơh êmô kbao mâo ai tiê dưi kdơ\ng ho\ng klei êa\t. Ho\ng du\m mta mnơ\ng [ơ\ng thu mtah, snăn phung rông êmô pla rơ\k, pla ktơr kpal pla mnơ\ng pioh mjing mnơ\ng kơ êmô kbao [ơ\ng, pla hlăm du\m ênha\ lăn amâo mâo yua ]ia\ng dưi mâo djăp mnơ\ng kơ êmô kbao [ơ\ng hlăm du\m mlan yăn êa\t. Ba yua du\m hdră mkăp pioh, hwai mkăm adrăng, hla kbâo, djăp mta djah êtak, ana mtei khăt reh bi lu\k ho\ng amlơ\k, ho\ng hra 2-3% brei êmô kbao [ơ\ng, ba yua du\m hdră mđam bi msăm mnơ\ng [ơ\ng, mđam adrăng ho\ng ure…Tơdah mâo klei găl diih lo\ thiăm vitamin lehana\n du\m mta khoáng pioh mđ^ ai klei suaih pral, ai dưi kdơ\ng ho\ng êa\t mơ\ng êmô kbao.

 

Mnơ\ng pioh păng gang klei êa\t:

Mâo adrăng, rơ\k, hla mtei, ana ktơr krô pioh sun tur war, kam djuh poih ku] brei êmô kbao mdang, baih, kdô nilon, kđuh pioh păng gang ju\m gah găn war, aba\n, ao klu\ng mrai pioh mkra ao gang kdơ\ng ho\ng êa\t. Diih ma\ aba\n, ao, klu\ng mrai brang hđăp leh pioh mjing ao guê] kơ êmô dưi kdơ\ng ho\ng êa\t.

 

2/. Bi mdoh, mdrao mgu\n, lehana\n tlo\ mgang klei rua\:

-War êning brei rơ\ng mâo klei doh nanao srăng dưi mkhư\ mta rua\ kơ êmô kbao, boh nik êjai tlo\ mgang ăt đru mơh kơ êmô kbao tlaih mơ\ng du\m mta klei rua\ kreh mâo hla\m yăn êa\t.

-Mnuih rông êmô kbao kih bi doh jê` jê` war êning, mơ\ng 2 – 3 hruê kăm krih êa drao mdjiê kman sa blư\. Êjai krih êa drao mdjiê kman hdơr hluê ngă djo\ ho\ng klei ktrâo ata\t mơ\ng sang mkra mjing êa drao.

-Hluê ngă bi djăp ênu\m klei tlo\ mgang truh tuôr, ho\ng djăp mta klei rua\, mse\ si klei rua\ kpla] [a\ng êgei êluô] k]uôp, klei rua\ mklo\ êrah kyua kman ngă. Lo\ tlo\ mgang thiăm kơ êmô kbao tơdah truh thu\n tlo\ mgang, lehana\n ênoh êmô kbao amâo mâo yo\ng lo\ tlo\ ênu\m hlăm du\m gưl tlo\ mgang.

-Ksiêm dlăng ]ia\ng thâo [uh bi pral êmô kbao mâo klei bi knăl mâo kmuôt tlan, kman hlăm êrah, pral hlo\ng tlo\ mgang, mdrao mgu\n mtam hla\m du\m hruê mâo adiê mđia\ mđao.

 

3/. Hdră ngă êjai gang kdơ\ng ho\ng klei êa\t:

-Mnuih rông êmô kbao ktuê mđing nanao kơ yăn adiê ]ia\ng mâo hdră răng mgang, đru êmô kbao dưi kdơ\ng ho\ng klei êa\t mao klei tu\ dưn. Jăk h^n hlăm du\m hruê êa\t kgu\ 15 độ C, snăn krư\ êmô kbao hlăm war mtam yơh, amâo mâo lo\ phưi tha kia\ răng hlăm kdrăn ôh.

-Ba yua adrăng, rơ\k krô sun hla\m tur war hlăm yăn puih srăng đru bi hro\ klei êa\t truh ho\ng êmô kbao.

-Mkăp mnơ\ng [ơ\ng, êa mnăm ti war mtam: Du\m hruê yăng đar, ăt ]iêm kơ êmô kbao [ơ\ng hlăm brô 25 – 30kg mnơ\ng [ơ\ng jing rơ\ng ktơ\k, lehana\n 1kg mkrah mnơ\ng [ơ\ng kpu\ng, mbha ]iêm hlăm dua blư\ sa hruê. Bi tơdah hlăm hruê êa\t ktang, êa\t sui lo\ dơ\ng mđ^ mnơ\ng [ơ\ng lu h^n 2 kg, ]ia\ng lo\ mđ^ ai ktang kơ êmô, đru êmô kbao kdơ\ng ho\ng klei êa\t. Hdơr brei êmô kbâo [ơ\k rơ\k êlâo kơ ]iêm kpu\ng, lehana\n brei mnăm êa, ]ia\ng kơ êmô kbao dưi [ơ\ng rơ\k jing lu h^n.

-Mtlai êa hra kơ êmô kbao mnăm: Mtlai êa mđao mơ\ng 37 – 38 độ C ho\ng hra, ho\ng hnơ\ng 0,1 – 0,3% (knar ho\ng 10 – 30g hra/10lit êa).

-Tơdah adiê êa\t tru\n truh kgu\ 12 độ C, brei diih ku] răm pui kơ êmô kbao mdang lehana\n mđing ti anôk srăng ku] pui arôk. Pu\ ba kpur dưm ti du\m anôk amâo mâo djo\ ang^n thut ôh, hu^dah ang^n srăng thut asa\p hlo# hlăm [o# mta êmô kbao, lehana\n răng waih hwai jih djah adrăng rơ\k ti anôk ]ia\ng dưm kpur, hu^ kơ pui ktuê [ơ\ng wa\t adrăng lehana\n rơ\k hlăm war. Mb^t ho\ng ana\n tơdah adiê êa\t ktang h^n snăn bi guê] abăn amâo dah bi h’ô ao kdơ\ng ho\ng êa\t kơ êmô kbao. Ho\ng sa blah ao dưi ba yua kơ sa drei êmô kơ jih yăn êa\t, s^t yơh amâo mâo djo\ ôh bi h’ô nanao jih hruê, mmông adiê mđia\ kreh jing êdei kơ 8h aguah drei kleh he\ ao bi h’ô ]ia\ng kơ êmô kbâo mdang mđia\ mtrang. Êjai bi h’ô ao, amâo dah bi msăm abăn, brei mđing luôm jih awan mơ\ng mhâo hlo\ng truh kơ phu\n ku, boh pro\ng man djăp guê] kluôm asei, mâo klei ka\ hyua\, mse\ si boh nut gu\ tian.

 

            Y-Khem mblang, răk dlăng.