VOV4.Êđê- Ti Dak Lak bruă ngă mơ̆ng dŭm êpul hgŭm kơ êkei mniê, klei mtăp mđơr êkei mniê đru mguôp bi mlih klei thâo săng leh anăn bruă ngă mơ̆ng lu mnuih kơ klei mtăp mđơr êkei mniê ti alŭ wăl. Sa hlăm dŭm gru hmô ba klei tŭ dưn klă sĭt anăn jing êpul “Phung êkei ba anăp gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang” ti să Ea kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak.

Msĕ hŏng lu phung êkei hlăm ƀuôn, Ayŏng Y-Kô Ƀuôn krông ti ƀuôn Ea Bông, să Ea Kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ma Thuôt, dŭm hruê leh wĭt pưk hma kreh dôk bi kngi huă mnăm, leh mâo kpiê hlăm asei, klei blŭ bruă ngă, truh kơ pưk sang kreh čăm biêng mô̆ anak. Klei hdĭp hlăm gŏ sang luič klei êđăp ênang. Hmư̆ hing klei anăn, êpul bi mguôp “phung êkei ba anăp gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang să Ea Kao” mâo leh klei mđĭ ai, mtô lač. Phŭn kčư̆m dleh sơnăk dưi mlih klei mĭn, bruă ngă, brư̆ ƀrư̆ kyua klei mtô lač, truh kơ ară anei, ayŏng Y-Kô jing sa čô mă bruă hur har kơ êpul bi mguôp. Ayŏng Y-Kô brei thâo:

“Êlâo dih, êjai ka nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp, kâo kreh mnăm kpiê, wĭt kơ sang mâo klei bi tăng mgăl hŏng mô̆ anak. Ară anei nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp amâo lŏ đei mnăm kpiê ôh, amâo bi msao hŏng mô̆ anak leh anăn bi luič klei bi mguôp hlăm gŏ sang. Ară anei, nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang, kâo thâo săng kơ bruă mtô mjuăt anak čô, đru mô̆ anak mă dŭm bruă hlăm pưk sang, gŏ sang mâo klei mơak hĭn mkă hŏng êlâo dih”.

Bi hŏng amai H’Ƀat Niê, khua ƀuôn Êa Bông, să Ea Kao, ƀuôn prŏng Buôn Ama Thuôt, čar Dak Lak brei thâo: jing sa čô khua ƀuôn, kâo mă bruă hlăm yang ƀuôn lu hĭn hŏng bruă hlăm pưk sang, kyuanăn mâo mmông ung kăn tŭ lei mơh, ung mô̆ krei mâo klei bi tăng mgăl kyua ka thâo săng ôh bruă mô̆ mă. ƀiădah mơ̆ng hruê nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp “phung êkei ba anăp gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang să Ea Kao”, ung amai mâo klei thâo săng hĭn kơ bruă amai mă leh anăn klei mtăp mđơr êklei mniê, ñu thâo klei ư̆ ăn, mâo klei mpŭ leh anăn mtăp mđơr êjai blŭ hrăm hŏng phung mniê, boh nik hŏng mô̆ anak pô. Hlăm gŏ sang, ñu ăt thâo đru mă dŭm mta bruă hŏng mô̆ anak, mơak hĭn ñu thâo mkŏ mjing klei găl đru kơ mô̆ anak ngă bruă yang ƀuôn.

“Mơ̆ng hruê nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp, kâo ƀuh mâo klei yuôm bhăn sơnăk, mơ̆ng bruă điêt truh bruă prŏng ƀiă sơnăk mâo ngă kyua nao mă bruă hlăm yang ƀuôn, ară anei mâo ung đru mă bruă hlăm sang, kriê dlăng anak čô, bruă tŭk knă êsei djam đa đa ñu mă jih. Hlăm gưl klei ruă tưp covid-19 mrâo anei ung kâo ăt nao hgŭm ngă bruă mbĭt hŏng kâo. Leh wĭt kơ sang mâo mmông hlăp hŏng anak čô, leh anăn dŭm bruă hlăm pưk sang bi đru ngă mbĭt.”

Phạm Văn Sơn, khua kiă kriê êpul bi mguôp “Phung êkei ba anăp hlăm bruă gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang” să Ea Kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt brei thâo: êpul bi mguôp mkŏ mjing hlăk hruê 28/6/2019. Bruă mkŏ mjing êpul bi mguôp đru mâo lu klei kƀĭn hlăm yang ƀuôn, đru kơ phung nao hgŭm bi trông kơ dŭm boh klei djŏ tuôm hŏng klei mtăp mđơr êkei mniê leh anăn klei ngă jhat hŏng phung mniê mơ̆ng phung êkei dôk tuôm hlăm klei hdĭp leh anăn mtô mjuăt klei thâo kơ phung êkei rơ̆ng klei êđăp ênang leh anăn mgaih msir klei amâo thâo bi djŏ hŏng klei jăk, mđĭ kyar asei pô leh anăn bi êdah klei jing sa čô êklei. Phung nao hgŭm hlăm êpul bi mguôp jing phung bi mgrơ̆ng, phung hâo hưn, phung ngă bruă hur har knăm bi mlih klei mĭn, bruă ngă, mđing truh hlăm lui klei ngă jhat hŏng phung mniê leh anăn hđeh mniê.

“Mơ̆ng hruê mkŏ mjing êpul bi mguôp, hmei hâo hưn hlăm êpul bi mguôp dŭm hạt nhân čiănt mtrŭt mjhar dŭm bruă ngă hlăm alŭ ƀuôn gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang. Hlăm jih jang klei ngă bruă dŭm êpul phung mniê hmei mguôp hlăm anăn dŭm mta phŭn gm klei ngă jhat hlăm gŏ sang hŏng rup, hră, hŏng klei hâo hưn hlăm 14 anôk bruă ti alŭ ƀuôn. Hlăm jih jang alŭ ƀuôn hmei rơ̆ng klei blŭ hrăm hŏng đĭng blŭ mơ̆ng êpul hgŭm bruă phung mniê leh anăn mrô đĭng blŭ khua kiă kriê, tơdah mâo klei srăng mâo êlan blŭ hrăm mâo klei đru lač.

Klei bi hmô êpul bi mguôp “phung êkei ba anăp bruă gang mkhư̆ klei ngă jhat hlăm gŏ sang” mơ̆ng êpul bruă phung mniê să Ea Kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak knŏng ƀrư̆ ƀrư̆ ngă klei mlih kơ klei thâo săng klei mtăp mđơr êklei mniê leh anăn jing anôk knang kjăp kơ phung mniê leh anăn hđeh lăk. Hluê anăn dưi mkŏ mjing sa yang ƀuôn mtăp mđơr, amâo mâo klei ngă jhat hlăm gŏ sang, đru mâo klei hơĭt hlăm klei hdĭp, đru kơ phung mniê gĭr ktưn leh anăn đĭ kyar hĭn.

- Jing sa alŭ wăl mâo lu mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă tinei mtam hdĭp mda, hluê si klei bhiăn phung mniê jing pô phŭn hlăm gŏ sang, snăn klei bi čăm biêng hlăm gŏ sang si kreh mâo?

- Hlăm krĭng mnuih ƀuôn sang djuê ƀiă tinei mtam, hluê si klei bhiăn mă djuê tĭng kơ mniê snăn grăp klei bi mklă păt dah mơ̆ng phung mniê s’aĭ. Khă snăn, boh sĭt sa kdrêč amâo djŏ snăn ôh, phung êkei kreh dôk bi nghi mnăm kpiê asei, leh dŭm mmông wĭt mă bruă kreh mkŏ mjing klei huă mnăm wĭt ti sang bi mneh sao hŏng mô̆ anak. Kbiă hriê mơ̆ng klei anei, hmei mtrŭt mjhar lu gŏ sang jing mnuih djuê ana ƀiă mŭt hgŭm hlăm êpul anei. Kyua hŏng să Êa Kao mâo 7 ƀuôn mnuih djuê ana ƀiă tinei mtam. Hmei čang hmăng phung hgŭm hlăm êpul anei yơh srăng jing mnuih ba akŏ hlăm hdră hâo hưn, mtô mblang kơ klei bi mtăp mđơr êkei mniê lehanăn bi kdơ̆ng hŏng klei čăm biêng hlăm gŏ sang ti dŭm boh alŭ, ƀuôn boh nik hlăm krĭng mnuih ƀuôn sang djuê ana ƀiă.

            -  Akâo kơ ih brei thâo, leh 2 thŭn Êpul hgŭm “Phung êkei ba anăp hlăm hdră gang mkhư̆ klei bi čămg biêng hlăm gŏ sang” mơ̆ng să mŭt ngă bruă, mjing leh ya klei bi mlih hlăm klei thâo săng lehanăn bruă ngă mơ̆ng phung êkei hlăm alŭ wăl?

- Tơdah lač amâo lŏ dôk ôh klei anei ka djŏ mơh, kyua anei jing sa hdră ngă bruă sui ƀiădah kâo ƀuh klei bi mlih klă sĭt hlăm klei thâo săng mơ̆ng phung êkei jing prŏng snăk hlăm bruă anei. Mâo sa klei bi mlih prŏng anăn jing diñu mâo klei thâo săng, thâo khăp čiăng kơ mô̆ anak pô li hĭn mơ̆ng anăn yơh klei bi čăm biêng hlăm gŏ sang gơ̆ hrŏ lu mơh lehanăn boh nik diñu brei leh mô̆ diñu nao hgŭm hlăm dŭm hdră bruă ti yang ƀuôn, păt dah ung diñu amâo lŏ kăm ghă ôh, anei jing sa klei bi mlih jăk. Tal dua lĕ, djăp bruă phung ung thâo đru kơ mô̆ ñu. Si tô hmô bruă hlăm pưk hma amâo lŏ lač ôh anăn, ƀiădah bruă hlăm pưk sang diñu ăt thâo bi đru mơh, klei bi mlih anăn jăk êdi, boh nik klei bi čăm biêng hlăm gŏ sang ăt hrŏ mơh.

            -Snăn drei dưi ƀuh, gŏ sang amâo mâo klei bi čăm biêng srăng mjing tur knơ̆ng kơ klei bi mtăp mđơr êkei mniê, snăn hlăm wưng ti anăp, êpul bruă mniê să Êa Kao si srăng mđĭ lar gru hmô anei čiăng đru mguôp mkŏ mkra gŏ sang amâo mâo klei bi čăm biêng, mjing klei bi mtăp mđơr, akâo kơ ih brei thâo?

- Hŏng Êpul hgŭm phung mniê kâo đăo knang hlăm sa wưng hnưm hĭn, hmei srăng mđĭ lar gru hmô anei. Kyua boh tŭ yuôm lehanăn bruă klam mơ̆ng êpul bruă anei klă sĭt jăk êdi hlăm klei hdĭp drei. Tal sa, đru bi hrŏ klei bi čăm biêng hlăm gŏ sang, tal dua đru bi hrŏ klei kăm ghă mơ̆ng phung êkei, mơ̆ng phung ung msĕ si êlâo adih, dưi êngiê hlăm hgŭm hlăm hdră bruă ti ala ƀuôn. Lehanăn phung êkei ăt mjing klei găl čiăng kơ mô̆ anak nao hgŭm hlăm hdră dhar kreh, mjuăt ktang asei mlei, hdră hlăm yang ƀuôn, bi đru bruă knuă hlăm pưk sang, anei jing bruă klam êpul hgŭm dưi ngă leh. Hlăm wưng ti anăp hmei srăng mđĭ lar gru hmô anei lehanăn iêu mthưr lu mnuih nao hgŭm hĭn klă sĭt klei bi čăm biêng hlăm gŏ sang srăng hrŏ lehanăn klei amâo mtăp mđơr êkei mniê srăng amâo lŏ dôk ôh./.

-Lač jăk kơ ih hriê leh hlăm klei bi blŭ hrăm anei.