VOV4.Êđê- Pla pluă, pla lu mta ana hlăm sa ênhă lăn jing sa hlăm du\m hdră mđ^ kyar mrâo hlăm bruă lo\ hma. Ti Dă Sar, kdriêk Lạc Dương, ]ar Lâm Đồng, anôk mâo atisô lu mâo leh gru hmô "Pla djam bei kprê` mb^t ho\ng ana êa drao atiso: ba w^t klei tu\ jăk.

Amai Nguyễn Thị Thu Hằng, knuă druh kỹ thuật Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma Lâm Đồng, pô hluê ngă gru hmô brei thâo; ana atisô jing mta ana êa drao yuôm hin mơ\ng Lâm Đồng, jing mta ana pioh mkra mjing lu mta mnơ\ng [ơ\ng, mnơ\ng mnăm, êa drao mbo\ jăk kơ asei mlei. Khă sơnăn, kyua lu mta phu\n, ênhă pla ana atisô ka đ^ kyar ôh, hlăm ana\n kyua hnư hrui w^t mơ\ng atisô adôk [ia\ đei. Kyua ana\n, ]ia\ng mđ^ boh mnga hlăm bruă pla mjing ana atisô, bruă ba yua gru hmô pla mpluă djam mtam mb^t ho\ng ana atisô srăng đru mđ^ ênoh mrô ba yua lăn ala, mđ^ boh yuôm bhăn hlăm 1 ênhă lăn pla mjing, Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma Lâm Đồng hluê ngă gru hmô “Pla djam bei kprê` mpluă ho\ng ana atisô” ti Lạc Dương. Hluê ngă gru hmô mâo 3 go\ êsei jing du\m go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ alu\ wa\l. Mnuih [uôn sang mâo Anôk bruă đru mdul 70% ênoh bi liê, 30% adôk ana\n mnuih [uôn sang ]o\ng duh bi liê.

            Sang ayo\ng amai KraJan Ha Pol, Alu\1, să Dạ Sar dưi ruah mă hluê ngă gru hmô anei. Ho\ng klei ]ang hma\ng pla atisô ]ia\ng mă hla pioh ba ]h^  kơ knơ\ng bruă mkra mjing êa drao, yan hjan thu\n 2019, digơ\ hluê ngă gru hmô pla djam bei kprê` mpluă hlăm đang atisô. Ayo\ng Ha Pol yăl dliê: “Ana atisô sang kâo pla mă hla pioh ba ]h^ sơnăn ăt dôk guôn gơ\ pro\ng [rư\ [rư\. T^ng kơ anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma đru go\ êsei djuê mjeh djam bei kprê`, mjeh atisô, wa\t hbâo pruê dơ\ng, sang kâo kno\ng bi liê [ia\ prăk kăk. Si la] he\ pla ăt dleh dlan mơh, [ia\dah djăl mâo hrui w^t, hrui mă djam bei kprê` mb^t ho\ng hla atisô. Ara\ anei djam bei kprê` hrui mă jih leh, sang kâo adôk [ia\ atisô lo\ dơ\ng hrui mă”.

            Ayo\ng Ha Pol yăl dliê, mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ti alu\ wa\l kreh pla ana atisô hluê knhuah gru đưm, klei mđ^ mbuôn pla êđai, kriê dlăng grăp hruê dưi yơh. Ara\ anei pla mpluă djam bei kprê` hlăm mbuôn sơnăn bi mâo hdră kriê dlăng jih 2 mta mnơ\ng pla. Amâo djo\ kno\ng go\ êsei digơ\ đui] ôh, wa\t 2 go\ êsei KoSa Ksier, Alu\ 2 lehana\n Liêng Jrang Ha Điệp, Alu\ 3 tui hriăm hdră kriê dlăng 2 mta ana ba pla hlăm 1 ênhă lăn.

            Amai Nguyễn Thị Thu Hằng brei thâo; jih 3 go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma hluê ngă bruă pla djam bei kprê` mpluă ho\ng ana atisô pla mjing hlăm mlan 7, ako\ yan hjan. Knuă druh kỹ thuật ktrâo la] kơ mnuih [uôn sang hdră mkra lăn, dưm hbâo bru\, [hu lăn êlâo kơ pla. Kyua ana atisô lehana\n djam bei kprê` jing mta mnơ\ng pla lu h^n ti alu\ wa\l, sơnăn mnuih [uôn sang ăt juăt mưng ho\ng hdră duh mkra pla mjing. Khă gơ\ adôk mâo du\m klei dleh dlan kơ yan adiê, ang^n êbu\ ăt mse\ mơh klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă, [ia\dah dlăng mb^t, jih 3 go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mâo hnư hrui w^t đ^ h^n. Mse\ si go\ êsei KraJan Ha Pol, leh rah pla djam bei kprê` 80 hruê mâo hrui mă yơh. Lehana\n êdei kơnăn 1 hruê kăm, digơ\ hrui pe\ hla atisô tal êlâo. Grăp gưl pe\, digơ\ hrui w^t mâo 1 ton mkrah truh kơ 2 ton hla, hlăm 1 mlan hrui pe\ 2 blư\. Djam bei kprê` mâo hrui w^t hlăm brô 7 ton hlăm 1 mlan. Leh hrui mă jih wa\t atisô lehana\n djam bei kprê`, digơ\ mâo hnư hrui w^t amâo djo\ [ia\ ôh hlăm đang war pô mâo giăm 80 êklăk prăk. 2 go\ êsei adôk ana\n khă gơ\ hnơ\ng mâo ka bi knar mkă ho\ng go\ êsei Ha Pol, [ia\dah ăt đ^ h^n mkă ho\ng kno\ng ba pla ana artisô. Mta bruă ngă kơ du\m go\ êsei h’^t ai tiê ana\n jing s^t leh rah pla, knuă druh kỹ thuật đru go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mguôp mb^t ho\ng Knơ\ng bruă cổ phần Dược Lâm Đồng, hrui blei hla artisô ho\ng ênoh h’^t kjăp mâo 2 êbâo 600 prăk hlăm 1 kg hla mtah.

            Khă gơ\ adôk lu klei dleh dlan mse\ si hnơ\ng thâo ba mnê] hdră mrâo mrang mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma adôk êdu awa\t, djam pla yan hjan ênưih mâo hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă, [ia\dah hluê si klei ksiêm dlăng mb^t, gru hmô pla mpluă djam bei kprê` lehana\n atisô mâo ba w^t boh tu\ dưn đ^ h^n mkă ho\ng ba pla 1 mta mnơ\ng. Aduôn Liêng Jrang K’Sáu, khua Êpul hgu\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma să Dạ Sar bi mklă, pla mpluă djam mta hlăm đang atisô jing gru hmô ba w^t boh tu\ dưn kơ mnuih [uôn sang ngă lo\ hma. Boh nik gơ\, kyua pla mpluă ho\ng ana êa drao sơnăn knuă druh kỹ thuật ktrâo la] hdră kriê dlăng ksă êmă, êa drao djo\ ana\n sinh học, boh sui ]ia\ng krơ\ng kjăp klei êđăp ênang. Aduôn K’Sáu bi mklă; hlei go\ êsei kriê dlăng jăk, mâo djăp êa krih sơnăn mâo hnư hrui w^t lu, đ^ h^n mkă ho\ng ba pla 1 mta mnơ\ng. Ana\p truh yan hjan thu\n 2020, să srăng iêu mthưr mnuih [uôn sang ngă lo\ hma pla mpluă ]ia\ng mâo hnư hrui w^t đ^ h^n hlăm 1 ênhă lăn pla mjing./.

H'Mrư Ayun mblang