VOV4.Êđê - Hlăm wưng giăm anei, lu phung knuă druh mă bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng, êpul răng mgang dliê ti dŭm čar krĭng Lăn dap kngư akâo mdei bruă. Lu anôk bruă dôk kƀah lu êdi mnuih mă bruă răng mgang dliê. Ênoh mnuih akâo mdei bruă ƀrư̆ hruê ƀrư̆ lu ngă kơ bruă kriê dlăng, răng mgang dliê hlăk dleh, ară anei hin mơh lŏ dleh. Hlăk êjai anăn, anôk bruă dliê kmrơ̆ng tuôm jing leh bruă mjuăt bi hriăm phŭn ti krĭng lăn dap kngư ară anei jing leh bruă mâo ƀiă snăk mnuih hriăm, kyua anăn mnuih mă bruă kơ hdră kriê dlăng, răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê hlăm wưng ti anăp dưi đăo knăl srăng kƀah lu, ngă dleh dlan kơ hdră răng mgang – mđĭ kyar dliê.
Dôk ti krah đang dliê rai arăng mrâo koh druôm, wăl dliê 704, să Čư̆ Bông, Nguyễn Phi Tiến, K’iăng Khua Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Ea Kar, čar Dak Lak brei thâo, anei knŏng jing sa hlăm lu anôk dliê mơ̆ng knơ̆ng bruă arăng bi rai thŭn anei. Êlâo dih, leh djăp 27 čô knuă druh mă bruă, răng mgang dliê êgao hnơ̆ng leh, snăn ară anei hŏng 9 čô mdei bruă, 9 čô mkăn dôk ngă hră mơar akâo mdei, bruă ngă anei ƀrư̆ dleh dlan hĭn. Hlăm klei gĭr ruah mnuih hrô, knơ̆ng bruă bi hrŏ hnơ̆ng hriăm jing gưl krah dưh bruă lŏ hma ƀiădah amâo mâo pô čiăng mŭt ôh kyua ngă lu jing kyua bruă klam bi prăk mlan ƀiă: “Ară anei boh klei dleh dlan snăk, Knơ̆ng bruă hiu duah nanao hdră ƀiădah hdră đru kơ ayŏng adei ƀiă đei. Si tô hmô prăk mlan gưl krah dưh ară anei knŏng mâo 3 êklăk 2 êtuh êbâo, mŭt ti anôk gak răng 704 snăn prăk ƀơ̆ng 1 êklăk leh, ka yap ôh prăk êa xăng digơ̆ êrô hiu. Ênoh prăk adôk ƀiă đei, ka rơ̆ng ôh klei hdĭp mda".

Ăt hlăm boh klei kƀah mnuih mă bruă răng mgang dliê jing Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Krông Bông, kdriêk Krông Bông, Bùi Quốc Tuấn, Khua Knơ̆ng bruă brei thâo, hlăm 1 thŭn anei, 20% ênoh mnuih răng mgang dliê mơ̆ng knơ̆ng bruă mdei mă bruă, Hlăk êjai anăn, hŏng alŭ wăl mâo lu mnuih ƀuôn sang hiu dôk, ênoh phung bu rai ti anôk bruă lŏ đĭ lu. Čiăng msir mgaih, Tuấn brei thâo Knŭk kna brei mđĭ klei bhiăn, hdră êlan čiăng mđĭ klei dưi, mđĭ prăk hrui wĭt kơ êpul răng mgang dliê, mbĭt hŏng bruă msir mgaih lăn ala, lăn mkra mjing kơ mnuih ƀuôn sang čiăng bi hrŏ klei dleh dlan hlăm bruă răng mgang dliê hrông: “Msir mgaih lăn dôk, lăn mkra mjing kơ mnuih ƀuôn sang jing klei čiăng sĭt, ƀiădah anôk bruă duh mkra amâo dưi ngă ôh. Ăt kâo kơ dŭm gưl bruă sang čư̆ êa, dŭm dhar bruă mđĭng dlăng. Tal dua, klei dưi mơ̆ng pô dliê msĕ si amâo mâo ôh, snăn ăt mtă kơ klei ngă bruă jih ai tiê hĭn mơ̆ng anôk bruă, dhar bruă, čiăng đru kơ bruă kriê dlăng, răng mgang dliê jăk hĭn.
Amâo djŏ knŏng ti dŭm knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng ôh, ƀiădah ti dŭm anôk kriê dlăng dliê, wăl răng mgang dliê hrông leh anăn anôk bruă răng kriê dliê kmrơ̆ng, ti Dak Lak leh anăn wăt ti Lăn Dap Kngư, lu phung knuă druh akâo mdei bruă. Nguyễn Quốc Hưng, Khua Anôk bruă răng mgang dliê kmrơ̆ng čar Dak Lak brei thâo, hjăn bruă dliê kmrơ̆ng čar thŭn anei mâo truh 13 čô mnuih akâo mdei bruă, lu hĭn mơ̆ng êlâo truh kơ ară anei. Năng ênguôt jing mâo phung răng kriê dliê amâo leh bruă klam čiăng dưi mdei bruă, êpul răng mgang dliê hlăk kƀah ară anei lŏ kƀah hĭn:“Mrâo anei bi klă kơ lu mnuih, kyua dleh dlan đei, ngă mtŭk mtŭl snăn bi kmhal yơh. Thŭn anei mâo sa čô pô răng mgang dliê ti Krông Ana amâo leh bruă klam čiăng akâo mdei bruă. Bi kƀĭn ksiêm wĭt knhal jih thŭn ênguôt snăk, ya ngă ayŏng adei hlăm êpul jing msĕ snăn.”

Bruă răng mgang dliê amâo lŏ mâo lu mnuih khăp ôh, bruă mtô bi hriăm kơ bruă dliê kmrơ̆ng ti Lăn Dap Kngư ăt mâo klei bi knăl toh hroh. Nai prĭn Nguyễn Thanh Trúc, Khua sang hră gưl prŏng Lăn Dap Kngư brei thâo, bruă dliê kmrơ̆ng êlâo dih jing sa hlăm dŭm bruă phŭn mơ̆ng sang hră hŏng hnơ̆ng kah knar hlăm brô 300 čô phung hriăm, hŏng êpul nai prĭn, k’iăng nai prĭn mâo klei thâo, sang hră mtô bi hriăm mơ̆ng gưl prŏng truh êdei gưk prŏng. Khădah, ară anei kluôm bruă bi hriăm kơ dliê kmrơ̆ng ti sang hră knŏng mâo hlăm brô 100 čô hriăm, hrŏ hlăm brô 70% mkă hŏng 10 thŭn êlâo. Hlăm anăn, klei hriăm “Kriê dlăng dliê leh anăn wăl hdĭp mda” lui leh kyua amâo mâo ôh hđeh čih anăn hriăm. Hluê si Nai prĭn Nguyễn Thanh Trúc, bruă dliê kmrơ̆ng amâo lŏ mâo hđeh khăp ôh kyua anôk mă bruă dleh dlan, prăk hrui wĭt ƀiă, klei bhiăn, hdră êlan ka đei jăk, brei ksiêm wĭt bruă mkra mlih: “Êlâo hĭn jing klei thâo săng mơ̆ng ala ƀuôn, anei jing bruă yuôm bhăn snăk čiăng đru mguôp răng mgang hla ksŏ mtah, răng mgang dliê ti Lăn Dap Kngư. Sĭt ƀuh bruă klam, kơhưm mơ̆ng bruă anei srăng mâo lu klei mđing dlăng hĭn, mâo dŭm hdră êlan đru, iêô jak, krơ̆ng leh anăn yuôm bhăn hĭn mjing anôk mă bruă êđăp ênang, sui thŭn čiăng dưi duh myơr, siă suôr hŏng dliê.”
Lu phung ngă bruă kriê dlăng, răng mgang dliê mdei bruă, hđeh hriăm bruă răng mgang dliê ăt hrŏ lu, hlăk brei ƀuh dliê ti Lăn Dap Kngư amâo hơĭt truh kơ phŭn agha. Si dliê srăng jing hlăm êdei anăp, jưh hlăm bruă thâo săng, ksiêm dlăng mơ̆ng Gưl dlông leh anăn alŭ wăl kơ bruă kla, klei yuôm bhăn mơ̆ng dliê hŏng krĭng wăl; mbĭt anăn jing klei bhiăn, hdră êlan đru djŏ hnơ̆ng yuôm bhăn./.
Viết bình luận