Di Linh jing kdriêk mâo ênha\ kphê pro\ng êdi ti ]ar Lâm Đồng, ho\ng kluôm ênha\ truh gia\m 42.000 ha. Thu\n êgao, Di Linh lo\ dơ\ng ba ako\ hla\m brua\ hluê nga\ hdra\ lo\ pla mrâo kphê mơ\ng Knu\k kna, ba ênha\ kphê lo\ pla mrâo truh gia\m 40% ênha\ kphê hla\m kluôm kdriêk. Sna\n [ia\dah, kyua hdra\ hluê nga\ brua\ lo\ pla mrâo kphê mơ\ng mnuih [uôn sang tinei lu jing ]o\ng nga\ ma\ pô, mdê bi sang mdê bi nga\, phu\n mka\p mjeh ka rơ\ng hnơ\ng tu\ ja\k nga\ hma\i truh leh kơ boh tu\ brua\ lo\ pla mrâo kphê la] hja\n leh ana\n boh tu\ brua\ duh mkra la] kluôm mơ\ng mnuih [uôn sang.

Thu\n 2013, leh mâo hdră bruă ru\ lo\ w^t ba pla mrâo phê mơ\ng Knu\k kna, Ninh Khắc Phương ti [uôn mrô 10, să Hoà inh kdriêk,Di Linh, ]ar Lâm Đồng ]an 180 êklăk prăk mơ\ng Knơ\ng prăk bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang hlăm alu\ wa\l ]ia\ng grep mkra mđ^ leh ana\n lo\ pla w^t 2 ha kphê pô. Mơ\ng ana\n, hnơ\ng mâo mơ\ng đang kphê go\ êsei `u đ^ êbeh 5 ton hlăm 1 ha, hnơ\ng mâo đ^ 2 bliư\ mkă ho\ng êlâo dih. Hluê si Ninh Khắc Phương, ]ia\ng bruă lo\ pla w^t kphê mâo boh tu\ dưn đ^ h^n, êngao kơ klei thâo săng kơ hdră duh mkra mơ\ng grăp go\ êsei mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ]ia\ng êdi kơ klei ksiêm hriăm, mtă mtăn mơ\ng knơ\ng bruă lo\ hma alu\ wa\l:“ Hmei ka mâo ôh hlei knơ\ng bruă w^t đru ktrâo k]e\ hdră lo\ pla w^t kphê, lu mnuih [uôn sang ]o\ng pô ksiêm hriăm mă đui]. Đang kphê hmei gơ\ sui thu\n leh, ara\ anei amâo thâo ôh hlăm đang war ya mta k[ah, ya mta êbeh, hnơ\ng PH si be\, ya mta mnơ\ng ]ia\ng mbo\... Bi  mâo knuă druh w^t ktrâo la], êdei kơnăn ktrâo la]  kơ mnuih [uôn sang pô ya hbâo dưm ]ia\ng kơ djo\ guôp”.

Kyua lu bruă lo\ w^t ba pla mrâo kphê ti Di Linh ]o\ng pô sơa^, amâo mâo sa hnơ\ng kơ hdră pla mjing leh ana\n djuê mjeh, anăn boh tu\ dưn ba w^t kphê mrâo lo\  w^t pla hlăm alu\ wa\l kdriêk ka đ^ ôh. Klei năng mđing êdi, hlăm ênoh giăm 17 êbâo ha kphê lo\ pla w^t ti Di Linh, ara\ anei mâo lu đang kphê tuôm ho\ng klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă. Hluê si Hoàng Minh Cương ti [uôn mrô 5, să Đinh Lạc, kdriêk Di Linh, êngao kơ ênoh prăk ]an mơ\ng hdră bruă ]an prăk Knu\k kna, du\m knhuang hluê ngă bruă lo\ w^t ba pla kphê, hdră kriê dlăng leh ana\n hdră hro\ng ruah djuê mjeh jing mnuih [uôn sang ]o\ng duah hriăm leh ana\n ba yua, kyua boh tu\ dưn lo\ w^t pla amâo mâo đ^ jing klei khăng mâo yơh. Hoàng Minh Cương brei thâo:“ Hdră bruă lo\ w^t pla kphê, kâo ]o\ng duah êmuh hriăm. Ara\ anei klei ]ia\ng êdi mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, ana\n jing si be\ ngă êpul hgu\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma, anôk bruă lo\ hma mơ\ng kdriêk bi đru mnuih [uôn sang nao ksiêm dlăng ti đang kphê s^t êdi, mơ\ng ana\n tui hriăm klei thâo nga\ brua\”.

Hluê si boh tu\ dưn ksiêm dlăng mơ\ng Anôk bruă pla mjing – Phu\n bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang, ti du\m kr^ng pla kphê lu, mse\ si să Hoà Bắcm Đinh Lạc leh ana\n Hoà Ninh mơ\ng kdriêk Di Linh, ênhă kphê grep leh ana\n lo\ w^t pla mâo 2, 3 thu\n sna\n mâo klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă, lu êdi jing mnơ\ng ngă  bi k`^ hla, bru\ agha, ana đ^ jing awa\t. Phu\n agha ngă mâo klei anei, kyua mnuih [uôn sang ngă lo\ hma k[ah prăk duh bi liê kriê dlăng, djuê mjeh amâo mâo ja\k leh ana\n klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă, hdră pla mjing mơ\ng mnuih [uôn sang ngă lo\ hma adôk k[ah…

            Nguyễn Thế Tiền, khua Adu\ bruă Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar [uôn sang kdriêk Di Linh brei thâo: hluê si hdră k]ah mơ\ng ara\ anei truh kơ thu\n 2020, kdriêk Di Linh srăng lo\ dơ\ng hluê ngă bruă lo\ w^t bapla w^t êbeh 12 êbâo ha kphê amâo lo\ mâo boh mnga, hlăm ana\n mâo mkrah wah ênhă koh druôm leh ana\n lo\ pla mrâo kluôm dhuôm. }ia\ng bruă lo\ w^t pla w^t kphê mơ\ng kdriêk mâo ba w^t boh tu\ dưn đ^ leh ana\n h’^t kjăp, sna\n ]ia\ng êdi klei đru hgu\m mơ\ng du\m gưl leh ana\n du\m knơ\ng bruă djo\ tuôm:“ Ho\ng bruă lo\ w^t pla w^t kphê, snăn ]ia\ng êdi wa\t knơ\ng bruă kđi ]ar đru hgu\m, kyua tơ amao maokei bu hgu\m srăng dleh mâo ba w^t boh tu\ dưn. Kyua `u djo\ tuôm kơ lu mta bruă, mse\ si klei kơ prăk kăk, hdră pla mjing, leh ana\n c\ia\ng bi mâo klei sa ai mơ\ng mnuih [uôn sang dơ\ng”.

Êngao kơ kdriêk Di Linh, du\m kr^ng pla kphê lu mkăn mơ\ng ]ar Lâm Đồng mse\ si Bảo Lâm, Lâm Hà, Đức Trọng ăt hur har hluê ngă hdră bruă lo\ w^t pla kphê mơ\ng Knu\k kna, mđ^ ênhă kphê lo\ w^t pla mơ\ng ]ar Lâm Đồng đ^ êbeh 35 êbâo ha. Hluê si knơ\ng bruă lo\ hma ]ar Lâm Đồng, du\m ênhă ba yua djo\ hdră pla mjing, kphê lo\ w^t pla leh ana\n grep mkra mlih đ^ jing jăk sơa^, klei hluăt [ơ\ng mnơ\ng ngă hro\ tru\n, hnơ\ng mâo yap mdu\m đ^ 2 ton hlăm 1 ha. Lâm Đồng hlăk k]ah mtru\n hdră k`ăm truh kơ thu\n 2020, kluôm ]ar srăng lo\ dơ\ng hluê ngă bruă lo\ w^t pla, mkra mlih giăm 60 êbâo kphê adôk ana\n.

}ia\ng ngă rue# leh hdră k`ăm anei, ăt mse\ mơh mđ^ hnơ\ng mâo leh ana\n hnơ\ng jăk boh kphê mơ\ng alu\ wa\l hluê hdră h’^t kjăp, êngao kơ bruă brei klei êlưih ma\ ]an prăk, hluê si m^n, knơ\ng bruă lo\ hma ]ar Lâm Đồng c\ia\ng bi mđ^ ktang h^n bruă mtô bi hriăm, bi trông ti đang lo\ hma kphê mtam kơ hdră pla mjing, mkra mlih kphê ăt mse\ mơh kriê dlăng jăk h^n phu\n mkăp djuê mjeh doh leh ana\n tu\ jăk.

                                    H’Nga pô ]ih hlo\ng răk.