VOV4.Êđê - Êa Hleo jing kdriêk mâo krĭng lăn dlông hĭn êdi mơ̆ng čar Dak Lak, lu jing mơ̆ng 700 – 800 met mkă hŏng êlah êa ksĭ. Hŏng hnơ̆ng dlông anei, Êa Hleo hlăm djăp yan mâo angĭn lehanăn mđiă ktang nanao, boh nik mơ̆ng mlan 10 truh kơ mlan 3 hlăm grăp thŭn. Angĭn mđiă mơ̆ng Êa Hleo amâo djŏ knŏng mjing dŭm kdrăn kphê – tiu prŏng liă lia, mâo hnơ̆ng tŭ jăk ƀiădah lŏ jak iêu lu phung duh bi liê hriê mkŏ mjing kdrăn pui kmlă êran hŏng ai angĭn prŏng, mkra mjing dŭm êklai kwh grăp thŭn. 5 mlan yan angĭn ktang ti Êa Hleo jing yan hrui êmiêt phŭn mơ̆ng 3 mta mnơ̆ng phŭn, jăk găl êdi tinei anăn jing kphê – tiu lehanăn pui kmlă êran hŏng ai angĭn, hŏng hnơ̆ng lehanăn boh tŭ yuôm dôk mrô sa mơ̆ng čar, kruăk knăl klei đĭ kyar h’ĭt kjăp mơ̆ng alŭ wăl:

Yan anei, grăp ƀuôn êlan ti să Ea Nam, kdriêk Ea Hleo, čar Dak Lak dôk mtlŭk mtlăk hŏng lu mnâo ƀâo ngưi. Mnâo ƀâo mgưi mơ̆ng boh kphê ksă mrâo pĕ leh anăn mnâo kphê dôk bhu hlăm tač sang. Mnâo bâo mgưi anăn mâo klei mdê sơnăk, wăt kơ kphê mtah amâodah leh krô ăt mâo sơăi mnâo anăn. Ayŏng Y-Phep Niê, khua ƀuôn Riêng A, să Ea Nam brei thâo, thŭn anei kphê mâo boh lu ƀiă, mâo wăt ênoh, kyuanăn mnuih ƀuôn sang ăt mâo prăk ba wĭt, khădah hbâo pruê, mnơ̆ng yua kơ bruă lŏ hma mâo ênoh đĭ lu: Hlăm wưng pĕ kphê thŭn anei, kphê mâo lu boh hĭn mkă hŏng thŭn dih, ênoh čhĭ kphê ăt msĕ hŏng hbâo pruê leh anăn êa pui ăt đĭ mơh, ƀiădah ăt ba duh bi liê jih kơ kphê, kphê thŭn anei mâo lu boh leh anăn mâo ênoh ƀiă, tơdah yan adiê jăk ăt dưi mơh. 

Klei hơ̆k mơak mơ̆ng yan hrui pĕ kphê ti Ea Hleo nao mbĭt hŏng klei hơ̆k mơak mâo pui kmlă êran hŏng angĭn. Hlăm lu klei dleh dlan kyua klei ruă tưp Covid-19, ƀiădah knơ̆ng bi êran pui kmlă hŏng ai angĭn, jing knơ̆ng bi êran pui kmlă prŏng hĭn krĭng Ngŏ Dhŭng Asi, ăt dưi bi leh, bi êran mbĭt hŏng pui kmlă ala čar knŏng 10 mlan mkŏ mkra. Hdră mkŏ mkra anei mâo ênoh hlăm brô 16 êbâo êklai prăk dưi ba wĭt dŭm êtuh êklai prăk hlăm sa thŭn kơ alŭ wăl, mkra mjing dŭm êklăk KW pui kmlă grăp mlan bi êran hŏng pui kmlă ala čar leh anăn mkra brei 52 km êlan bê tông kjăp mkŏ dŭm gơ̆ng tourbin, jing êlan dơ̆ng prŏng đru kơ dŭm anôk mkra mjing hlăm 3 să Ea Nam, Ea Khal leh anăn Dliê Ya.

Hlăm êdeh mdiăng bŏ klŭng kphê mơ̆ng hma wĭt kơ sang, ti dlông êlan bê tông mkŏ dŭm gơ̆ng tourbin, ayŏng Y- Vương Ksơr, ti ƀuôn riêng B, să Ea Nam brei thâo: Êlan mrâo jing jăk êdi. Grăp hruê sĭt truh 4 mmông ƀuh yơh lu boh êdeh mdiăng kphê bi kduê mơ̆ng hma wĭt kơ sang: Hlăm anôk bi êran pui kmlă msĕ sơnei, êlan hđăp drei amâo lŏ mâo ôh, diñu pla ana kyâo mtŭk mtul leh anăn păng hĕ mnư̆ jih, knŏng nao êlan prŏng mâo êlan bê tông. Êlan bê tông diñu mkra ară anei jăk êdi.

Hluê si Nguyễn Văn Hà, khua knơ̆ng bruă sang čư̆ êa kdriêk Ea Hleo, hdră mkăp knơ̆ng bi êran pui kmlă hŏng ai angĭn Ea Nam jing sa hdră êdah êdi kơ bruă duh mkra – ala ƀuôn hlăm alŭ wăl ti thŭn 2021. Rŭ mdơ̆ng hŏng klei hmar, hruê mmông ngă bruă lu hĭn dŭm anôk ngă bruă yua truh kơ 5 êbâo čô mnuih mă bruă, ƀiădah ăt dưi rơ̆ng klei êđăp ênang, gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19. 10 mlan mơ̆ng hruê ngă hră mơar, tla prăk lăn, ruh mgaih anôk ala, mkra mjing hlăm wưng klei dleh dlan, ƀiădah hdră mkăp ăt dưi bi leh djŏ hruê mmông. Kyuanăn, dŭm hdră mkăp adôk jing klei hriăm kơ alŭ wăl hlăm bruă iêo mthưr klei duh bi liê leh anăn ngă dŭm hdră mkăp prŏng êdei dih. “Êngao kơ klei yuôm bhăn hlăm bruă duh mkra, hdră mkăp anei đru ngă leh lu tač bhu krô, êlan êrô kơ mnuih ƀuôn sang, dưi mkra jing êlan bê tông sơăi. Klei anăn dưi brei ƀuôn sang ƀuh anăn jing knơ̆ng bruă mâo klei đăo knang. Ăt msĕ hŏng bruă Đảng čar, bruă sang čư êa truh kơ kdriêk Ea Hleo, sĭt lač hlŏng ngă yơh, ti anôk kpăk srăng ruh mgaih truh ti năn. Anăn jing boh kdrŭt čiăng kơ hmei iêu thưr dŭm knơ̆ng bruă, êpul grŭp duh bi liê mkŏ mkra knơ̆ng bi êran pui kmlă hŏng ai angĭn Ea Hleo.”

Ea Hleo dôk tal 2 ti čar Dak Lak kơ bruă pla mjing kphê, dôk tal 1 hlăm čar kơ bruă pla mjing tiu leh anăn ăt dôk tal 1 kơ bruă mkra mjing pui kmlă êran hŏng angĭn. Dôk hlăm boh dlông 700m mkă hŏng hnơ̆ng êa ksĭ, klei găl yan adiê ti Ea Hleo đru mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk kơ 2 mta boh mnga bruă lŏ hma anei. Angĭn ti Ea Hleo mâo phung duh bi liê lač jing jăk găl dưi mkra mjing pui kmlă êran hŏng angĭn, mâo êbeh 5000 mmông hlăm sa thŭn. hnơ̆ng bi êran pui kmlă truh kơ êbeh 40% klei mkra mjing, lu hĭn 25% mkă hŏng dŭm ala čar mkăn. Lu klei găl mklin sa anôk, dôk pŏk êlan đĭ kyar mrâo kơ alŭ wăl. Nguyễn Văn Nhiệm, khua bruă sang čư êa să Ea Nam brei thâo: să dôk mtrŭt mđĭ bruă mkŏ mkra krĭng ƀuôn sang mrâo mđĭ hnơ̆ng. Mbĭt hŏng bruă bi kluôm ênŭm bruă pla pluă kphê – tiu – ana ƀơ̆ng ƀoh hluê êlan mđĭ hnơ̆ng tŭ jăk, lu jơr mnơ̆ng dhơ̆ng, să ăt mdưm tur knơ̆ng kơ bruă hiu čhưn ênguê bi mguôp bruă lŏ hma – pui kmlă bi êran hŏng angĭn. Să hmei mâo 50 gơ̆ng tourbin hlăm 84 gơ̆ng tourbin hlăm kdriêk, mâo 33 km êlan bê tông mrâo hlăm 52 km hlăm kdriêk. Kyuanăn, čiăng mđĭ kyar bruă hiu čhưn ênguê, hmei mâo hdră brei pla mnga ktuê êlan dŭm êlan mkŏ dŭm gơ̆ng tourbinm anôk mkra mjing. Ktuê êlan anăn srăng pŏm dŭm anôk rang mdah mnơ̆ng dhơ̆ng OCOP pô msĕ si tiu, kphê leh anăn boh kroh doh.

Thŭn 2021 ƀrư̆ ƀrư̆ mjưh ruê̆, thŭn mrâo 2022 dưi pŏk hŏng lu klei đăo knăl kơ dŭm klei dleh dlan kyua klei ruă tưp Covid-19 leh anăn ênoh mnơ̆ng dhơ̆ng, hbâo pruê đĭ lu. Biădah hŏng kdriêk Ea Hleo, čar Dak Lak leh anăn krĭng Lăn Dăp Kngư, thŭn 2022 ăt mâo lu klei găl. Ênoh kphê jing lu hĭn hlăm wang 10 thŭn, ênoh tiu leh anăn ksu ăt mâo klei krŭ wĭt, đru kơ ƀĭng ngă lŏ hma dưi mdrŏng sah. 8/16 hdră mkăp pui kmlă êran hŏng angĭn dưi hmao bi leh… dôk mkŏ mjing tur knơ̆ng kjăp leh anăn mlih mrâo hlăm bruă lŏ hma wăt kơ bruă tuh tia, bi klă sĭt dŭm klei găl pô, mâo knhuang kjăp truh kơ klei mrâo mrang.