VOV4.Jarai - ‘’Pơgang klin kah hăng blah ayăt’’, khă ngă bruă hơget tu\ mơn, rim c\ô mơnuih amăng anom bruă pơgang klin Covid-19 pơdơi abih bruă hơmâo amăng sang ano\, pơđ^ pran ngă bruă kơnuk kơna jao. Hro\m hăng ngă tui klă hơdră pơgang klin, tơlơi gir run mơng [ing ơi ia jrao kah hăng ia jrao kơtang biă mă hăng pran jua kiăng pô pơko\n hơđong pran jua gum djru pơgăn klin.

Djak yang hrơi dong, yang hrơi pơ-iă kah hăng apui, [ơi anih do\ gak pơgang klin c\i Tâm Thắng, [ơi kơ[ang pioh pơ akiăng jơlan prong mrô 14, ơi ia jrao Đỗ Thị Tâm, pô mă bruă pơ Anom ia jrao tơring glông C|ư\ Jut, Daknông, c\ih glăi tong ten hơdôm c\ô mơnuih lăi pơhmư\ gah ia jrao.

Buh ao blouse kô| djơ\ hlu\ lo\n mriah, [ơi thơi `u djrih kơ ia hâ|u, `u ăt mơ-ak mơn, pơmin klin anai amra ta` abih mơn đah mơng pơwơ\t glăi mă bruă tui hơđăp:

“Kâo do\ glak mơng hrơi hơmâo tơlơi pơtrun truh ră anai laih, mơng lơ 2/4. Kâo do\ gak pơ anai tơhrơi yua hnun hơmâo lu mơnuih nao rai mơn. ăt bơngơ\t mơn, samơ\ ta buh sum ao pơgang baih, jing plai [iă mơn hu\i. Wơ\t hăng tơdah arăng pơhaih rơđah, wai lăng klă le\ ta [u bơngơ\t đơi lơi, anai le\ bruă arăng jao kơ ta baih, kho\m ngă yơh”.

Hăng ơi ia jrao Phạm Văn Hậu, rơbêh 1 blan anai laih do\ gak [ơi anih do\ pơc\lah pơgang klin Covid-19 tơring ]ar Daklak. Pơhiăp amăng telephôn `u ră ruai, hơdôm pluh thun ngă bruă pơgang klin, samơ\ hăng klin prong [ơi djop dêh ]ar kah hăng Covid-19 anai le\ ngă glêh glar biă mă, samơ\ `u kho\m gir kơ bruă yơh:

“Kâo do\ bơnai hlâo kơ hrơi ngă bruă pơgang klin, bơnai kâo jing juăt laih. Mơng thun 1998-1999, klin bơbrah rơkông đok, bơbrah klăn [udah klin hơget thơ [ơi Daklak anai le\ hmư\ kâo nao pơgang klin sang ano\ gơmơi huăi bơngơ\t hơget ôh. Truh klin Covid-19 anai yơh, yua hmư\ hing klin kơtang yua hnun ană bơnai bơngơ\t biă mă laih anun juăt pơtă kiăng kâo kơđiăng. Bruă arăng jao le\ ta kho\m ngă yơh. ta rơkut pơ sang ano\ djo\p mơta bruă hơmâo prăp lui hlâo soh yơh”.

{ing ơi ia jrao lui abih tơlơi hơdip mơng pô `u, abih pran jua gum pơgang klin.

{u dưi do\ jê| giăm hăng [ing arăng đing đăo djơ\ klin, bruă mă rim hrơi mơng amai Trịnh Thị Hồng Hạnh, ngă bruă gah khoa Virus, Anom bruă wai lăng pơgang klin kual Dăp kơdư ăt hu\i rơhyưt mơn, anun le\ sem lăng drah [ing mơnuih arăng đing đăo djơ\ kman Covid-19 mơng 4 boh tơring ]ar kah hăng Kontum, Gia Lai, Daklak, Daknông mơ-it nao.

{u kơnong SARS-CoV-2 đôc\ ôh, [ơi anom bruă ăt sem lăng hơdôm pluh tơlơi ruă bơdjơ\ nao jơlan suă jua, mrô drah hơmâo pơc\rang lăng lu biă mă, samơ\ pơmin hu\i kơ mơnuih [ă klin, `u hăng [ing go\p gir run ngă bruă hơdec\ hmar, djơ\ sit đah mơng pơgang klin ta`:

“Kâo lêng ngă bruă kơsem min rơnuk rơnua sinh học soh [u ngă bruă gah rơngiao ôh. Tal dua dong hơmâo buh sum ao pơgang laih. Djop mơta klin duam bruă, hơmâo wơ\t hăng kman hơdrap H5, 33 djuai kman ngă ruă jơlan suă jua [u kơnong kơ virus SARS-COV-2 ôh, samơ\ djop pô ăt khin ngă bruă mơn. Ngă bruă giong le\ djop mơta gơnam djah yua ta ba rơmet hlao, yua hnun [u hu\i kơ tơlơi hơget ôh”.

“Pơgang klin kah hăng blah ayăt”, khă ngă bruă hơget tu\ mơn, rim c\ô mơnuih amăng khul pơgang klin kheng kual Dăp kơdư lăi hơjăn hăng dêh ]ar ta lăi hro\m glăk gah lui pơtlôn tơlơi hơdip mơng pô, abih pran jua ngă bruă kơnuk kơna jao. Hro\m hăng ngă tui hơdră pơgang klin, pran jua ngă bruă gir mơng [ing ơi ia jrao le\ pran jua kơtang biă mă pơtrut ba anom bruă pơko\n hơđong pran pơgang klin.

Khă hnun, amăng mông pơgang klin Covid-19, kiăng dưi pơgang le\ kho\m kiăng abih bang mơnuih [on sang gum ngă. Gum wai lăng tơlơi suaih pral [ơi anih do\ gak [ơi Daklak, c\răn jơlan 14, tơdrông 110, giăm tơring ]ar Gialai, ơi ia jrao Trần Thanh Việt c\ang rơmang:

“Ră anai ăt hơmâo mơn đa [u ngă tui tơlơi pơtrun ôh, tơbiă gah rơngiao [u gôm khăn, gơmơi lăi le\ gơ`u hil. Đa [u hla tui mơtăm yơh. Anun yơh tơlơi glêh tơnap kơ adơi ayong gơmơi do\ gak pơ anai. Ăt c\ang rơmang ană plơi pla thâo hluh pơgang glăi kơ drơi pô wơ\t hăng pơgang ba abih bang mơnuih”.

Siu H’Mai: Pơblang hăng pôr